Tag Archive | nCoV

5 ứng cử viên hàng đầu cho vắc xin COVID-19 trên toàn thế giới

Người ta rất dễ phàn nàn về vai trò của các hãng dược phẩm lớn trong việc sản xuất thuốc để chống lại các bệnh khác nhau và những rắc rối khi phải đối phó với việc bảo vệ các bằng sáng chế liên quan. Nhưng có một điều dễ bị bỏ qua là hiện vẫn có nhiều phòng thí nghiệm hơn bao giờ hết trên toàn thế giới đang tìm cách phát triển vắc xin mới chống lại COVID19, đa số được tài trợ từ các chính phủ.

Hiện tại, có ít nhất 42 ứng cử viên vắc xin trên toàn thế giới đang được phát triển. Dưới đây là năm ứng cử viên hàng đầu trên khắp thế giới (xếp theo thứ tự ngẫu nhiên).

mRNA-1273 (Mỹ)

Đầu tiên là mRNA-1273, được phát triển bởi Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) và Moderna, một công ty công nghệ sinh học có trụ sở tại Massachusetts. Nó được tạo ra từ các phân tử RNA tổng hợp có thể mô phỏng coronavirus mới. Các nhà nghiên cứu vắc xin đang bỏ qua các thử nghiệm trên động vật và đang tiến hành thử nghiệm trên người ở Mỹ, với mục đích tuyển dụng 45 người khỏe mạnh trong 6 tuần tới.

Ad5-nCoV (Trung Quốc)

Trong khi đó, các nhà chức trách Trung Quốc đã chấp thuận cho thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 của một loại vắc xin, được gọi là Ad5-nCoV, sử dụng một adenovirus khuyết cơ chế sao chép như một phương tiện để thể hiện protein S mã hóa vỏ vi rút được tìm thấy trong coronavirus mới. Được phát triển bởi các nhà nghiên cứu tại CanSino Biologics có trụ sở tại Thiên Tân và Viện Hàn lâm Khoa học Quân y, nó đã mang lại kết quả tích cực trong các thử nghiệm trên động vật. Giờ đây, đối với các thử nghiệm trên người sắp tới, các nhà nghiên cứu dự kiến ​​sẽ tuyển 108 người khỏe mạnh vào Bệnh viện Tong Tongji ở Vũ Hán.

BNT162 (Đức, Trung Quốc)

BioNTech, một công ty trị liệu miễn dịch từ Đức, gần đây đã ký một biên bản ghi nhớ với Pfizer để hợp tác phát triển và phân phối vắc xin dựa trên mRNA. Cụ thể, hợp tác này hy vọng sẽ đẩy nhanh một chương trình vắc xin COVID-19 gọi là BNT162. Vì vậy, người ta có thể bắt đầu thử nghiệm lâm sàng vào cuối tháng 4/2020. Tin tức này được đưa ra chỉ một ngày sau khi thông báo rằng công ty đã nhận được tới 135 triệu đô la từ Fosun Pharma có trụ sở tại Trung Quốc để thúc đẩy tiến trình phát triển vắc xin tại Trung Quốc.

Vắc xin tương tự IBV (Israel)

Viện nghiên cứu Galilee (MIGAL) ở Israel cũng có một ứng cử viên vắc xin. Ở đó, các nhà nghiên cứu đang nghiên cứu để điều chỉnh một loại vắc xin ban đầu được tạo ra để chống virus viêm phế quản truyền nhiễm (IBV) ở gia cầm để sử dụng ở những người mắc coronavirus mới do sự tương đồng giữa hai loại virus. Được tài trợ bởi chính phủ Israel, các nhà nghiên cứu đặt mục đích bắt đầu thử nghiệm vắc xin ở người trong vòng 8 đến 10 tuần tới.

INO-4800 (Mỹ)

Cuối cùng, INOVIO có trụ sở tại Pennsylvania cũng có một ứng cử viên vắc xin sáng giá. Vừa nhận được khoản tài trợ trị giá 5 triệu đô la từ Quỹ Bill & Melinda Gates, họ đặt mục tiêu đẩy nhanh việc thử nghiệm vắc xin dựa trên DNA mới, được gọi là INO-4800. Hiện đang được nghiên cứu tiền lâm sàng, công ty đặt mục tiêu mở rộng vào các thử nghiệm lâm sàng vào tháng tới với mục tiêu cuối cùng là cung cấp hơn một triệu liều thuốc cho bệnh nhân trước cuối năm 2020.

Viet’s Post (Theo Labroots, JPost, Science MagWHO)

SARS-CoV-2 gây ra COVID-19 có thể được tái tổ hợp từ 2 vi rút khác nhau

Trong khoảng vài tuần qua, các nhà khoa học và cộng đồng đã học được rất nhiều về COVID-19 và loại virus gây ra nó: SARS-CoV-2. Nhưng cũng đã có rất nhiều tin đồn. Và trong khi số lượng bài báo khoa học về virus này đang gia tăng, vẫn còn nhiều câu hỏi về nguồn gốc của nó. Một giả thuyết mới cho rằng SARS-CoV-2 gây ra COVID-19 có thể được tái tổ hợp từ 2 vi rút khác nhau.

Nó bắt nguồn từ loài động vật nào? Dơi, tê tê hay một loài hoang dã khác? Nó đến từ đâu? Từ một hang động hay một khu rừng ở tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc, hay ở nơi khác?

Vào tháng 12 năm 2019, 27 trong số 41 người đầu tiên nhập viện (66%) đã từng đến một khu chợ nằm ở trung tâm thành phố Vũ Hán thuộc tỉnh Hồ Bắc. Nhưng, theo một nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Vũ Hán, trường hợp bệnh nhân đầu tiên được xác định không thường xuyên đến chợ này. Thay vào đó, một ước tính dựa trên trình tự bộ gen SARS-CoV-2 về nguồn gốc vi rút đã được công bố vào tháng 11 năm ngoái đã đặt ra câu hỏi về mối liên hệ giữa dịch bệnh COVID-19 và các loài động vật hoang dã.

Dữ liệu hệ gen

Bộ gen SARS-CoV-2 nhanh chóng được các nhà nghiên cứu Trung Quốc giải trình tự. Nó là một phân tử RNA gồm khoảng 30.000 base chứa 15 gen, bao gồm gen S mã hóa cho một protein nằm trên bề mặt của vỏ virus. Để so sánh cho dễ hình dung, bộ gen của con người chúng ta ở dạng chuỗi xoắn kép DNA khoảng 3 tỷ base có kích thước và chứa khoảng 30.000 gen.

Các phân tích so sánh hệ gen đã chỉ ra rằng SARS-CoV-2 thuộc nhóm Betacoronaviruses và nó rất gần với SARS-CoV, chịu trách nhiệm về dịch bệnh viêm phổi cấp tính xuất hiện vào tháng 11/2002 tại tỉnh Quảng Đông của Trung Quốc và sau đó lan sang 29 quốc gia trong năm 2003. Tổng cộng có 8.098 trường hợp được ghi nhận, trong đó có 774 trường hợp tử vong. Được biết, dơi thuộc chi Rhinolophus (gồm một số loài sống trong hang động) là ổ chứa vi rút này, và cầy hương (Paguma larvata), một loài thú ăn thịt nhỏ, có thể đã phục vụ như một vật chủ trung gian giữa dơi và các trường hợp đầu tiên ở người nhiễm SARS-CoV.

Kể từ đó, nhiều loại Betacoronavirus đã được phát hiện, chủ yếu ở dơi, nhưng cũng ở người. Ví dụ, RaTG13, được phân lập từ một con dơi thuộc loài Rhinolophus affinis thu thập được ở tỉnh Yun Yun, Trung Quốc, gần đây đã được mô tả là rất giống với SARS-CoV-2, với trình tự bộ gen giống hệt 96% [1]. Những kết quả này chỉ ra rằng dơi, và đặc biệt là các loài thuộc chi Rhinolophus, tạo thành “ổ chứa” vi rút SARS-CoV và SARS-CoV-2.

Nhưng làm thế nào để xác định chính xác một ổ chứa vi rút? Một ổ chứa là một hoặc một số loài động vật không hoặc ít nhạy cảm với virus, vì thế chúng sẽ là vật chủ tự nhiên mang một hoặc một số virus. Sự vắng mặt của các triệu chứng của bệnh trong trường hợp này được giải thích bởi hiệu quả của hệ thống miễn dịch của vật chủ, cho phép vật chủ chiến đấu chống lại quá nhiều sự tăng sinh của virus.

Cơ chế tái tổ hợp

Vào ngày 7 tháng 2 năm 2020, chúng ta đã biết rằng một loại virus thậm chí gần gũi hơn với SARS-CoV-2 đã được phát hiện ở tê tê. Với 99% sự phù hợp về bộ gen được báo cáo, điều này cho thấy đây là một ổ chứa với khả năng cao hơn dơi [2].

Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây (đang chờ phản biện) lại cho thấy bộ gen của coronavirus phân lập từ tê tê Malaysia (Manis javanica) ít giống với SARS-Cov-2, chỉ có 90% sự phù hợp về bộ gen [3]. Điều này sẽ chỉ ra rằng virus phân lập trong tê tê có thể không chịu trách nhiệm cho dịch COVID-19 hiện đang hoành hành.

Thế nhưng, coronavirus phân lập từ tê tê vẫn tương tự 99% ở một vùng cụ thể của protein S, tương ứng với 74 axit amin của vùng liên kết thụ thể ACE (Angiotensin Converting Enzyme 2), có chức năng cho phép virus xâm nhập tế bào người để lây nhiễm chúng. Ngược lại, virus RaTG13 phân lập từ dơi R. affinis lại rất khác biệt ở khu vực cụ thể này (chỉ có 77% tương tự). Điều này có nghĩa là virus coronavirus phân lập từ tê tê có khả năng xâm nhập vào tế bào người trong khi loại phân lập từ dơi R. affinis thì không.

Ngoài ra, những so sánh về bộ gen này cho thấy rằng vi rút SARS-CoV-2 là kết quả của sự tái tổ hợp giữa hai loại vi rút khác nhau, một loại gần với RaTG13 từ dơi và loại khác gần với vi rút từ tê tê. Nói cách khác, nó là một “con lai” được dung hợp giữa hai loại virus có sẵn. Những con tê tê bị nhiễm bệnh cho thấy các dấu hiệu lâm sàng và thay đổi mô bệnh học, và các kháng thể lưu hành đã phản ứng với protein S của SARS-CoV-2. Việc phân lập coronavirus có liên quan nhiều đến SARS-CoV-2 trong tê tê cho thấy những động vật này có khả năng đóng vai trò là vật chủ trung gian của SARS-CoV-2.

Cơ chế tái tổ hợp này đã từng được mô tả ở coronavirus [4], đặc biệt là để giải thích nguồn gốc của SARS-CoV. Điều quan trọng cần biết là sự tái tổ hợp dẫn đến một loại virus mới có khả năng lây nhiễm một loài vật chủ mới. Để tái tổ hợp xảy ra, hai loại virus khác biệt này phải đồng thời lây nhiễm vào cùng một sinh vật.

Vì vậy, hai câu hỏi vẫn chưa được trả lời: (1) Ở sinh vật nào đã diễn ra quá trình tái tổ hợp này? (dơi, tê tê hay một loài khác?). (2) Và trên hết, trong những điều kiện nào sự tái hợp này đã diễn ra?

Các coronavirus mới được xác định ở động vật có vú bị buôn bán nhiều nhất có thể là mối đe dọa liên tục đối với sức khỏe cộng đồng nếu việc buôn bán động vật hoang dã không được kiểm soát một cách hiệu quả.

Viet’s Post (Theo The Conservation Biorxiv)

Tài liệu tham khảo:

[1] Zhou, P., Yang, X., Wang, X. et al. A pneumonia outbreak associated with a new coronavirus of probable bat origin. Nature 579, 270–273 (2020). https://doi.org/10.1038/s41586-020-2012-7

[2] Did pangolins spread the China coronavirus to people? https://www.nature.com/articles/d41586-020-00364-2

[3] Kangpeng Xiao, Junqiong Zhai, Yaoyu Feng, Niu Zhou, Xu Zhang, Jie-Jian Zou, Na Li, Yaqiong Guo, Xiaobing Li, Xuejuan Shen, Zhipeng Zhang, Fanfan Shu, Wanyi Huang, Yu Li, Ziding Zhang, Rui-Ai Chen, Ya-Jiang Wu, Shi-Ming Peng, Mian Huang, Wei-Jun Xie, Qin-Hui Cai, Fang-Hui Hou, Yahong Liu, Wu Chen, Lihua Xiao, Yongyi Shen. Isolation and Characterization of 2019-nCoV-like Coronavirus from Malayan Pangolins. BioRxiv 2020.02.17.951335; doi: https://doi.org/10.1101/2020.02.17.951335. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.02.17.951335v1

[4] Rachel L. Graham, Ralph S. Baric. Recombination, Reservoirs, and the Modular Spike: Mechanisms of Coronavirus Cross-Species Transmission. Journal of Virology Mar 2010, 84 (7) 3134-3146; DOI: 10.1128/JVI.01394-09. https://jvi.asm.org/content/84/7/3134

Mất khứu giác đột ngột có thể là triệu chứng của “Người mang mầm bệnh” COVID-19

Bất cứ ai bị mất hoặc giảm khứu giác đột ngột đều có thể là “người mang mầm bệnh” của COVID-19, ngay cả khi họ không có triệu chứng nào khác, theo các bằng chứng mới bởi các chuyên gia hàng đầu về tai-mũihọng ở Anh.

Tại Hàn Quốc, Trung Quốc và Ý, khoảng một phần ba số bệnh nhân có kết quả dương tính với COVID-19 cũng đã báo cáo có triệu chứng mất mùi – được gọi là chứng mất khứu giác (anosmia) hoặc giảm khứu giác (hyposemia).

Tại Hàn Quốc, nơi xét nghiệm rộng hơn, 30% bệnh nhân có kết quả xét nghiệm dương tính đã có chứng mất khứu giác như là triệu chứng biểu hiện chính của họ trong các trường hợp nhẹ.

Nhiều bệnh nhân trên thế giới đã thử nghiệm dương tính với COVID-19 chỉ xuất hiện các triệu chứng mất mùi và vị giác – mà không có các triệu chứng sốt và ho cao được công nhận phổ biến hơn.

Đã có một số báo cáo ngày càng tăng nhanh về sự gia tăng đáng kể số lượng bệnh nhân xuất hiện chứng mất khứu giác trong trường hợp không có các triệu chứng khác. Iran đã báo cáo sự gia tăng đột ngột trong các trường hợp mắc chứng mất khứu giác bị cách ly. Kinh nghiệm tương tự cũng được biết ở Mỹ, Pháp và Bắc Ý.

Việc thiếu các triệu chứng được công nhận khác làm cho người mang mầm bệnh khó có thể được xét nghiệm và cách ly, vì vậy có thể góp phần vào sự lây lan nhanh chóng của bệnh trên toàn thế giới.

Những bệnh nhân này có thể là một số người mang mầm bệnh cho đến nay đã tạo điều kiện cho COVID-19 lây lan nhanh chóng.

Ở những bệnh nhân trẻ tuổi, họ không có bất kỳ triệu chứng đáng kể nào như ho và sốt, nhưng họ có thể bị mất khứu giác và vị giác, điều này cho thấy những vi rút này nằm trong mũi.

Các chuyên gia tai-mũi-họng của Anh kêu gọi bất cứ ai thấy các triệu chứng mất vị giác hoặc mùi cần tự cách ly trong bảy ngày để ngăn chặn sự lây lan thêm của bệnh.

Viet’s Post (Theo SciencealertBusinessinsider)

Vi rút gây ra COVID-19 tồn tại bao lâu trên các tông, kim loại và nhựa?

Virus gây ra COVID-19 tồn tại trong vài giờ đến vài ngày trên các loại bề mặt và trong các aerosol, là kết quả từ một nghiên cứu mới được công bố trên Tạp chí New England Journal of Medicine.

Nghiên cứu cho thấy mọi người có thể nhiễm coronavirus trong không khí và sau khi chạm vào các vật thể bị nhiễm. Các nhà khoa học phát hiện virus có thể tồn tại tới ba giờ trong aerosol, tối đa bốn giờ trên đồng, tối đa 24 giờ trên bìa cứng và tối đa hai đến ba ngày trên nhựa và thép không gỉ.

James Lloyd-Smith, đồng tác giả của nghiên cứu và là giáo sư sinh thái học và tiến hóa sinh học của Đại học California – Los Angeles (UCLA) cho biết: “Virus này lây truyền khá tốt qua các tiếp xúc tương đối ngẫu nhiên, khiến mầm bệnh này rất khó để ngăn chặn. Nếu bạn chạm vào những đồ vật mà người khác đã chạm gần đây, hãy lưu ý rằng chúng có thể bị nhiễm và bạn cần rửa tay.”

Nghiên cứu đã cố gắng bắt chước virus được đưa lên các bề mặt tiếp xúc hàng ngày trong gia đình hoặc bệnh viện bởi một người nhiễm bệnh thông qua ho hoặc chạm vào các vật thể. Sau đó, các nhà khoa học đã khảo sát virus tồn tại bao lâu trên các bề mặt này.

Các tác giả của nghiên cứu đến từ Đại học California – Los Angeles, Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh và Đại học Princeton. Trong số đó có TS Amandine Gamble, một nhà nghiên cứu sau tiến sĩ của UCLA trong phòng thí nghiệm của Lloyd-Smith.

Vào tháng 2, Lloyd-Smith và các đồng nghiệp đã báo cáo trên tạp chí eLife rằng việc sàng lọc khách du lịch cho COVID-19 là không hiệu quả lắm. Những người bị nhiễm vi rút – có tên chính thức là SARS-CoV-2 – có thể đang truyền vi rút mà không biết họ có hoặc trước khi các triệu chứng xuất hiện. Lloyd-Smith cho biết đặc tính sinh học và dịch tễ học của virus làm cho việc lây nhiễm trở nên cực kỳ khó phát hiện trong giai đoạn đầu vì phần lớn các trường hợp không có triệu chứng nào trong năm ngày hoặc lâu hơn sau khi tiếp xúc.

“Nhiều người sẽ không phát triển các triệu chứng,” Lloyd-Smith nói. “Dựa trên phân tích trước đây của chúng tôi về dữ liệu đại dịch cúm, nhiều người có thể không chịu tiết lộ nếu họ biết.”

Nghiên cứu mới này đã hỗ trợ các chuyên gia y tế công cộng đưa ra hướng dẫn phù hợp để làm chậm sự lây lan của COVID-19, bao gồm:
– Tránh tiếp xúc gần với người bị bệnh.
– Tránh chạm vào mắt, mũi và miệng của chính bạn.
– Ở nhà khi bị bệnh.
– Che ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy và vứt khăn giấy vào thùng rác.
– Làm sạch và khử trùng các đồ vật và bề mặt thường xuyên chạm vào bằng cách sử dụng bình xịt hoặc khăn lau nhà.

Viet’s Post (Theo Đại học California – Los Angeles)

Thông tin đầy đủ 113 ca nhiễm Covid-19 tại Việt Nam: 19 ca mới trong ngày 22/3

Ngày 22/3/2020 Việt Nam ghi nhận thêm 19 trường hợp nhiễm Covid-19 mới nâng tổng số ca mắc của cả nước lên 113 ca. 

106 ca nhiễm Covid-19 tại Việt Nam 22/03
113 ca nhiễm Covid-19 tại Việt Nam 22/03.
bản đồ 106 ca nhiễm Covid-19 tại Việt Nam
Bản đồ 113 ca nhiễm Covid-19 tại Việt Nam

Ngày 22/3: 19 ca nhiễm mới

Bệnh nhân 113 là nữ, 18 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Hoàn Kiếm, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh người Anh về nước trên chuyến bay VN054 (số ghế 2A) ngày 18/03/2020, sau đó được cách ly tại khách sạn Hòa Bình, Hoàn Kiếm.

Hiện tại bệnh nhân đang được cách ly và điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

Bệnh nhân 112 là nữ, 30 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Hoàn Kiếm, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh tại Pháp. Tại Pháp, bệnh nhân làm thêm tại một cửa hàng phở Việt Nam, đã có tiếp xúc gần với người có biểu hiện ho sốt trong thời gian gần đây. Ngày 17/3/2020 về Việt Nam trên chuyến bay VN018 (số ghế 22C), nhập cảnh sân bay Nội Bài lúc 06h22 ngày 18/3. Sau đó được chuyển cách ly tập trung tại Trường Quân sự tỉnh Hưng Yên (địa chỉ tại Thị trấn Ân Thi, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên).

Hiện tại bệnh nhân đang được cách ly và điều trị Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

Bệnh nhân 111 là nữ, 25 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Hải Hậu, Nam Định. Bệnh nhân là du học sinh tại Pháp, về Việt Nam ngày 18/03/2020 trên chuyến bay VN018, số ghế 36D. Sau đó bệnh nhân được chuyển về khu cách ly tập trung tại Trường Quân sự tỉnh Hưng Yên (địa chỉ tại Thị trấn Ân Thi, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên).

Hiện tại bệnh nhân đang được cách ly và điều trị Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

Bệnh nhân 110 là nam, 19 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Đống Đa, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh tại Mỹ, về Việt Nam ngày 19/03/2020 (quá cảnh tại Nhật Bản, sau đó từ Nhật Bản về Hà Nội trên chuyến bay JL571, số ghế 1A). Khi nhập cảnh tại Việt Nam có triệu chứng sốt nên được chuyển lên Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương cơ sở Đông Anh cách ly và điều trị.

Hiện tại bệnh nhân đang được cách ly và điều trị Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

Bệnh nhân 109 là nam, 42 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Hoàng Mai, Hà Nội. Bệnh nhân là giảng viên một trường đại học của Anh, về nước ngày 15/3/2020 (quá cảnh qua Bangkok, Thái Lan sau đó từ Thái Lan về Việt Nam trên chuyến bay TG560, số ghế 37E), sau đó được chuyển cách ly tập trung tại Trường Quân sự thị xã Sơn Tây.

Hiện tại bệnh nhân đang được cách ly và điều trị Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

Bệnh nhân 108 là nam, 19 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Cầu Giấy, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh Việt Nam tại Anh về nước ngày 18/3 trên chuyến bay VN054 (số ghế 3K), sau đó được cách ly tập trung tại khách sạn Hòa Bình, Hoàn Kiếm.

Hiện tại bệnh nhân đang được cách ly và điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

Bệnh nhân 107 là nữ, 25 tuổi, quốc tịch Việt Nam, nhân viên thiết kế đồ họa, là con gái và sống cùng BN86. Có địa chỉ thường trú tại Thanh Xuân, Hà Nội. Sau khi BN86 có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2, trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội chuyển bệnh nhân lên Bệnh viện Bệnh nhiệt đới cơ sở Đông Anh để cách ly

Hiện tại bệnh nhân đang được cách ly và điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

Bệnh nhân 105-106 đều là hành khách trên chuyến bay của hãng hàng không AirAsia số hiệu AK575 từ Malaysia về tới sân bay Cần Thơ sáng ngày 18/3. Khi nhập cảnh, các trường hợp đều chưa có triệu chứng bệnh, được đưa về khu cách ly tập trung của Trà Vinh:

  • Bệnh nhân 106 là nữ, quốc tịch Việt Nam, 20 tuổi, địa chỉ ở huyện Châu Phú, An Giang. Số ghế trên chuyến bay là 6C.
  • Bệnh nhân 105 là nữ, quốc tịch Việt Nam, 35 tuổi, địa chỉ ở huyện Chợ Mới, An Giang. Số ghế trên chuyến bay là 6E.

Bệnh nhân 101-104 đều là hành khách trên chuyến bay của Hãng Hàng không Vietnam Airlines số hiệu VN0050 từ Anh về sân bay Cần Thơ sáng ngày 18/3. Khi nhập cảnh, các trường hợp đều chưa có triệu chứng bệnh và được đưa về khu cách ly tập trung của Đồng Tháp:

  • Bệnh nhân 104 là nữ, quốc tịch Việt Nam, 33 tuổi, địa chỉ ở Quận 12, TP. Hồ Chí Minh. Số ghế trên chuyến bay là 27D.
  • Bệnh nhân 103 là nam, quốc tịch Việt Nam, 22 tuổi, địa chỉ ở Quận Phú Nhuận, TPHCM. Số ghế trên chuyến bay là 12F.
  • Bệnh nhân 102 là nữ, quốc tịch Việt Nam, 9 tuổi, địa chỉ ở Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Số ghế trên chuyến bay là 20D.

  • Bệnh nhân 101 là nữ, quốc tịch Việt Nam, 26 tuổi, địa chỉ ở TP.Vũng Tàu, Bà Rịa-Vũng Tàu. Số ghế trên chuyến bay là 26F.

  • Bệnh nhân 100 là nam, 55 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Quận 8, TP. Hồ Chí Minh. Tiền sử bệnh đái tháo đường và viêm khớp.

    Ngày 03/3, bệnh nhân từ Kuala Lumpur – Malaysia về Việt Nam trên chuyến bay của hãng hàng không AsiaAir số hiệu AK524. Bệnh nhân được hướng dẫn tự cách ly tại nhà. Tuy nhiên trong thời gian từ ngày 4-17/3, bệnh nhân có đi lễ 5 lần/ngày tại Thánh đường Hồi giáo Jamiul Anwar – số 157B/9 Dương Bá Trạc, Phường 1, Quận 8, TP. Hồ Chí Minh.

    Bệnh nhân 99 mắc Covid-19 là nam, 29 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. . Ngày 17-3, bệnh nhân từ Paris, Pháp lên chuyến bay của hãng hàng không AirFrance số hiệu AF258, số ghế 33H, tới sân bay Tân Sơn Nhất ngày 18-3.

    Mẫu bệnh phẩm được Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh kết luận dương tính với virus SARS-CoV-2 ngày 21/3.

    Bệnh nhân 98 mắc là nam, 34 tuổi, quốc tịch Anh, trú tại Quận 4, TP. Hồ Chí Minh (cùng phòng với bệnh nhân 97), nghề nghiệp là giáo viên ngoại ngữ tại Việt Nam.

    Bệnh nhân từ Penang – Malaysia lên chuyến bay của hãng hàng không AirAsia số hiệu AK1502 (không nhớ số, hàng ghế) tới sân bay Tân Sơn Nhất ngày 06/3. Trong quá trình lưu trú tại TP. Hồ Chí Minh, bệnh nhân có cùng bệnh nhân 97 đến quán Bar Buddha ngày 14/3.

    Đến ngày 20/3, biết thông tin về ca mắc Covid-19 thứ 91, bệnh nhân cùng bệnh nhân 97 tới Phòng khám Đa khoa FV Sài Gòn – Quận 1 để khai báo tiền sử dịch tễ, sau đó được chuyến đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh cách ly, lấy mẫu xét nghiệm và chưa ghi nhận triệu chứng bệnh.

    Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh xét nghiệm dương tính vào ngày 21/3. Mẫu bệnh phẩm được Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh kết luận dương tính với virus SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân 97 mắc Covid-19 là nam, 34 tuổi, quốc tịch Anh, trú tại Quận 4, TP. Hồ Chí Minh, nghề nghiệp là giáo viên ngoại ngữ tại Việt Nam.

    Bệnh nhân ở Malaysia trong 2 tuần trước khi về Việt Nam. Ngày 13/3, bệnh nhân từ Penang – Malaysia lên chuyến bay của hãng hàng không AirAsia số hiệu AK1502 (không nhớ số, hàng ghế) tới sân bay Tân Sơn Nhất cùng ngày.

    Ngày 14/3, bệnh nhân có đến quán Bar Buddha (nơi bệnh nhân 91 cũng tới cùng ngày). Đến ngày 20/3, biết thông tin về ca bệnh thứ 91, bệnh nhân tới Phòng khám Đa khoa FV Sài Gòn – Quận 1 để khai báo tiền sử dịch tễ, sau đó được chuyến đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh cách ly, lấy mẫu xét nghiệm và chưa ghi nhận triệu chứng bệnh.

    Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh xét nghiệm dương tính vào ngày 21/3. Mẫu bệnh phẩm được Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh kết luận dương tính với virus SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân thứ 96 mắc Covid-19 là nữ, 21 tuổi, địa chỉ ở Quận 8, TP. Hồ Chí Minh.

    Trong 2 tuần trước khi về Việt Nam, bệnh nhân đã đi tới các quốc gia Bỉ, Đức, Cộng hoà Czech, Pháp.

    Bệnh nhân từ Pháp về Việt Nam, quá cảnh Dubai trên chuyến bay của hãng hàng không Emirates số hiệu EM392, số ghế 30E và nhập cảnh sân bay Tân Sơn Nhất ngày 19/3.

    Sáng ngày 20/3, bệnh nhân được đưa về khu cách ly tập trung tại ký túc xã Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh và được khám sàng lọc phát hiện có sốt, ho, chuyển Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh cách ly, điều trị, lấy mẫu xét nghiệm.

    Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh xét nghiệm dương tính vào ngày 21/3. Mẫu bệnh phẩm được Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh kết luận dương tính với virus SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân thứ 95 mắc Covid-19 là nam, 20 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh.

    Bệnh nhân là du học sinh tại Pháp từ tháng 01/2019 đến nay. Ngày 17/3, bệnh nhân từ Paris – Pháp lên chuyến bay của hãng hàng không AirFrance số hiệu AF258, số ghế 34J tới sân bay Tân Sơn Nhất ngày 18/3.

    Khi nhập cảnh, bệnh nhân có đau họng, ho nhưng chưa sốt, chưa khó thở và được chuyển về khu cách ly tập trung tại Quận 12, lấy mẫu bệnh phẩm. Mẫu bệnh phẩm được Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh kết luận dương tính với virus SARS-CoV-2 .

    Hiện bệnh nhân được chuyển cách ly, điều trị tại Bệnh viện Dã chiến Củ Chi.

    Ngày 21/3: 3 ca nhiễm mới

    Bệnh nhân 94 mắc Covid-19 là nữ, 64 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở thành phố Bắc Giang. Bệnh nhân sang Cộng hòa Séc thăm con gái từ ngày 29/02 đến ngày 17/03.

    Ngày 18/3, bệnh nhân về nước qua sân bay Nội Bài, đi trên cùng chuyến bay (SU290, ghế 28A) với bệnh nhân 93 dương tính với virus SARS-CoV-2 (SU290, ghế 27B).

    Kết quả xét nghiệm sàng lọc của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội ghi nhận bệnh nhân dương tính SARS-CoV-2 ngày 20/03.

    Đến 21/3, kết quả xét nghiệm khẳng định của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cũng cho thấy bệnh nhân dương tính với SARS-CoV-2.

    Hiện tại, bệnh nhân đang được cách ly và điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

    Bệnh nhân 93 là nam, 20 tuổi, quốc tịch Việt Nam, địa chỉ ở Đống Đa, TP. Hà Nội. Bệnh nhân là sinh viên du học Hungary, nhập cảnh qua sân bay Nội Bài ngày 18/03. Kết quả xét nghiệm sàng lọc của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội ghi nhận dương tính ngày 20/03.

    Chiều 21/3, kết quả xét nghiệm khẳng định của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cũng cho thấy bệnh nhân dương tính với SARS-CoV-2.

    Hiện tại, bệnh nhân đang được cách ly và điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

    Bệnh nhân 92 mắc Covid-19 là nam, 21 tuổi, trú tại phường 9 thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, là du học sinh tại Pháp.

    Ngày 16/3, bệnh nhân đi từ Paris (Pháp) đến Doha (Quatar) trên chuyến bay của Hãng hàng không Quatar Airways số hiệu QR40 – hàng ghế 29.

    Ngày 17/3, bệnh nhân đi trên chuyến bay cũng của Hãng hàng Quatar Airways số hiệu QR970- số ghế 18D tới sân bay Tân Sơn Nhất. Khi nhập cảnh, bệnh nhân chưa có triệu chứng bệnh, chuyển cách ly tập trung tại Quận 12.

    Sau đó, bệnh nhân có sốt, đau họng, ho khan và được chuyển đến Bệnh viện dã chiến Củ Chi ngày 18/3.

    Hiện tại, bệnh nhân đang được điều trị tại Bệnh viện dã chiến Củ Chi.

    Ngày 20/3: 6 ca nhiễm mới

    Bệnh nhân 91 là nam, 43 tuổi, quốc tịch Anh, trú tại Quận 2, TP.HCM, là phi công của hãng hàng không Vietnam Airlines.

    Chiều ngày 18/3, bệnh nhân tới BV Bệnh Nhiệt đới TP.HCM khám, hình ảnh X-Quang phát hiện có tổn thương nhu mô phổi phải.

    Kết quả xét nghiệm lần 1 tại BV Bệnh Nhiệt đới TP.HCM là dương tính với SARS-CoV-2, kết quả xét nghiệm lần 2 tại Viện Pasteur TP.HCM cũng cho kết quả tương tự. Hiện bệnh nhân đang điều trị tại BV Bệnh nhiệt đới TP.HCM.

    Bệnh nhân 90 là nữ, 21 tuổi, địa chỉ ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Trong 1 tháng nay, bệnh nhân đến Barcelona – Tây Ban Nha thực tập ngành khách sạn.

    Khi nhập cảnh, bệnh nhân sốt nhẹ, ho, chuyển khu cách ly tập trung của TP.HCM và lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm. Kết quả mắc Covid-19.

    Bệnh nhân 89 là nữ, 22 tuổi, sống tại Quận 7, TP.HCM. Bệnh nhân từ New York, Boston, Hoa Kỳ đến Nhật Bản và từ Nhật Bản lên chuyến bay của hãng hàng không Japan Airlines (ANA) số hiệu NH 831, số ghế 28C và về tới sân bay Tân Sơn Nhất khuya ngày 17/3.

    Kết quả xét nghiệm tại Viện Pasteur TP.HCM khẳng định, bệnh nhân dương tính với virus SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân 88 là nữ, 25 tuổi, sống tại khu đô thị Văn Quán, Phúc La, Hà Đông, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh tại Anh, nhập cảnh về Nội Bài ngày 12/3.

    Bệnh nhân và những người tiếp xúc gần đã được đưa đến BV Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh để cách ly.

    Mẫu bệnh phẩm được gửi sang Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương để xét nghiệm đối chứng cũng cho cùng kết quả tương đồng.

    Bệnh nhân 87 là nữ, 34 tuổi, điều dưỡng làm việc tiếp đón tại khu cách ly Trung tâm Bệnh nhiệt đới thuộc Bệnh viện Bạch Mai. Ngày 18/3/2020, bệnh nhân có các triệu chứng như: mệt, ho, sốt và được làm xét nghiệm tại Khoa vi sinh Bệnh viện Bạch Mai, có kết quả dương tính với SARS-COV-2, bệnh nhân được chuyển tới Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 Đông Anh để cách ly, mẫu bệnh phẩm được chuyển đến Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, kết quả xét nghiệm tối 19/3/2020 khẳng định bệnh nhân dương tính với SARS-COV-2. Qua rà soát cho thấy, bệnh nhân có nhiều lần tiếp xúc gần với BN86.

    Bệnh nhân 86 là nữ, 54 tuổi, điều dưỡng của Phòng khám ngoại trú HIV – Trung tâm Bệnh nhiệt đới thuộc Bệnh viện Bạch Mai. Bệnh nhân được xét nghiệm sàng lọc ngày 19/3/2020 và tối cùng ngày cho kết quả dương tính với SARS- CoV2; 23h00 ngày 19/3/2020 bệnh nhân được đưa đi cách ly tại Bệnh viện Nhiệt đới trung ương cơ sở 2.

    Chiều 20/3/2020, kết quả xét nghiệm của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương khẳng định bệnh nhân dương tính với SARS-COV-2.

    Ngày 19/3/2020

    Bệnh nhân 85 là nam, 20 tuổi, địa chỉ ở Ba Đình, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh tại Anh, nhập cảnh về Nội Bài ngày 18/03 trên chuyến bay VN0054.

    Sau khi nhập cảnh, bệnh nhân đã được Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội sàng lọc và lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm. Kết quả sàng lọc của bệnh nhân là dương tính với virus SARS-CoV-2.

    Hiện tại, bệnh nhân đang được cách ly tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

    Bệnh nhân 84 là nam, 21 tuổi, địa chỉ ở Đống Đa, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh tại Anh, nhập cảnh về Nội Bài ngày 18/03 trên chuyến bay VN0054.

    Sau khi nhập cảnh, bệnh nhân đã được Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội sàng lọc và lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm. Kết quả sàng lọc của bệnh nhân là dương tính với virus SARS-CoV-2.
    Hiện tại, bệnh nhân đang được cách ly tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh, tình trạng sức khoẻ ổn định.

    Bệnh nhân 83 là nữ, 50 tuổi, quốc tịch Hoa Kỳ, trú tại Quận Bình Thạnh, Hồ Chí Minh. Trong 14 ngày trước nhập cảnh, bệnh nhân đi Phuket – Thái Lan và từ Istanbul – Thổ Nhĩ Kỳ lên chuyến bay của hãng hàng không Turkish Airline, số hiệu TK162, về tới Việt Nam ngày 15/3.

    Khi nhập cảnh, bệnh nhân không ho, không sốt, không khó thở, chuyển cách ly tập trung tại Quận 12 và được lấy mẫu bệnh phẩm. Mẫu bệnh phẩm xét nghiệm tại Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh kết quả dương tính với virus SARS-CoV-2 vào 01h00 ngày 19/3.

    Bệnh nhân 82 là nữ, 16 tuổi, địa chỉ ở Quận 5, Hồ Chí Minh. Ngày 14/3, bệnh nhân cùng mẹ từ London – Anh đi Dubai trên chuyến bay của hãng hàng không Emirates, số hiệu EK30 và sau đó về Việt Nam ngày 15/3 trên chuyến bay của hãng hàng không Emirates, số hiệu EK364.

    Khi nhập cảnh, bệnh nhân chưa có triệu chứng bệnh, chuyển cách ly tập trung tại Quận 12 và được lấy mẫu bệnh phẩm. Mẫu bệnh phẩm xét nghiệm tại Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh kết quả dương tính với virus SARS-CoV-2 vào 01h00 ngày 19/3.

    Bệnh nhân 81 là nam, 20 tuổi, địa chỉ ở Konplông, Kom Tum. Ngày 14/3, bệnh nhân từ Paris – Pháp lên chuyến bay của hãng hàng không AirFrance, số hiệu AF258, về tới Việt Nam ngày 15/3.

    Khi nhập cảnh, bệnh nhân chưa có triệu chứng bệnh, chuyển cách ly tập trung tại Quận 12 và được lấy mẫu bệnh phẩm. Mẫu bệnh phẩm xét nghiệm tại Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh kết quả dương tính với virus SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân 80 là nam, 18 tuổi, địa chỉ ở Đông Hải, Bạc Liêu, con của bệnh nhân 79. Bệnh nhân sống cùng mẹ tại Anh gần 2 năm nay.

    Khi nhập cảnh, bệnh nhân chưa có triệu chứng bệnh, chuyển cách ly tập trung tại Quận 12 và được lấy mẫu bệnh phẩm. Mẫu bệnh phẩm xét nghiệm tại Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh kết quả dương tính với virus SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân 79 là nữ, 48 tuổi, địa chỉ ở Đông Hải, Bạc Liêu. Bệnh nhân sống tại Anh gần 2 năm nay.

    Ngày 16/3, bệnh nhân có sốt, ho và được chuyển đến Bệnh viện Dã chiến Củ Chi. X-Quang phổi lúc nhập viện có tổn thương như mô tạng kẽ và được lấy mẫu xét nghiệm.

    Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh xét nghiệm dương tính vào khuya ngày 17/3. Mẫu bệnh phẩm xét nghiệm tại Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh kết quả dương tính với virus SARS-CoV-2 vào 13h00 ngày 18/3 .

    Bệnh nhân 78 là nam, 22 tuổi, địa chỉ ở Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh tại Anh, nhập cảnh về Nội Bài ngày 17/3 trên chuyến bay EK394.

    Sau khi nhập cảnh, bệnh nhân đã được trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội sàng lọc và lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm. Kết quả sàng lọc của bệnh nhân là dương tính với virus SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân 77 là nữ, 25 tuổi, địa chỉ ở Nhân Chính, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh tại Anh, nhập cảnh về Nội Bài ngày 17/3 trên chuyến bay QR976. Sau khi nhập cảnh, bệnh nhân đã được trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội sàng lọc và lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm. Kết quả sàng lọc của bệnh nhân là dương tính với virus SARS-CoV-2.”

    Ngày 18/3/2020

    Bệnh nhân 76 là nam, 52 tuổi, quốc tịch Pháp. Bệnh nhân là hành khách trên chuyến bay TK162 nhập cảnh tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất ngày 10/03. Từ ngày 10/03-16/03, bệnh nhân đi qua Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Hội An và Huế.

    Bệnh nhân đến Ninh Bình và được lấy mẫu xét nghiệm sàng lọc gửi về Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, kết quả dương tính SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân 75 là nữ, 40 tuổi, địa chỉ ở Quận 2, TP.HCM. Ngày 4/3, bệnh nhân từ Việt Nam sang London, Anh thăm người thân, không tiếp xúc với người mắc bệnh COVID-19.

    Kết quả xét nghiệm tối 17/3, khẳng định dương tính. Kết quả đối chứng chiều 18/3 tại Viện Pasteur TP.HCM cũng cho kết quả tương tự.

    Bệnh nhân 74 là nam, 23 tuổi, địa chỉ ở Lâm Thao, Phú Thọ. Bệnh nhân về Việt Nam chuyến bay VN0018 từ Pháp về Việt Nam ngày 16/3.

    Sau khi xuống máy bay, bệnh nhân được đưa vào khu cách ly tập trung của tỉnh Bắc Ninh và tiến hành sàng lọc lấy mẫu bệnh phẩm gửi Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cho kết quả dương tính SARS-CoV-2.”

    Bệnh nhân 73 là nam, 11 tuổi, địa chỉ ở Huyện Thanh Miện, Hải Dương. Bệnh nhân về Việt Nam trên chuyến bay VN0054, từ Anh về Việt Nam ngày 9/3.

    Ngày 13/3, bệnh nhân được trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Hải Dương đưa vào cách ly tại Trung tâm Y tế huyện Thanh Miện và lấy mẫu bệnh phẩm gửi Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương. Kết quả xét nghiệm ngày 17/2, khẳng định dương tính với Covid-19.

    Bệnh nhân 72 là nữ, 25 tuổi, quốc tịch Pháp. Bệnh nhân là bạn gái của bệnh nhân thứ 60, quốc tịch Pháp.
    Ngày 9/3 vừa qua, bệnh nhân bay từ Pháp đến Nội Bài. Sau đó, bệnh nhân có đi du lịch tại một số điểm tại Hà Nội và Ninh Bình.

    Ngày 15/3, bệnh nhân quay trở lại Hà Nội và được đưa đi cách ly tại BV Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh. Kết quả xét nghiệm của bệnh nhân tại bệnh viện là dương tính SARS-CoV-2.

    Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương sau đó cử cán bộ sang điều tra thông tin dịch tễ và lấy mẫu bệnh phẩm, cũng cho kết quả dương tính.

    Bệnh nhân 71 là nữ, 19 tuổi, địa chỉ ở Hai Bà Trưng, Hà Nội, là du học sinh tại Anh, nhập cảnh về Nội Bài ngày 16/3 trên chuyến bay TK164.

    Sau khi test nhanh phát hiện dương tính tại sân bay, mẫu bệnh phẩm của nữ du học sinh tiếp tục được gửi đi xét nghiệm đối chứng. Kết quả tại xét nghiệm ngày 18/3 tại Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cũng khẳng định dương tính với SARS-CoV-2.”

    Bệnh nhân 70 là nam, 19 tuổi, địa chỉ ở Thanh Xuân, Hà Nội, là du học sinh tại Anh, nhập cảnh về Nội Bài ngày 16/3 trên chuyến bay TK164.

    Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội đã tổ chức xét nghiệm sàng lọc tại sân bay và bệnh nhân cho kết quả dương tính Covid-19.

    Ngay sau đó, bệnh nhân và những người tiếp xúc gần đã được đưa đến BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh để cách ly. ”

    Ngày 18/3/2020

    Bệnh nhân 69 là nam, 30 tuổi, quốc tịch Đức, tạm trú tại Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

    Bệnh nhân là du khách, nhập cảnh vào Nội Bài ngày 13/3 trên chuyến bay SU290. Từ ngày 13/3 – 15/3, bệnh nhân có đi đến một số điểm tại Hà Nội.

    Ngày 15/3 bệnh nhân bắt đầu sốt, đi khám tại một số cơ sở y tế, sau đó được chuyển vào BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh để cách ly. Ngày 16/3, kết quả xét nghiệm lần 1 kết luận bệnh nhân dương tính với SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19.”

    Bệnh nhân số 68 nhiễm Covid-19 là nam giới, ở Ninh Thuận, từng sang Malaysia dự lễ hội tôn giáo.

    Bệnh nhân thứ 67 là nam, 36 tuổi, trú tại thôn Văn Lâm 3, xã Phước Nam, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.

    Bệnh nhân là người đi cùng bệnh nhân số 61 (cùng quê thôn Văn Lâm 3) đến Malaysia ngày 27/2 để dự lễ hội tôn giáo và về Việt Nam ngày 4/3 trên chuyến bay VJ826 từ Malaysia về Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, TP.HCM.

    Ngay sau khi ghi nhận ca bệnh số 61, Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Ninh Thuận đã họp ngay trong đêm do bệnh nhân 61 di chuyển nhiều, tiếp xúc nhiều người, trong đó có dự 1 đám cưới

    Ca bệnh số 66 là nữ, 21 tuổi, trú tại Chung cư Park View, số 107 Nguyễn Đức Cảnh, Phú Mỹ Hưng, quận 7.

    Khi nhập cảnh vào Việt Nam, bệnh nhân không có triệu chứng bệnh, được lấy mẫu xét nghiệm cùng ngày. Mẫu bệnh phẩm được Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh xét nghiệm khẳng định cho kết quả dương tính với SARS-CoV-2″

    Bệnh nhân số 65 là nữ, 28 tuổi, địa chỉ tại phường 7, quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh, làm việc tại Công ty TNHH TOTO Việt Nam tại số 1A Phạm Ngọc Thạch, phường Bến Nghé, Quận 1, có tiền sử khoẻ mạnh.

    Bệnh viện Bệnh nhiệt đới thành phố Hồ Chí Minh xét nghiệm dương tính vào sáng 17/3, mẫu bệnh phẩm được chuyển đến Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh xét nghiệm khẳng định và kết quả dương tính với SAR – CoV-2.”

    Bệnh nhân số 64 là nữ, 36 tuổi, địa chỉ tại phường 2, quận 8, thành phố Hồ Chí Minh, có tiền sử mắc viêm gan siêu vi B.

    Ngày 16/3, bệnh nhân được đưa đi cách ly tập trung tại quận 8, có kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19. Hiện tại, bệnh nhân được cách ly tại Bệnh viện dã chiến Củ Chi và có sức khoẻ ổn định, không có triệu chứng bệnh. ”

    Bệnh nhân số 63 là nữ, 20 tuổi, địa chỉ ở C2 Chung cư Mandarin Garden, đường Hoàng Minh Giám, phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội.

    Bệnh nhân là du học sinh tại Anh, nhập cảnh về Nội Bài ngày 15/03 trên chuyến bay TG564. Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội đã tổ chức xét nghiệm sàng lọc, cho kết quả dương tính với SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân và những người tiếp xúc gần đã được đưa đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh và mẫu bệnh phẩm được gửi sang Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, kết quả xét nghiệm khẳng định dương tính với SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân số 62 là nam, 18 tuổi, địa chỉ ở quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh trên chuyến bay Vietnam Airlines từ Anh về Việt Nam ngày 16/03, hạ cánh tại sân bay Vân Đồn.

    Trung tâm kiếm soát bệnh tật Quảng Ninh đã tổ chức xét nghiệm sàng lọc các hành khách, kết quả bệnh nhân này dương tính với SARS-CoV-2. Bệnh nhân và những người tiếp xúc gần đã được đưa đến Bệnh viện Việt Nam Thuỵ Điển Uông Bí và mẫu bệnh phẩm được gửi về Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, kết quả xét nghiệm khẳng định dương tính với SARS-CoV-2.

    Bệnh nhân thứ 61 là nam, 42 tuổi, địa chỉ ở Thôn Văn Lâm 3, xã Phước Nam, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.

    Bệnh nhân đi Malaysia ngày 27/2 và về Việt Nam ngày 4/3 trên chuyến bay VJ 826 từ Malaysia về Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.

    Sau khi về địa phương đến ngày 10/3, bệnh nhân có đau họng và sốt (không uống thuốc gì), đến ngày 15/3, bệnh nhân đến BV đa khoa tỉnh Ninh Thuận khám và điều trị.”

    Bệnh nhân thứ 60 là nam, 29 tuổi, quốc tịch Pháp. Bệnh nhân là hành khách trên chuyến bay từ Pháp về Nội Bài ngày 9/3.

    Trong ngày 15/3, bệnh nhân có kết quả dương tính với Covid-19,

    Ca bệnh thứ 59 là nữ, 30 tuổi, địa chỉ phường Bồ Đề, huyện Gia Lâm, Hà Nội, là tiếp Vietnam Airlines trên chuyến bay VNN054 từ Vương Quốc Anh về Việt Nam ngày 2/3.

    Ngày 14/3, bệnh nhân có ho, sốt. Kết quả xét nghiệm ngày 15/3 kết luận, bệnh nhân dương tính SARS-COV-2″

    Ngày 17/3/2020

    Bệnh nhân thứ 58 là nữ, 26 tuổi, sống tại phố Yên Thế, Phường Điện Biên, Quận Ba Đình, Hà Nội.

    Bệnh nhân là du học sinh tại Pháp, nhập cảnh tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài ngày 15/3 vừa qua.
    Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội đã tổ chức sàng lọc, lấy mẫu xét nghiệm và có kết quả dương tính SARS-COV-2

    Ca bệnh số 57 là bệnh nhân là nam, 66 tuổi, quốc tịch Anh, bay tới Hà Nội từ London trên chuyến bay VN0054 ngày 9/3 (cùng chuyến bay với bệnh nhân 46 là tiếp viên của Vietnam Airlines).

    Kết quả xét nghiệm từ Viện Pasteur Nha Trang ngày 15/3 cho thấy bệnh nhân dương tính SARS-CoV-2. Hiện người bệnh đang được điều trị cách ly tại Quảng Nam”

    Ca bệnh số 56 là bệnh nhân nam, 30 tuổi, quốc tịch Anh. Bệnh nhân đi chuyến bay từ Anh về Nội Bài sáng ngày 09/03. Ngày 14/3, kết quả xét nghiệm sàng lọc của Trung tâm kiểm soát bênh tật Hà Nội dương tính với SARS-COV-2 và mẫu bệnh phẩm được gửi sang Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương để xét nghiệm khẳng định và cho kết quả dương tính.

    Ca bệnh số 55 là bệnh nhân nam, 35 tuổi, quốc tịch Đức. Bệnh nhân là hành khách trên chuyến bay VN0018 từ Pháp về Nội Bài sáng ngày 14/03. Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội đã tổ chức sàng lọc, lấy mẫu xét nghiệm và cho kết quả dương tính với SARS-CoV-2.

    Ngày 15/3/2020

    Bệnh nhân 54 là khách du lịch tại Việt Nam, đã ở TP.HCM, Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang), tiền sử khỏe mạnh
    Khoảng 16 giờ ngày 14/3, bệnh nhân có biểu hiện sốt, tự đi khám tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, được lấy mẫu xét nghiệm, cho kết quả dương tính nCoV.

    Bệnh nhân thứ 53 là nam, 53 tuổi, quốc tịch Séc. Ngày 13/3, bệnh nhân thấy ho khan, mệt mỏi. Bệnh nhân đến khám tại BV Y học cổ truyền TP.HCM. Tại BV Nhiệt đới TP.HCM, bệnh nhân được xét nghiệm dương tính SARS-CoV-2, sau đó mẫu bệnh phẩm được chuyển về Viện Pasteur TP.HCM cũng cho kết quả dương tính.

    Bệnh nhân thứ 52 là nữ, 24 tuổi, sống tại Khu 4B, phường Hồng Hải, TP. Hạ Long, Quảng Ninh. Ngày 13/3, bệnh nhân được lấy mẫu và làm xét nghiệm tại Quảng Ninh cho kết quả dương tính. Sáng ngày 14/3, mẫu bệnh phẩm được gửi lên Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, khẳng định dương tính với Covid-19.

    Bệnh nhân thứ 51 là nữ, 22 tuổi, sống tại phường Xuân Đỉnh, Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Bệnh nhân là du học sinh ở Châu Âu, từ ngày 23/02– 12/3 có đi qua nhiều nước. Tối 13/3, kết quả xét nghiệm lần 2 tại Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương khẳng định, bệnh nhân dương tính với Covid-19.

    Bệnh nhân thứ 50, nam, 50 tuổi, sống tại tầng 10 tòa nhà Lancaster ở 20 phố Núi Trúc, phường Giảng Võ, quận Ba Đình từng tiếp xúc nhiều người.

    Bệnh nhân thứ 49 nhiễm Covid-19 ở Việt Nam. Bệnh nhân 71 tuổi, quốc tịch Anh, đang được điều trị tại Thừa Thiên Huế. Tiếp xúc gần với BN số 30

    Bệnh nhân thứ 48 là nam, 31 tuổi, trú quán tại phường 14, quận 10, TP.HCM. Bệnh nhân ngồi chung xe ô tô với

    Bệnh nhân thứ 47 là nữ, 43 tuổi, trú tại Trúc Bạch, Ba Đình, Hà Nội. Bệnh nhân là giúp việc trong toà nhà của bệnh nhân số 17 sinh sống tại 125 Trúc Bạch, có tiếp xúc gần với BN17.

     Ngày 14/3/2020

    Bệnh nhân thứ 46 là N.T.D., nữ, 30 tuổi, nữ tiếp viên của Vietnam Airlines, phục vụ trên chuyến bay từ London, Anh, hạ cánh xuống sân bay Nội Bài sáng 9/3 vừa qua. Tiếp viên D. phục vụ hành khách ở khoang phổ thông.”

    Ngày 13/3/2020

    Bệnh nhân thứ 45 là nam, sống tại phường 7, quận Tân Bình, TP.HCM.Bệnh nhân này từng đi ăn tối và làm việc với vợ chồng bệnh nhân thứ 34 (BN34) tại Bình Thuận ngày 3/3.”

    Bệnh nhân số 44 nhiễm Covid-19 là Nam, 13 tuổi ở tỉnh Bình Thuận – Tiếp xúc gần với BN37

    Bệnh nhân số 43 là nữ, 47 tuổi nhiễm Covid-19 ở tỉnh Bình Thuận – Tiếp xúc gần với BN38

    Bệnh nhân số 40,41,42 nhiễm Covid-19 ở tỉnh Bình Thuận -Tiếp xúc gần với BN34

    Ngày 12/3/2020

    Bệnh nhân 39 nhiếm Covid-19 ở Hà Nội, là HDV du lịch dẫn đoàn khách nước ngoài đi du lịch tại tỉnh Ninh Bình, trong đó có tiếp xúc với bệnh nhân thứ 24 (ca dương tính Covid-19 được xác định tại Quảng Ninh, quốc tịch Anh).”

    Ngày 10/3/2020

    Bệnh nhân số 36, 37, 38 nhiễm Covid-19 ở tỉnh Bình Thuận – Tiếp xúc gần với BN34 đã được xác định mắc COVID-19 ngày 10/3/2020.

    Bệnh nhân số 35 nhiễm Covid-19 là Nữ, 29 tuổi, quốc tịch Việt Nam. Ngày 4/3/2020 có tiếp xúc trực tiếp với hai người Anh (sau này xác định là BN22 và BN23) tại siêu thị Điện máy Xanh ở Đà Nẵng.

    Bệnh nhân số 34 nhiễm Covid-19 là Nữ, 59 tuổi, quốc tịch Việt Nam. Khởi hành từ Washington DC (Mỹ) về Việt Nam, quá cảnh tại sân bay Quốc tế Doha (Qatar) và sáng ngày 2/3/2020 nhập cảnh vào Việt Nam. Được xác minh dương tính với Covid-19 ngày 9/3

    Bệnh nhân số 33 (BN33) nhiễm Covid-19 là Nam, 49 tuổi, quốc tịch Anh đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 2/3/2020. Được xác minh dương tính covid-19 ngày 9/3

    Bệnh nhân thứ 32 (BN32) nhiễm COVID-19 là nữ, 24 tuổi, quốc tịch Việt Nam, có tiếp xúc với BN17 tại London (Anh) ngày 27/02/2020.Được xác minh dương tinh với SAR-COV-2 ngày 9/3

    Ngày 9/3/2020

    Bệnh nhân số 31, là nam gốc Hà Nội mang quốc tịch Anh Đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 9/3/2020. Được xác minh dương tính với Covid-19 ngày 10/3″

    Ngày 8/3/2020

    Bệnh nhân mắc Covid-19 thứ 30 này cùng chuyến bay số hiệu VN0054 từ London về Việt Nam tại sân bay Nội Bài cùng chuyến bay với bệnh nhân số 17. Được xác minh dương tính với Covid-19 ngày 8/3″

    Bệnh nhân số 29, 58tuổi, có quốc tịch Anh. Là hành khách nước ngoài cùng đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 2/3/2020

    Bệnh nhân số 28, 74 tuổi, có quốc tịch Anh. Là hành khách nước ngoài cùng đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 2/3/2020

    Bệnh nhân số 27, 67 tuổi, có quốc tịch Anh. Là hành khách nước ngoài cùng đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 2/3/2020

    Bệnh nhân số 26, 50tuổi, có quốc tịch Ireland. Là hành khách nước ngoài cùng đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 2/3/2020

    Bệnh nhân số 25,70 tuổi, có quốc tịch Anh. Là hành khách nước ngoài cùng đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 2/3/2020

    Bệnh nhân số 24, 58 tuổi, có quốc tịch Anh. Là hành khách nước ngoài cùng đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 2/3/2020

    Bệnh nhân số 23, là nam, 66 tuổi, có quốc tịch Anh. Là hành khách nước ngoài cùng đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 2/3/2020

    Bệnh nhân số 22, là nam, 60 tuổi, có quốc tịch Anh. Là hành khách nước ngoài cùng đi trên chuyến bay VN0054 từ Anh về Việt Nam ngày 2/3/2020

    Bệnh nhân N.Q.T nam, 61 tuổi phường Trúc Bạch – Ba Đình – Hà Nội, hiện đang được điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở Kim Chung, Đông Anh, Hà Nội. Là người ngồi gần hàng ghế trên chuyến bay với BN17 .

    Ngày 8/3/2020

    2 bệnh nhân này là bà L.T.H, sinh năm 1956, là bác ruột của bệnh nhân N.H.N. và anh D.Đ.P, sinh năm 1993, là lái xe riêng của gia đình.. Đây là hai trường hợp có tiếp xúc gần với bệnh nhân N.H.N – trường hợp Covid-19 được công bố đêm 6/3.

    Bệnh nhân là N.V.T., nam, sinh năm 1993 quê ở Thái Bình. Trước đó bệnh nhân có ở khu vực thành phố Daegu, Hàn Quốc cùng với em gái. Sau khi kết quả dương tính với virus corona (Covid-19), ngày 7/3, bệnh nhân được chuyển lên khu cách ly khoa truyền nhiễm Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình điều trị. ”

    Ngày 7/3/2020

    Bệnh nhân số 17 là Nữ 26 tuổi. trú tại 125 phố Trúc Bạch, Ba Đình, Hà Nội. Bệnh nhân đi thăm chị gái tại Anh và qua Italy, Pháp và trở về Hà Nội ngày 2/3/2020 . Bệnh nhân được chuyển đến BV Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở Kim Chung để theo dõi, điều trị. Kết quả xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm cho thấy N. dương tính với virus SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19.

    Ngày 13/2/2020

    Bệnh nhân số 16 là nữ 55 tuổi, quê ở Vĩnh Phúc. Bệnh nhân là bố của bệnh nhân số 5. Được xác định dương tính với Covid-19 vào ngày 13/2

    Ngày 11/2/2020

    Bệnh nhân số 15 3 tháng tuổi quê ở Vĩnh Phúc. Bệnh nhân là cháu ngoại của của bệnh nhân số 10. Được xác định dương tính với Covid-19 vào ngày 11/2″

    Ngày 8/2/2020

    Bệnh nhân số 14 là nữ 55 tuổi, quê ở Vĩnh Phúc. Bệnh nhân là hàng xóm của bệnh nhân số 5. Được xác định dương tính với Covid-19 vào ngày 9/2″

    Ngày 8/2/2020

    Bệnh nhân số 13 là nữ 29 tuổi, quê ở Vĩnh Phúc. Được xác định dương tính với Covid-19 vào ngày 8/2″

    Ngày 6/2/2020

    Bệnh nhân số 12 là nữ 16tuổi, quê ở Vĩnh Phúc. Bệnh nhân em gái của bệnh nhân số 5. Được xác định dương tính với Covid-19 vào ngày 6/2″

    Bệnh nhân số 11 là nữ 49 tuổi, quê ở Vĩnh Phúc. Bệnh nhân là mẹ của bệnh nhân số 5. Được xác định dương tính với Covid-19 vào ngày 6/2

    Bệnh nhân số 10 là nữ 42 tuổi, quê ở Vĩnh Phúc. Bệnh nhân là họ hàng với bệnh nhân số 5 Bệnh nhân được xác định dương tính với Covid-19 vào ngày 4/2

    Ngày 4/2/2020

    Bệnh nhân số 9 là nam 30 tuổi, quê ở Vĩnh Phúc. Bệnh nhân được xác định dương tính với Covid-19 vào ngày 4/2″

    Ngày 3/2/2020

    Bệnh nhân số 8 là Nữ 29 tuổi, quê ở Vĩnh Phúc. Bệnh nhân được xác định dương tính với Covid-19 vào ngày 3/2″

    Ngày 2/2/2020

    Bệnh nhân số 7 là nam, 73 tuổi. Bệnh nhân là Việt kiều. Trước khi về TP. HCM có quá cảnh ở Vũ Hán”

    Ngày 1/2/2020

    Bệnh nhân số 6 là nữ. 25 tuổi, thường trú tại xã Vạn Lương, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hoà. Chị H. là lễ tân một khách sạn trên đường Tôn Đản, TP. Nha Trang.

    Theo báo cáo giám sát dịch tễ học, nữ lễ tân từng tiếp xúc gần với 2 hành khách người Trung Quốc ngày 17/1 là LiChao (28 tuổi) và người cha LiZing (66 tuổi). Cả 2 trường hợp này đã được chẩn đoán xác định dương tính với virus corona

    Bệnh nhân số 5 là nữ 23 tuổi, quê ở xã Sơn Lôi, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc. Bệnh nhân từ Vũ Hán về nhà.

    Bệnh nhân có kết quả dương tính với Covid-19 ngày 30/1/2020

    Bệnh nhân số 4 là nam 30 tuổi quê ở Vĩnh Phúc. Bệnh nhân dương tính với Covid-19 ngày 30/1/2020

    Ngày 31/1/2020

    Bệnh nhân số 3 là nữ 29 tuổi, địa chỉ ở Yên Định, Thanh Hóa. Bệnh nhân đi từ Vũ Hán về quê ăn Tết

    Ngày 23/1/2020

    Ca nhiễm số 1 và số 2: Ông Li Ding (sinh 1954) đi từ Vũ Hán (Trung Quốc) nhập cảnh vào Hà Nội ngày 13/1, sau đó di chuyển đến Nha Trang.

    Người con trai là ông Li Zichao (sinh 1992), ở Long An, đi ra Nha Trang gặp cha, sau đó cả hai tiếp tục đi TPHCM và Long An.

    Đến ngày 17/1, Li Ding bắt đầu sốt và ngày 20/1 người con có các triệu chứng tương tự, đến khám tại BV Bình Chánh. Hai cha con được hướng dẫn nhập Bệnh viện Chợ Rẫy tối 22/1.

    Viet’s Post (Theo Vietnamnet)

    SARS-CoV-2 không phải là từ phòng thí nghiệm hoặc bị thao túng có chủ đích

    SARS-CoV-2 là loại coronavirus thứ bảy được biết là gây nhiễm cho người; SARS-CoV, MERS-CoV và SARS-CoV-2 có thể gây bệnh nặng, trong khi HKU1, NL63, OC43 và 229E có liên quan đến các triệu chứng nhẹ. Một công bố được đăng trên tạp chí Nature Medicine ngày 17/3 đã phân tích hệ gen của các loại vi rút nói trên và cho thấy các đặc trưng đáng chú ý của bộ gen SARS-CoV-2 cũng như thảo luận về các kịch bản mà chúng có thể phát sinh. Các phân tích cho thấy rõ ràng rằng SARS-CoV-2 không phải là một cấu trúc bắt nguồn từ phòng thí nghiệm hoặc một loại virus bị thao túng có chủ đích. 

    a, Đột biến trong vị trí tiếp xúc của protein S (gai vỏ) của vi rút SARS-CoV-2. Protein S của SARS-CoV-2 (thanh màu đỏ ở trên cùng) được gióng hàng với các coronavirus tương tự như SARS-CoV và bao gồm cả SARS-CoV. Vị trí chính trong protein S tiếp xúc với thụ thể ACE2 được đánh dấu bằng các hộp màu xanh trong cả SARS-CoV-2 và các vi rút có liên quan, bao gồm cả SARS-CoV (chủng Urbani).
    b, Vị trí phân cắt đa nucleotide và gốc glycans liên kết O nằm liền kề nhau là các cấu trúc đặc trưng của SARS-CoV-2 và chưa được biết trước đây trong các betacoronavirus dòng B.
    Các trình tự DNA được hiển thị là từ NCBI GenBank, với các số hiệu gen MN908947, MN996532, AY278741, KY417146 và MK211376. Các trình tự coronavirus tê tê là ​​một sự tương đồng cao được tạo ra từ SRR10168377 và SRR10168378 (NCBI BioProject PRJNA573298)

    Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu Scripps, La Jolla, California, Đại học Tulane (Mỹ) và Viện Sinh học tiến hóa, Đại học Edinburgh, Edinburgh (Anh) phối hợp cùng Viện nghiên cứu bệnh truyền nhiễm và an toàn sinh học Marie Bashir, Trường Khoa học Đời sống và Môi trường, Đại học Sydney, Sydney (Australia).

    Kristian Andersen, phó giáo sư về miễn dịch học và vi sinh học tại Viện Nghiên cứu Scripps (Mỹ) cùng các đồng nghiệp đã xem xét khuôn mẫu di truyền của các gai S protein tăng đột biến nhô ra khỏi bề mặt của nCoV. Các virus corona sử dụng gai này để dính vào bức tường bảo vệ bên ngoài tế bào chủ, sau đó xâm nhập vào các tế bào. Họ theo dõi những trình tự gene chịu trách nhiệm cho hai tính năng chính của S protein gồm chức năng “móc” vào các tế bào chủ, được gọi là miền liên kết với thụ thể (một phân tử protein) và chức năng phân tách để cho phép virus mở và xâm nhập vào các tế bào đó.

    Phân tích này cho thấy phần “gai móc” của S protein nhắm vào một thụ thể ở bên ngoài tế bào người gọi là ACE2, có liên quan đến quá trình điều hòa huyết áp. Phần “gai móc” của protein S gắn vào tế bào người một cách dễ dàng và thuần thục, giúp các nhà nghiên cứu đưa ra kết luận protein S là kết quả của quá trình chọn lọc tự nhiên chứ không phải kỹ thuật di truyền nhân tạo.

    Đây là lý do tại sao nCoV có liên quan mật thiết với virus gây ra hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS), xuất hiện trên toàn cầu gần 20 năm trước. Các nhà khoa học đã nghiên cứu vấn đề làm thế nào chứng minh SARS-CoV khác với nCoV với một vài thay đổi trong mã di truyền. Tuy nhiên, trong các mô phỏng trên máy tính, các đột biến trong nCoV có vẻ hoạt động không tốt trong việc giúp virus liên kết với các tế bào của con người. Nếu các nhà khoa học tạo loại virus này có chủ đích, họ sẽ không chọn các đột biến mà mô hình máy tính cho rằng sẽ không hoạt động.
    Vậy nCoV bắt nguồn từ đầu? Nhóm nghiên cứu đã đưa ra hai kịch bản có thể xảy ra về nguồn gốc của nCoV ở người. Kịch bản đầu tiên dựa vào nguồn gốc một vài loại virus corona gần đây đã tàn phá dân số loài người như bệnh MERS xuất phát từ lạc đà, bệnh SARS xuất phát từ cầy hương. Về nCoV, các nhà nghiên cứu cho rằng dơi hoặc tê tê là động vật trung gian mang nCoV sang người.Trong kịch bản có thể xảy ra này, virus tiến hóa chọn lọc tự nhiên qua các vật chủ và con vật trước khi lây nhiễm sang người.

    Kịch bản thứ hai virus “nhảy” từ vật sang người và quá trình biến đổi để thích ứng sau đó diễn ra trong quá trình lây nhiễm từ người sang người cho đến khi virus đủ mạnh để gây bùng phát dịch. Một số virus corona có nguồn gốc từ tê tê có miền liên kết với thụ thể tương tự như của nCoV. Theo cách đó, tê tê truyền virus vào vật chủ của con người một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Một khi virus vào bên trong vật chủ, chúng có thể đã tiến hóa để có tính năng như phân tách và lây lan trong tế bào người. Một khi virus đạt được khả năng đó, khả năng bùng phát dịch rất cao.
    Tất cả những cơ sở này chỉ ra bằng chứng rõ ràng về việc tiến hóa tự nhiên của virus corona chủng mới, giúp nhà khoa học dự báo tương lai của Covid-19 và tìm cách loại bỏ những tin đồn thất thiệt ảnh hưởng tới quá trình nghiên cứu và phát triển thuốc điều trị.

    Nghiên cứu đi đến kết luận rằng giữa tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng toàn cầu COVID-19, thật hợp lý để tự hỏi tại sao nguồn gốc của vấn đề đại dịch. Hiểu biết chi tiết về cách một loại virus động vật vượt qua ranh giới các loài để lây nhiễm cho con người một cách hiệu quả sẽ giúp ngăn ngừa các sự kiện virus động vật trong tương lai. Ví dụ, nếu SARS-CoV-2 thích nghi trước ở một loài động vật khác, thì có nguy cơ tái phát trong tương lai. Ngược lại, nếu quá trình thích nghi xảy ra ở người, thì ngay cả khi việc chuyển từ động vật lặp đi lặp lại xảy ra, chúng vẫn không thể xâm nhập vào tế bào người nếu không có cùng một loạt các đột biến. Ngoài ra, việc xác định họ hàng virus gần nhất của SARS-CoV-2 lưu hành ở động vật sẽ hỗ trợ rất nhiều cho các nghiên cứu về chức năng của virus. Thật vậy, sự sẵn có của chuỗi dơi RaTG13 đã giúp tiết lộ các đột biến RBD quan trọng và vị trí phân cắt đa nucleotide.

    Các đặc điểm bộ gen được mô tả ở đây có thể giải thích phần nào tính lây nhiễm và khả năng truyền bệnh của SARS-CoV-2 ở người. Mặc dù các bằng chứng cho thấy SARS-CoV-2 không phải là một loại virus bị thao túng có chủ đích, nhưng hiện tại không thể chứng minh hoặc bác bỏ các lý thuyết khác về nguồn gốc của nó được mô tả ở đây. Tuy nhiên, vì nghiên cứu đã quan sát tất cả các đặc trưng đáng chú ý của SARS-CoV-2, các tác giả không tin rằng bất kỳ loại kịch bản dựa trên phòng thí nghiệm nào đều hợp lý.

    Nhiều dữ liệu khoa học mới sẽ có thể làm thay đổi, bổ sung thêm bằng chứng để ủng hộ giả thuyết này hơn giả thuyết khác. Có được các chuỗi virus liên quan từ các nguồn động vật sẽ là cách tiết lộ rõ ​​ràng nhất về nguồn gốc của virus. Ví dụ, một quan sát trong tương lai của vị trí phân cắt trung gian hoặc hình thành đầy đủ trong một loại virus giống SARS-CoV-2 từ động vật sẽ hỗ trợ thêm cho các giả thuyết chọn lọc tự nhiên. Nó cũng sẽ hữu ích để có được nhiều dữ liệu di truyền và chức năng về SARS-CoV-2, bao gồm cả nghiên cứu trên động vật. Việc xác định một vật chủ trung gian tiềm năng của SARS-CoV-2, cũng như giải trình tự virus từ các trường hợp rất sớm, tương tự sẽ có nhiều thông tin. Bất kể các cơ chế chính xác mà SARS-CoV-2 bắt nguồn từ chọn lọc tự nhiên, việc theo dõi viêm phổi liên tục ở người và các động vật khác rõ ràng là vô cùng quan trọng.

    Viet’s Post (Theo Live Science Nature Medicine)

    Tài liệu gốc:
    Andersen, K.G., Rambaut, A., Lipkin, W.I. et al. The proximal origin of SARS-CoV-2. Nat Med (2020). https://doi.org/10.1038/s41591-020-0820-9.

    Phục hồi COVID-19: Các nhà nghiên cứu tìm thấy hệ thống miễn dịch có thể chống lại

    Các nhà nghiên cứu tại Melbourne đã lập bản đồ các phản ứng miễn dịch từ một trong những bệnh nhân coronavirus mới (COVID-19) đầu tiên của Úc, cho thấy khả năng của cơ thể chống lại virus và phục hồi sau khi bị nhiễm bệnh.

    Các nhà nghiên cứu tại Viện Nhiễm trùng và Miễn dịch Peter Doherty (Viện Doherty) – một liên doanh giữa Đại học Melbourne và Bệnh viện Hoàng gia Melbourne – đã có thể thử nghiệm mẫu máu ở bốn thời điểm khác nhau ở một phụ nữ khỏe mạnh ở độ tuổi 40, người đã dương tính với COVID-19 và có các triệu chứng từ nhẹ đến trung bình cần nhập viện.

    Được công bố trên tạp chí Nature Medicine, đây là một báo cáo chi tiết về cách hệ thống miễn dịch của bệnh nhân đã phản ứng với virus. Một trong những tác giả của bài báo, tiến sĩ Nguyen Oanh cho biết đây là lần đầu tiên các phản ứng miễn dịch phổ rộng đối với COVID-19 được báo cáo.

    Tiến sĩ Nguyễn cũng cho biết, chúng tôi đã xem xét toàn bộ mức độ rộng của phản ứng miễn dịch ở bệnh nhân này bằng kiến ​​thức mà chúng tôi đã phát triển qua nhiều năm để xem xét các phản ứng miễn dịch ở bệnh nhân mắc bệnh cúm.

    “Sau ba ngày kể từ khi bệnh nhân được nhập viện, chúng tôi đã thấy một số lượng lớn tế bào miễn dịch, thường là dấu hiệu phục hồi khi nhiễm cúm theo mùa, vì vậy chúng tôi dự đoán rằng bệnh nhân sẽ hồi phục sau ba ngày, đó là điều đã xảy ra.”

    Nhóm nghiên cứu được chủ trì bởi Tiến sĩ Irani Thevarajan tại Viện Doherty đã có thể thực hiện nghiên cứu này nhanh chóng nhờ có SETREP-ID, là một nền tảng cho phép lấy mẫu ở những khách du lịch quay trở lại trong trường hợp dịch bệnh truyền nhiễm mới và bất ngờ, chính xác như cách COVID-19 bắt đầu ở Úc.

    Làm việc cùng với Giáo sư Kinda Kedzierska của Đại học Melbourne, Trưởng phòng thí nghiệm tại Viện Doherty và là nhà nghiên cứu miễn dịch cúm hàng đầu thế giới, nhóm nghiên cứu đã có thể mổ xẻ phản ứng miễn dịch để phục hồi thành công từ COVID-19, đây có thể là bí mật để tìm một loại vắc xin hiệu quả.

    Giáo sư Kedzierska cho biết, mặc dù COVID-19 là do một loại virus mới gây ra, nhưng ở một người khỏe mạnh khác, phản ứng miễn dịch mạnh mẽ giữa các loại tế bào khác nhau có liên quan đến sự phục hồi lâm sàng, tương tự như những gì chúng ta thấy trong bệnh cúm.

    “Đây là một bước tiến đáng kinh ngạc trong việc tìm hiểu điều gì thúc đẩy sự phục hồi của COVID-19. Mọi người có thể sử dụng các phương pháp của chúng tôi để hiểu các phản ứng miễn dịch trong các quần thể COVID-19 lớn hơn và cũng hiểu những gì bị thiếu ở những người đã tử vong.”

    Tiến sĩ Thevarajan nói rằng theo ước tính hiện tại cho thấy hơn 80% trường hợp COVID-19 là ở mức độ nhẹ đến trung bình và việc hiểu được đáp ứng miễn dịch trong những trường hợp nhẹ này là nghiên cứu rất quan trọng. “Chúng tôi hy vọng bây giờ sẽ mở rộng công việc của mình ra toàn quốc và quốc tế để hiểu lý do tại sao một số người chết vì COVID-19, và phát triển thêm hiểu biết để hỗ trợ ứng phó nhanh chóng với COVID-19 và các loại virus mới nổi trong tương lai”, cô nói.

    Viet’s Post

    Tham khảo: “Breadth of concomitant immune responses prior to patient recovery: a case report of non-severe COVID-19” by Irani Thevarajan, Thi H. O. Nguyen, Marios Koutsakos, Julian Druce, Leon Caly, Carolien E. van de Sandt, Xiaoxiao Jia, Suellen Nicholson, Mike Catton, Benjamin Cowie, Steven Y. C. Tong, Sharon R. Lewin and Katherine Kedzierska, 16 March 2020, Nature Medicine. DOI: 10.1038/s41591-020-0819-2

    Hướng dẫn cơ bản cho trẻ em về COVID-19

    Một loại vi rút corona mới có tên SARS-CoV-2 đang lan rộng trên toàn cầu. Những đứa trẻ như con chúng ta có thể tự hỏi, “Trường học sẽ bị đóng cửa không? Đến bao giờ?” và, “Con có nên lo lắng về việc bị bệnh không?” Để giúp hướng dẫn cho trẻ thông qua một tình huống không hề dễ hiểu này, đây là câu trả lời từ khía cạnh khoa học cho tất cả các câu hỏi có liên quan.

    Vi rút là gì hở bố?

    Ảnh: Shutterstock

    Vi rút là một mầm non, nhỏ xíu, nhỏ hơn bất cứ thứ gì con có thể thấy. Vi rút có thể khiến chúng ta bị bệnh, nhưng chúng không thể tự làm bất cứ điều gì – chúng cần phải sống bên trong một sinh vật khác (vật chủ của chúng) để sống sót. Để làm điều đó, chúng phải vào được trong các tế bào của chúng ta.

    Vi rút corona là gì hả mẹ?

    Ảnh: Shutterstock

    Con có thể đã nhận thấy rất nhiều người lớn nói về một vi rút corona. Có một loại virus mới lan rộng khắp thế giới. Nó được gọi là corona vì “corona” có nghĩa là “vương miện” trong tiếng Latin. Và vi rút này trông giống như nó đang đeo vương miện có gai.

    Nó thường làm cho mọi người ho, cảm thấy mệt mỏi và bị sốt. Nhưng người già và những người có bệnh khác có thể bị bệnh nặng hơn do nó gây ra. Bệnh do vi rút này gây ra được gọi tên là COVID-19.

    Vi rút corona từ đâu đến vậy?

    Ảnh: Shutterstock

    Vi rút này lần đầu tiên được tìm thấy tại một thành phố ở Trung Quốc, được gọi là Vũ Hán, vào tháng 12 năm ngoái. Nhưng con người nghĩ rằng vi rút này thực sự đến từ dơi. Từ dơi, nó nhảy vào một loại động vật khác, và từ động vật này đã đưa nó cho con người. Không ai biết chắc con vật bí ẩn này là gì, nhưng một số nhà khoa học nghĩ rằng nó có thể là một con tê tê, một loài động vật có vảy ăn thịt kiến.

    Làm thế nào vi rút có thể vào trong cơ thể chúng ta được?

    Ảnh: Shutterstock

    Vi rút xâm nhập vào các tế bào bằng cách sử dụng một “cánh cửa” đặc biệt ở bên ngoài tế bào con người. Các vi rút corona mới cũng cần một “chìa khóa” để xâm nhập vào các tế bào. Trong trường hợp này, vi rút corona có những “gai nhọn” đặc biệt trên bề mặt mà nó sử dụng làm chìa khóa để mở cửa.

    Khi đã ở trong tế bào, vi rút tạo ra rất nhiều bản sao của chính nó. Những bản sao đó thoát ra khỏi các tế bào, sau đó lây nhiễm vào các tế bào khác. Tại một thời điểm nhất định, có rất nhiều hạt vi rút được tạo ra làm cho các tế bào bình thường của chúng ta không thể hoạt động chính xác và chúng ta bị bệnh.

    Làm thế nào vi rút làm chúng ta ốm được?

    Ảnh: Shutterstock

    Vi rút làm cho con người bị bệnh bằng cách giết chết tế bào con người hoặc làm cho chúng không hoạt động chính xác. Giống như đã nói ở trên, vi rút corona mới sử dụng một cánh cửa đặc biệt để đi vào các tế bào. Những ô cửa đặc biệt có trên các tế bào ở trong mũi và phổi chúng ta. Nếu vi rút phát triển quá nhiều trong phổi, nó có thể khiến chúng ta khó thở. Đó gọi là viêm phổi.

    May mắn thay, cơ thể chúng ta có một đội quân để chống lại vi trùng như vi rút corona. Nó được gọi là hệ thống miễn dịch. Khi virus xâm nhập vào cơ thể chúng ta, hệ thống miễn dịch sẽ tấn công virus. Con có biết làm thế nào con có thể bị sốt, nhức đầu hoặc sổ mũi khi con bị bệnh không? Điều đó gây ra bởi hệ thống miễn dịch, và nó tốt! Những triệu chứng xui xẻo này là dấu hiệu cho thấy cơ thể con đang chống lại virus.

    Hầu hết những người bị COVID-19 chỉ có các triệu chứng như ho, sốt hoặc sổ mũi. Các bác sĩ không chắc chắn tại sao, nhưng một số người thực sự bị bệnh. Hệ thống miễn dịch của một số người có thể không đủ sức chiến đấu. Hệ thống miễn dịch của người khác có thể chiến đấu quá mạnh, làm tổn thương tế bào của chính họ. Cả hai điều này có thể làm cho người ta bị bệnh nặng hơn.

    Làm thế nào chúng ta biết được đã bị nhiễm vi rút?

    Ảnh: Shutterstock

    Có một thử nghiệm đặc biệt để xem chúng ta có bị bệnh COVID-19 không. Nếu con cảm thấy ốm, hãy nói với cha mẹ. Cha mẹ sẽ gọi bác sĩ để xem liệu con có cần xét nghiệm hay không. Nó giống như một xét nghiệm cúm; họ dán mũi Q lên mũi hoặc lấy mẫu hầu họng của con để tìm virus. Kết quả sẽ có trong ngày hay một ngày sau đó.

    Chúng ta có thể làm gì để ngăn chặn vi rút nhiễm vào?

    Ảnh: Shutterstock

    Con có thể ngăn chặn virus bằng cách rửa tay. Có nghĩa là con sử dụng xà phòng và chà xát hai bàn tay của con để làm sạch tất cả các ngón tay của con, dưới móng tay và giữa các ngón tay. Con có thể hát một đoạn bài hát nào đó hoặc đến với một giai điệu khác kéo dài khoảng 20 giây.

    Ngoài ra, hãy cố gắng giữ tay con khỏi mặt, để không dụi mắt hoặc mũi hoặc đưa tay vào miệng. Theo cách đó, nếu có bất kỳ vi rút nào trên tay, con sẽ không cho nó cơ hội xâm nhập vào cơ thể nơi nó có thể khiến con bị bệnh.

    Và con nhớ ho hoặc hắt hơi vào khuỷu tay của con (như ma cà rồng!). Và ở nhà khi con bị bệnh.

    Con có phải lo lắng không?

    Ảnh: Shutterstock

    Con không cần phải lo lắng, vì người lớn đang làm việc rất chăm chỉ để giữ an toàn cho trẻ em và người lớn khác. Ngay cả khi con bị nhiễm vi rút này, trẻ em thường không bị bệnh nặng. Nó giống như cảm lạnh nhẹ.
    Nhưng con vẫn có một vai trò đặc biệt để bảo vệ người khác! Những người lớn tuổi, như ông bà, cần sự giúp đỡ của con để giữ sức khỏe. Điều đó có nghĩa là nhớ rửa tay và ở nhà nếu con bị bệnh. Điều này cũng có nghĩa là con bớt chơi bời hoặc không đến trường nếu thầy hiệu trưởng và những người lớn thấy điều đó là tốt nhất. Điều đó có thể làm chậm sự lây lan của vi rút và bảo vệ người già và người bệnh.

    Điều gì đang được làm để giữ cho chúng ta an toàn?

    Ảnh: Shutterstock

    Các bác sĩ và các quan chức chính phủ đang làm việc chăm chỉ để đảm bảo các gia đình được an toàn. Đó là lý do tại sao họ có thể yêu cầu mọi người hủy bỏ các hoạt động, như các sự kiện thể thao. Họ có thể đóng cửa các trường học để ngăn chặn virus lây lan. Họ có thể bảo con giữ khoảng cách với người khác khi con ra ngoài. Tất cả những việc này khiến virus khó có thể nhảy từ người này sang người khác. Nếu vi rút không thể lây lan, thì ít người sẽ mắc bệnh hơn.

    Các bác sĩ cũng đang làm việc chăm chỉ để chăm sóc người bệnh. Các nhà khoa học đang cố gắng tạo ra một loại vắc xin cho vi rút corona này – giống như những mũi tiêm con nhận được tại phòng khám của bác sĩ. Còn những người khác đang cố gắng làm ra thuốc để giúp người bệnh khỏe hơn.

    Trường học của con sẽ đóng cửa?

    Ảnh: Shutterstock

    Mỗi trường có thể đưa ra một quyết định khác nhau. Các trường học có thể đóng cửa nếu có nhiều trường hợp COVID-19 trong khu vực của con hoặc nếu ai đó ở trường bị nhiễm vi rút. Nhưng không dễ để đóng cửa trường học. Có rất nhiều điều cần suy nghĩ trước khi làm điều đó. Ví dụ, một số trẻ ăn ở trường và có thể không có đủ thức ăn ở nhà nếu trường học đóng cửa. Và cha mẹ làm việc trong bệnh viện có thể không thể chăm sóc người bệnh nếu họ cần ở nhà với con cái. Phụ huynh, giáo viên và hiệu trưởng có thể sẽ không tự mình quyết định đóng cửa trường học. Lãnh đạo thành phố sẽ giúp đưa ra quyết định này.

    Nếu trường học của con đóng cửa, họ có thể dạy các lớp học cho con học trực tuyến. Hoặc họ có thể gửi sách bài tập về nhà để con vẫn có thể học.

    Con có thể gặp bạn bè không?

    Ảnh: Shutterstock

    Có thể khó gặp bạn bè hơn nếu con được bảo ở trong nhà. Tuy nhiên, có rất nhiều cách tuyệt vời để giữ liên lạc trực tuyến. Con có thể đã biết về những điều này, và con cũng có thể sáng tạo! Có nhiều cách để chơi trò chơi và vui chơi với bạn bè, ngay cả khi con không thể gặp trực tiếp các bạn của con.

    Nếu con có thể gặp gỡ bạn bè, có lẽ con sẽ phải giữ cho nhóm nhỏ. Vì vậy, không có bữa tiệc sinh nhật cho bây giờ. Con nên gặp gỡ trong không gian rộng mở như công viên, nơi con có thể giữ nhiều khoảng cách với mọi người, và có lẽ đây là lựa chọn tốt nhất.

    Khi nào thì dịch vi rút corona kết thúc?

    Ảnh: Shutterstock

    Chúng ta không biết chắc chắn. Nhưng bằng cách sử dụng toán học, chúng ta có thể đưa ra những phỏng đoán có cơ sở khoa học. Còn lại, vi rút sẽ mất nhiều tháng để phát tán trên toàn thế giới. Nhưng điều đó không có nghĩa là thành phố của chúng ta sẽ bị ảnh hưởng lâu dài. Và một loại vắc xin có thể ngăn chặn virus sớm hơn – nếu các nhà khoa học có thể tạo ra nó.

    Một số nhà khoa học nghĩ rằng vi rút sẽ biến mất khi thời tiết ấm lên. Đó là những gì xảy ra với các vi rút corona khác và vi rút cúm. Rất nhiều virus ưa không khí lạnh và khô. Nhưng chúng ta không biết điều đó có đúng với loại virus mới này hay không.

    Viet’s Post (Theo Live Science)

    100K+ người nhiễm Covid-19: Cẩn trọng nhưng đừng hoảng sợ

    Hôm nay 6/3/2020 thế giới chứng kiến con số đại dịch đã vượt 100K+ người nhiễm Covid-19.
    Thử làm 1 bảng tính nhỏ với top 5 nước đầu tiên, có thể thấy 1 vài điều nhỏ:
    – Trên toàn cầu, tỷ lệ tử vong đúng như WHO đã thông báo 3,4%
    – Số người tử vong thường được ghi nhận kịp thời hơn số ca nhiễm do số ca nhiễm tiềm ẩn vì phụ thuộc hệ thống y tế, tốc độ xét nghiệm và thời gian ủ bệnh
    – Hàn Quốc có tỷ lệ tử vong thấp nhất trong 4 nước đầu tiên, có thể do tốc độ xét nghiệm cực nhanh, và giả sử tỷ lệ tử vong là 3,4% thì số người chết có thể tăng mạnh trong những ngày tới (tương ứng khoảng 265)
    – Tương tự, giả sử tỷ lệ tử vong ở Ý và Trung Quốc cũng là 3,4% thì có thể các nước này còn một số lượng nhất định người nhiễm bệnh chưa được ghi nhận (tương ứng khoảng 500 và 9000).
    – Đức chưa ghi nhận ca tử vong có phải do hệ thống y tế tốt?

    Viet’s Post

    Hình ảnh rõ nhất dưới kính hiển vi của vi rút corona mới (SARS-CoV-2)

    Virus SARS-CoV-2, gây ra bệnh COVID-19, được phân lập từ một người nhiễm bệnh ở Hoa Kỳ. Các nhà khoa học đã sử dụng kính hiển vi điện tử truyền qua để chụp hình ảnh rất chi tiết này của các hạt virus. Các hạt được nhìn thấy nổi lên từ bề mặt của các tế bào được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Các gai bao phủ bề mặt của các hạt này có phần “giống như vương miện” và đó chính là lý do cho tên của nhóm vi rút này – coronavirus.

    Ảnh: NIAID-RML

    Virus corona là một họ virus lớn thường tấn công hệ hô hấp. Tên này xuất phát từ tiếng Latin corona có nghĩa là vương miện, và korōnè của Hy Lạp cổ đại có nghĩa là vòng hoa, vì có rìa gai nhọn bao quanh các virus này. Hầu hết các coronavirus lây nhiễm cho động vật, chẳng hạn như dơi, mèo và chim. Chỉ có bảy vi rút, bao gồm Covid-19, SARS và MERS, được biết là lây nhiễm cho người.

    100 câu hỏi – đáp về dịch bệnh Covid-19 của Học viện Quân Y

    HỎI – ĐÁP CHUNG VỀ DỊCH BỆNH

    1. Thế nào là bệnh truyền nhiễm?

    Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây truyền trực tiếp hoặc gián tiếp từ người hoặc từ động vật sang người do tác nhân gây bệnh truyền nhiễm. Ví dụ: Bệnh cúm mùa lây trực tiếp từ người sang người, bệnh sốt xuất huyết lây từ người sang người qua muỗi đốt, bệnh cúm gia cầm lây từ gia cầm sang người.

    2. Thế nào là dịch bệnh truyền nhiễm?

    Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 quy định “Dịch là sự xuất hiện bệnh truyền nhiễm với số người mắc bệnh vượt quá số người mắc bệnh dự tính bình thường trong một khoảng thời gian xác định ở một khu vực nhất định”.

    Tuy nhiên, khái niệm trên được hiểu với những bệnh đã từng xảy ra trước đó (điển hình là cúm và sốt xuất huyết). Trường hợp hội chứng viêm đường hô hấp cấp nặng (SARS) xuất hiện năm 2002 hay hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) xuất hiện năm 2012 và dịch Covid-19 lần này là những bệnh mới, lần đầu tiên xuất hiện thì các cơ quan y tế sẽ căn cứ vào khả năng lây lan, mức độ gây tử vong, đã có thuốc đặc trị và vắc xin chưa để cân nhắc xác định dịch.

    3. Dịch Covid-19 là gì?

    Dịch Covid-19 viết tắt của cụm từ “Coronavirus disease 2019”, là dịch bệnh do virus Corona gây ra và xuất hiện lần đầu năm 2019.

    Dịch bệnh này xuất hiện đầu tiên ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, trong đó nhiều người cùng bị viêm đường hô hấp cấp. Tác nhân gây bệnh sau đó được xác định là một chủng mới của virus Corona. Chủng virus mới này được tìm ra năm 2019 nên được ký hiệu là 2019-nCoV (viết tắt của cụm từ “2019 Novel Coronavirus”). Vì thế, ban đầu dịch bệnh này có tên là “Dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona 2019-nCoV”.

    Tên dịch bệnh vừa mô tả biểu biện bệnh và tác nhân gây bệnh nên thường rất dài. Để ngắn gọn, trong thời gian đầu giới chuyên môn và các phương tiện truyền thông ở nước ta thường gọi tắt dịch bệnh này là:

    – Dịch viêm đường hô hấp cấp do “virus Corona mới” hoặc “virus Corona chủng mới” hoặc “chủng mới của virus Corona” (vì trước đây đã có các dịch viêm đường hô hấp cấp do các chủng virus Corona khác gây ra); hoặc

    – Dịch viêm đường hô hấp cấp do 2019-nCoV (chỉ nêu tác nhân gây bệnh); hoặc

    – Dịch viêm đường hô hấp cấp do nCoV (nêu ngắn gọn tác nhân gây bệnh nCoV đã đủ để phân biệt với tất cả các chủng virus khác đồng thời dễ phát âm hơn 2019-nCoV).

    Vấn đề gọi tên dài dòng, phức tạp và khó phát âm (nhất là cụm từ “2019-nCoV”) không chỉ xảy ra trong tiếng Việt mà ngay cả trong các ngôn ngữ quốc tế khác. Bên cạnh đó, chủng virus này còn được một số phòng thí nghiệm khác ký hiệu là SARS-CoV-2. Sau khi thống nhất các chuyên gia toàn cầu, ngày 11 tháng 02 năm 2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức gọi tên bệnh này là Covid-19 (viết tắt của cụm từ “Coronavirrus disease 2019”) với ý nghĩa là bệnh do virus Corona gây ra và xuất hiện lần đầu năm 2019. Phương thức đặt tên mới này cũng được WHO xác định làm công thức chuẩn để đặt tên những bệnh mới khác có thể xuất hiện trong tương lai, trong đó có quan tâm cả vấn đề dễ phát âm, đầy đủ thông tin, bỏ qua các yếu tố địa danh để tránh nguy cơ phát sinh sự kỳ thị.

    4. Khi nào nước ta công bố dịch bệnh?

    Điều 30 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 quy định nguyên tắc, thẩm quyền, thời hạn và điều kiện công bố dịch như sau:

    1. Việc công bố dịch được thực hiện theo nguyên tắc sau đây: a) Mọi trường hợp có dịch đều phải được công bố.

    b) Việc công bố dịch và hết dịch phải công khai, chính xác, kịp thời và đúng thẩm quyền.

    2. Thẩm quyền công bố dịch được quy định như sau:

    a) Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh công bố dịch theo đề nghị của Giám đốc Sở Y tế đối với bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm B và nhóm C.

    b) Bộ trưởng Bộ Y tế công bố dịch theo đề nghị của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh đối với bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A và đối với một số bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm B khi có từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên đã công bố dịch.

    c) Thủ tướng Chính phủ công bố dịch theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Y tế đối với bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A khi dịch lây lan nhanh từ tỉnh này sang tỉnh khác, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe con người.

    3. Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi nhận được đề nghị công bố dịch, người có thẩm quyền quy định tại khoản 2 Điều này quyết định việc công bố dịch.

    4. Thủ tướng Chính phủ quy định cụ thể điều kiện công bố dịch.

    5. Có phải dịch Covid-19 nguy hiểm hơn các dịch bệnh khác nên Thủ tướng Chính phủ công bố dịch?

    Việc Thủ tướng Chính phủ công bố dịch bệnh này là thực hiện theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 (xem câu 4) vì Covid-19 là bệnh truyền nhiễm nhóm A (nhóm đặc biệt nguy hiểm), đồng thời lại là bệnh mới xuất hiện, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin.

    6. Dịch Covid-19 nguy hiểm như thế nào?

    Theo Điều 3 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, các bệnh truyền nhiễm được phân chia làm 3 nhóm:

    – Nhóm A: Là những bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, lây truyền nhanh; phát tán rộng; tỷ lệ tử vong cao hoặc chưa rõ tác nhân gây bệnh.

    – Nhóm B: Là các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng lây truyền nhanh và có thể gây tử vong.

    – Nhóm C: Là các bệnh ít nguy hiểm, khả năng lây truyền không nhanh và ít gây tử vong.

    Trên cơ sở đó, dịch Covid-19 được Bộ Y tế xếp vào nhóm A – nhóm đặc biệt nguy hiểm vì bệnh có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và cũng chưa có vắc xin phòng bệnh, tỷ lệ tử vong ban đầu được dự báo tới 5% – trên thực tế tại thời điểm này (17/02/2020) đang ở mức khoảng 2%.

    7. Dịch Covid-19 xuất hiện như thế nào?

    Do những người đầu tiên bị bệnh đều có liên quan đến một địa điểm mua bán động vật hoang dã ở Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc và tác nhân gây bệnh được tìm thấy ở người bệnh là virus Corona – loại virus phổ biến gây bệnh ở động vật; mặt khác chủng virus này hoàn toàn mới nên được cho là virus Corona vốn lưu hành ở động vật đã biến đổi (tiến hóa) thành virus gây bệnh cho người (tương tự virus Corona gây bệnh SARS lây từ cầy hương sang người, virus Corona gây bệnh viêm đường hô hấp Trung Đông lây từ lạc đà sang người). Tiếp đó người hoặc những người đầu tiên nhiễm virus từ động vật lại trở thành nguồn phát tán và lây nhiễm virus sang người khác, làm cho bệnh trở thành dịch bệnh lây truyền từ người sang người.

    Một bệnh nếu chỉ lây từ động vật sang người rồi dừng lại ở người bị nhiễm bệnh từ động vật, không tiếp tục lây từ người sang người (như cúm gia cầm) thì việc kiểm soát còn tương đối thuận lợi (cách ly, thậm chí tiêu hủy toàn bộ nguồn phát tán mầm bệnh là động vật). Khi bệnh từ động vật lây sang người rồi lại tiếp tục lây từ người sang người thì việc kiểm soát sẽ trở nên vô cùng khó khăn như SARS, MERS và Covid-19 hiện nay.

    Như vậy, sau dịch SARS do virus SARS-CoV lây từ cầy hương sang người, dịch viêm đường hô hấp Trung Đông do virus MERS-CoV lây từ lạc đà sang người; nay dịch Covid-19 cũng do virus Corona lây từ động vật hoang dã (nhiều khả năng từ dơi hoặc tê tê hoặc rắn) sang người, càng có thêm cơ sở để khuyến cáo người dân tránh tiếp xúc với động vật hoang dã. Đặc biệt, việc mua bán, giết thịt động vật hoang dã có nguy cơ nhiễm bệnh rất cao do con người tiếp xúc trực tiếp với các chất bài tiết và thịt sống của động vật hoang dã.

    8. Dịch Covid-19 lan truyền bằng cách nào?

    Hiện nay, phương thức lây truyền chính xác từ động vật sang người còn chưa rõ; điều chắc chắn là người (hoặc những người) đầu tiên nhiễm virus từ động vật truyền sang có tiếp xúc với nguồn chứa virus do động vật phát tán (chất thải, dịch tiết, thịt sống…). Từ những nguồn này virus gây bệnh

    Covid-19 đã nhiễm vào các tế bào ở đường hô hấp của người nhiễm mầm bệnh. Tại đây, virus nhân lên gây bệnh cho đường hô hấp, đồng thời phát tán ra ngoài qua đường hô hấp trên của người bệnh để rồi lây truyền từ người này sang người khác.

    Virus lây truyền từ người sang người qua ba đường chính: Giọt bắn, không khí và tiếp xúc bề mặt có virus. Từ trong đường hô hấp của người nhiễm mầm bệnh (có thể có triệu chứng bị bệnh hoặc không), virus Covid-19 được phát tán ra bên ngoài khi người mang mầm bệnh ho, hắt hơi (mà không đeo khẩu trang) làm bắn ra các giọt chất lỏng kích thước từ 5m (micromet) trở lên gọi là giọt bắn làm người xung quanh hít phải các giọt bắn chứa virus và nhiễm bệnh; khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc được chăm sóc y tế bằng các thủ thuật hút đờm dãi hoặc khí dung, virus từ đường hô hấp được phát tán ra trong các giọt có kích thước dưới 5m vào không khí làm người xung quanh hít phải không khí chứa virus và nhiễm bệnh; virus từ các giọt bắn hoặc không khí bám vào các bề mặt (khẩu trang, quần áo, đồ dùng xung quanh…), sau đó người khác chạm vào bề mặt này và nhiễm virus gây bệnh.

    Từ ba đường lây chính này, các biện pháp dự phòng được khuyến cáo là đeo khẩu trang và rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát trùng.

    – Đối với người bệnh có triệu chứng hoặc người mang mầm bệnh không triệu chứng (mới bị nhiễm còn đang ở giai đoạn ủ bệnh hoặc người mang mầm bệnh không triệu chứng thực thụ), đeo khẩu trang là cách hiệu quả để ngăn phát tán giọt bắn ra môi trường xung quanh khi ho hoặc hắt hơi. Những người này cần đeo khẩu trang và cách ly là thể hiện trách nhiệm với cộng đồng, giúp hạn chế nguồn tác nhân gây bệnh truyền nhiễm ra cộng đồng.

    – Người chưa nhiễm virus đeo khẩu trang y tế thông thường đúng cách đã có thể ngăn ngừa một cách hiệu quả đường lây nhiễm do giọt bắn.

    – Lây qua đường không khí thường chỉ gặp trong tình huống chăm sóc y tế có tiến hành các thao tác khí dung hoặc hút đờm dãi, do vậy chỉ nhân viên y tế hoặc người nhà chăm sóc người bệnh mới cần các loại khẩu trang y tế chuyên dụng như N95.

    – Rửa tay thường xuyên, nhất là sau khi tiếp xúc với các bề mặt có nguy cơ cao (che miệng khi ho, hắt hơi; chạm tay vào khẩu trang đã sử dụng, ống tay áo che mũi/miệng khi ho, hắt hơi; tay nắm cửa, nút bấm thang máy, điện thoại di động…), đồng thời tập thói quen không cho tay bẩn vào miệng, mũi, mắt là cách hiệu quả nhất để ngăn cản đường lây qua tiếp xúc bề mặt có virus.

    9. Dịch Covid-19 so với dịch SARS và dịch viêm đường hô hấp Trung Đông (MERS), dịch nào nguy hiểm hơn?

    Dịch nào nguy hiểm hơn còn tùy thuộc vào tiêu chí đánh giá:

    – Tỷ lệ tử vong: Tỷ lệ tử vong do SARS là 9,6%, do MERS trên 30% cao hơn so với Covid-19 (hiện tại khoảng 2%).

    – Mức độ lây lan và số người nhiễm: Covid-19 có mức độ lây lan nhanh hơn và số người nhiễm nhiều hơn. Cho đến nay (17/02/2020), toàn thế giới đã có hơn 70 nghìn người nhiễm và hơn 1.700 người tử vong, vượt xa con số nhiễm và tử vong do SARS và MERS cộng lại.

    Từ hai tiêu chí trên cho thấy, với cá nhân một người bị nhiễm bệnh thì SARS và MERS nguy hiểm hơn; với cộng đồng thì Covid-19 nguy hiểm và gây thiệt hại nhiều hơn. Nói cách khác, bệnh SARS, bệnh MERS nguy hiểm hơn bệnh Covid-19; còn dịch Covid-19 nguy hiểm hơn dịch SARS và dịch MERS.

    Điều này cho thấy mỗi cá nhân đều phải có trách nhiệm lớn trong việc bảo vệ cộng đồng.

    10. Dịch Covid-19 sẽ kéo dài bao lâu?

    Muốn hết dịch thì cần phải thực hiện tổng hợp tất cả các biện pháp để cắt đứt sự lây nhiễm, không để xuất hiện những ca nhiễm mới. Ngoài các giải pháp do con người thực hiện, điều kiện thời tiết cũng ảnh hưởng lớn đến sự tồn tại của mầm bệnh ở môi trường và sức đề kháng của con người với mầm bệnh. Dựa vào diễn biến thời tiết và các kết quả thu được từ các biện pháp phòng chống dịch hiện nay, một số nhà dịch tễ học dự đoán dịch sẽ kéo dài khoảng 2 – 3 tháng nữa. Tuy nhiên yếu tố con người vẫn có vai trò quyết định mức độ thiệt hại do dịch bệnh gây ra, đòi hỏi các chính phủ phải triển khai tích cực các biện pháp phòng chống dịch và mỗi người dân phải tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng chống dịch được triển khai.

    HỎI – ĐÁP VỀ TÁC NHÂN GÂY BỆNH

    11. Tác nhân gây bệnh Covid-19 là gì?

    Tác nhân gây bệnh Covid-19 là một chủng virus Corona. Chủng virus gây bệnh Covid-19 khác hẳn với các chủng virus Corona đã biết trước đó nên đã được đặt tên là “virus Corona mới” (Novel Coronavirus – viết tắt là nCoV). Trong danh pháp khoa học, tên chủng virus mới còn có thêm thông tin về năm phát hiện, do vậy tên đầy đủ của chủng virus Corona mới này là “2019 Novel Coronavirus” viết tắt hay ký hiệu là “2019-nCoV”. Ngoài ra, chủng virus này còn được một số phòng thí nghiệm khác gọi là SARS-CoV-2 với ý nghĩa là chủng virus Corona thứ hai gây bệnh có biểu hiện là hội chứng viêm đường hô hấp cấp nặng (SARS). Trên phương diện virus học, virus gây bệnh Covid-19 chính là chủng virus Corona mới có các ký hiệu là “2019-nCoV” hoặc “nCoV” hoặc “SARS-CoV-2”.

    Từ ngày 11/02/2020, sau khi WHO chính thức gọi tên bệnh là Covid-19, các phương tiện truyền thông và giới khoa học nhiều nơi trên thế giới cũng có xu hướng gọi tên “virus gây bệnh Covid-19” là “virus Covid-19”. Tài liệu này cũng thống nhất dùng thuật ngữ “virus Covid-19”. Trong một vài ngữ cảnh “nhiễm Covid-19” cũng được hiểu là nhiễm virus gây bệnh Covid-19.

    12. Virus Covid-19 có nguồn gốc từ đâu?

    Tên gọi Corona bắt nguồn từ đặc điểm nhận dạng virus khi nhìn dưới kính hiển vi điện tử, chúng có các gai nhô ra ở mặt ngoài trông như hình chiếc vương miện.

    Corona là một họ virus lớn thường thấy lưu hành và gây bệnh ở động vật. Sau khi dịch viêm đường hô hấp cấp nặng (SARS) xuất hiện ở người vào năm 2002 – 2003, các nhà khoa học xác định được virus Corona gây bệnh SARS (ký hiệu là SARS-CoV) có nguồn gốc từ cầy hương lây sang người. Đến dịch viêm đường hô hấp Trung Đông (MERS) xuất hiện ở người vào năm 2012, các nhà khoa học lại xác định được virus Corona gây bệnh MERS (ký hiệu là MERS-CoV) cũng có nguồn gốc từ động vật (lạc đà). Lần này, khi phân lập được chủng virus mới ở các bệnh nhân đầu tiên bị bệnh ở Vũ Hán cũng thuộc họ Corona và yếu tố khởi phát bệnh có liên quan đến động vật hoang dã nên có thể khẳng định loại virus mới này (Covid-19) cũng có nguồn gốc từ động vật rồi lây sang và gây bệnh cho người.

    Như vậy, đã có ba bệnh dịch đặc biệt nguy hiểm do virus Corona có nguồn gốc từ động vật lây sang người là SARS, MERS và Covid-19. Có thể thấy, thế giới tự nhiên đã nhiều lần nhắc nhở con người về việc săn bắt, mua bán, giết thịt động vật hoang dã sẽ có nguy cơ nhiễm bệnh mới thuộc loại đặc biệt nguy hiểm rất cao do quá trình này con người tiếp xúc trực tiếp với các chất bài tiết và thịt sống của động vật hoang dã.

    13. Virus Covid-19 có ở đâu trong môi trường xung quanh chúng ta?

    Covid-19 là virus có cả ở người và động vật bị bệnh cũng như người và động vật mang virus không có biểu hiện bệnh. Từ người và động vật mang virus, Covid-19 được phát tán ra môi trường xung quanh chủ yếu dưới dạng giọt bắn từ dịch tiết đường hô hấp khi ho, hắt hơi, xì mũi hay khạc nhổ. Các giọt bắn này gây ô nhiễm không khí trong phạm vi bán kính 2m từ nguồn phát tán. Từ không khí, các giọt bắn rơi lên bề mặt các đồ vật như quần áo, bàn ghế, điện thoại, bàn phím máy tính, nút bấm thang máy… gây ô nhiễm trực tiếp các bề mặt này. Nếu ai đó chạm vào bề mặt ô nhiễm trên rồi lại chạm tiếp vào các vật khác như tay nắm cửa, nút bấm thang máy, thành ghế, tay vịn cầu thang, tay vịn trên các phương tiện giao thông… sẽ tiếp tục gây ô nhiễm gián tiếp cho các bề mặt mới này. Như vậy, Covid-19 tồn tại chủ yếu trong không khí ở khoảng cách trong bán kính khoảng 2m xung quanh người mang virus ho, hắt hơi, xì mũi mà không đeo khẩu trang hay lấy tay che mũi, miệng; ở trên bề mặt các đồ vật xung quanh khu vực người ho, hắt hơi, xì mũi, khạc nhổ và có thể cả trên bề mặt các đồ vật bị ô nhiễm thứ phát rất khó xác định.

    Từ các lý do trên, hành động đeo khẩu trang khi bị bệnh hoặc nghi ngờ mang mầm bệnh; che mũi, miệng khi ho, hắt hơi khi không đeo khẩu trang; không xì mũi, khạc nhổ nơi công cộng có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc hạn chế phát tán và gây ô nhiễm virus trong cộng đồng; thường xuyên vệ sinh các đồ vật xung quanh cũng là biện pháp hiệu quả để tránh ô nhiễm (kể cả trực tiếp và gián tiếp) môi trường sống; hạn chế chạm tay vào các bề mặt có nguy cơ ô nhiễm cao, rửa hoặc sát trùng tay thường xuyên, hạn chế bắt tay cũng là các biện pháp hiệu quả để tránh gây ô nhiễm thứ phát. Điều này không chỉ đúng với Covid-19 mà còn đúng với tất cả các bệnh có tác nhân gây bệnh trong đường hô hấp nói chung.

    14. Virus Covid-19 có nhân lên trong môi trường tự nhiên không?

    Không. Covid-19 nói riêng và virus nói chung không tự nhân lên được. Virus phải “mượn” tế bào sống để nhân lên bằng cách “khống chế” tế bào chủ “làm việc” cho virus. Sau khi nhiễm được vào tế bào virus sẽ kiểm soát tế bào chủ bằng cách cài các gen của virus vào bộ gen của tế bào chủ, bắt tế bào bị nhiễm virus tạo ra các thành phần của virus. Khi đã đủ các thành phần cần thiết, các thành phần này lắp ghép lại với nhau để hình thành nhiều virus mới, đồng thời làm tổn thương cho tế bào bị nhiễm virus.

    15. Virus Covid-19 tồn tại bao lâu trong môi trường tự nhiên?

    Trong môi trường tự nhiên, virus chỉ tồn tại nguyên dạng và không nhân lên, do vậy thời gian sống của virus trong môi trường tự nhiên là thời gian tồn tại của một thế hệ virus. Thời gian này là bao lâu sẽ phụ thuộc vào bản chất của virus và các điều kiện tự nhiên. Thông thường, ở nhiệt độ lạnh virus sẽ tồn tại lâu hơn, nhất là nhiệt độ lạnh âm sâu; các yếu tố khác như độ ẩm, chất liệu bề mặt (đất, gỗ, sắt…) cũng ảnh hưởng đến thời gian tồn tại của virus; đặc biệt ánh sáng mặt trời có tác dụng tiêu diệt virus rất hiệu quả.

    Đã có một số nghiên cứu cho thấy Covid-19 có thể sống được đến vài ngày, thậm chí đến 9 ngày trong môi trường tự nhiên. Vì thế, các biện pháp vệ sinh môi trường có vai trò hết sức quan trọng trong việc triệt tiêu nguồn tác nhân gây bệnh có trong môi trường. Không nên chủ quan cho rằng virus đã bị tiêu diệt bởi các yếu tố từ môi trường. Mặt khác, môi trường sống thông thoáng, có ánh nắng mặt trời cũng có ý nghĩa rất tốt làm giảm bớt các tác nhân gây bệnh, trong đó có virus Covid-19 trong môi trường.

    16. Virus Covid-19 lây nhiễm vào con người như thế nào?

    Mỗi loại virus có các cấu trúc đặc trưng trên bề mặt hoạt động như những “móc câu” để virus bám vào các cấu trúc phù hợp với loại móc câu ấy (được gọi là thụ thể – receptor) trên bề mặt tế bào chủ để virus chui vào bên trong tế bào. Tế bào nào có cấu trúc giúp các “móc câu” của virus “móc” vào được sẽ là tế bào “nhạy cảm” với virus và bị virus nhiễm vào.

    Virus Covid-19 sử dụng protein S làm “móc câu” để gắn vào thụ thể của nó trên bề mặt màng tế bào niêm mạc đường hô hấp của vật chủ, qua đó virus xâm nhập và nhân lên gây bệnh cho cơ thể.

    Do các tế bào của đường hô hấp là đích tấn công của virus Covid-19 (trong đó các tế bào niêm mạc ở mũi, họng được cho là cửa ngõ đầu tiên để virus Covid-19 xâm nhập vào cơ thể) nên thường xuyên uống nước ấm, không để họng bị khô là một biện pháp được khuyến cáo để bảo vệ họng, giảm bớt khả năng tấn công của virus vào các tế bào niêm mạc họng.

    17. Tôi đang ở nơi được gọi là “vùng dịch” thì có phải là tôi đã bị nhiễm Covid-19 rồi không?

    Không hoàn toàn như vậy. Sống trong “vùng dịch” hay “vùng có dịch” là sống ở nơi có dịch đang lưu hành, tức là có người bị bệnh và tác tác nhân gây bệnh đang ở khu vực đó chứ không phải mọi người trong khu vực đó đều là người đã nhiễm Covid-19. Chỉ khi đã có xét nghiệm khẳng định nhiễm virus gây bệnh Covid-19 mới coi là người bị nhiễm bệnh. Đây cũng là lý do làm nảy sinh nguy cơ kỳ thị có liên quan đến địa danh nơi có dịch – điều đã được WHO lưu tâm khi đặt tên các loại bệnh dịch mới.

    18. Tôi đang khỏe mạnh nhưng nếu cứ ở vùng có dịch là tôi sẽ bị nhiễm Covid-19 phải không?

    Không hoàn toàn như vậy. Sống trong vùng có dịch là sống ở nơi có nguy cơ cao bị nhiễm Covid-19. Mặc dù đang ở nơi có nguy cơ cao nhưng thực hiện tốt các biện pháp kiểm soát nguy cơ (chính là các biện pháp phòng chống dịch đang được các cấp, các ngành và toàn dân triển khai) sẽ không để xảy ra nguy cơ nhiễm bệnh. Làm tốt điều này thì mỗi cá nhân dù đang ở trong vùng dịch cũng sẽ không bị nhiễm bệnh. Cộng đồng trong vùng dịch làm tốt không để có thêm người nhiễm bệnh mới, đồng thời điều trị khỏi cho những người đã nhiễm bệnh và vệ sinh môi trường loại bỏ mầm bệnh thì khu vực đó sẽ hết dịch.

    19. Tôi vừa đi cùng chuyến máy bay/chuyến ô tô/toa tàu; ở cùng phòng họp/lớp học với một người vừa được xác định là người nhiễm Covid-19 có nghĩa là tôi cũng đã nhiễm Covid-19 phải không?

    Không hoàn toàn như vậy. Trường hợp này được coi là tiếp xúc gần với người bệnh. Bạn cần theo dõi và tự cách ly bản thân trong vòng 14 ngày, vừa để bảo vệ mình vừa để bảo vệ

    20. Thế nào là tiếp xúc trực tiếp với người bệnh?

    Là tiếp xúc có “da – chạm – da”, hôn hoặc quan hệ tình dục với người bệnh. Tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch tiết của cơ thể người bệnh được coi là tiếp xúc trực tiếp với mầm bệnh.

    21. Thế nào là tiếp xúc gần với người bệnh?

    Là tiếp xúc với bệnh nhân trong cự ly 2m hoặc ở trong cùng một phòng hay khu vực chăm sóc một ca bệnh được khẳng định có bệnh hoặc khả năng bị bệnh trong thời gian kéo dài.

    22. Bắt tay có làm lây Covid-19 không?

    Không. Cho đến nay chưa có bằng chứng virus Covid-19 có thể xâm nhập qua da vào cơ thể. Tuy nhiên, bắt tay là hành động có nguy cơ cao. Khi tay một người bị nhiễm Covid-19 chạm vào tay người khác có thể truyền virus sang tay người này. Từ bàn tay có virus có thể nhiễm tiếp vào đường hô hấp do các hành động khác như dụi mắt, ngoáy mũi, cho tay lên miệng hoặc kể cả chạm tay lên mặt, tạo cơ hội (dù nhỏ) để virus “bay” vào mũi. Do vậy, thực hành rửa tay/sát trùng tay và không chạm tay vào vùng mặt (đặc biệt là sau khi bắt tay) là biện pháp hiệu quả để ngăn nguy cơ lây nhiễm do bắt tay.

    23. Hôn nhau có làm lây Covid-19 không?

    Có. Khi hôn, dù hôn môi hay hôn lên trán, lên má đều là tiếp xúc trực tiếp với người bệnh.

    24. Sinh hoạt tình dục có làm lây Covid-19 không?

    Chưa có nghiên cứu chứng minh Covid-19 có lây qua niêm mạc đường sinh dục hay không và do vậy có lây qua sinh hoạt tình dục ở hình thức giao hợp khác giới hay không. Tuy nhiên, do sinh hoạt tình dục có nhiều hình thức, mức độ và động tác khác nhau nên sinh hoạt tình dục là hành vi có nguy cơ. Nguy cơ lây nhiễm cao hay thấp tùy thuộc mức độ tương tác giữa những người bạn tình tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp của người có Covid-19. Khi mọi việc chưa rõ ràng, nên thực hiện các hành vi tình dục an toàn để vừa có tác dụng bảo vệ người đã nhiễm Covid-19 trước nguy cơ bị nhiễm thêm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, vừa bảo vệ bạn tình không bị lây nhiễm Covid-19 từ người nhiễm trước đó.

    25. Covid-19 có lây qua thức ăn không?

    Chưa có nghiên cứu chứng minh Covid-19 có lây qua đường ăn uống hay không. Mặc dù đã có nghiên cứu cho thấy có Covid-19 trong phân của bệnh nhân và một số bệnh nhân có biểu hiện bị tiêu chảy, điều đó gợi ý rằng Covid-19 có thể gây tổn thương đường tiêu hóa. Do miệng và mũi thông nhau nên chưa biết liệu virus từ đường hô hấp rơi xuống đường tiêu hóa và ra phân hay virus từ thức ăn trong miệng tấn công lên đường hô hấp. Khi chưa thể loại trừ mọi khả năng thì vẫn nên thực hành “ăn chín, uống sôi” để phòng chống dịch. Tuyệt đối không nên ăn tiết canh sống, thịt sống, nhất là của động vật hoang dã.

    26. Covid-19 có lây qua đường máu không?

    Chưa có thông tin về vấn đề này. Trên quan điểm dự phòng, bệnh Covid-19 là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, mọi khuyến cáo về bảo hộ nhân viên y tế đều được đặt lên ở mức cao nhất trước nguy cơ phơi nhiễm với máu của người bệnh. Về phương diện an toàn truyền máu, trong giai đoạn hiện nay chắc chắn người có xét nghiệm dương tính với Covid-19 sẽ không được hiến máu tình nguyện trong những đợt hiến máu tình nguyện đại trà. Trong tương lai, liệu xét nghiệm Covid-19 có được đưa vào nhóm xét nghiệm sàng lọc an toàn truyền máu hay không còn chờ thêm các bằng chứng chắc chắn về việc virus này có lây truyền qua đường máu hay không.

    27. Covid-19 có lây từ mẹ sang con không?

    Trong đợt dịch này, các nhà khoa học Trung Quốc đã theo dõi 9 trường hợp phụ nữ mang thai nhiễm Covid-19 và đã sinh con. Các xét nghiệm dịch ối, máu dây rốn trẻ sơ sinh có mẹ nhiễm Covid-19 và sữa mẹ không thấy có virus Covid-19. Cùng thêm các thông tin về SARS-CoV và MERS-CoV không lây truyền dọc từ mẹ sang con khiến cho các nhà khoa học tạm kết luận rằng Covid-19 không lây truyền dọc từ mẹ sang con. Mặc dù vậy, các quan sát mới chỉ thực hiện ở 9 ca bệnh nên cần có số liệu của nhiều người hơn để có thể kết luận chắc chắn về vấn đề này.

    Lưu ý: Lây nhiễm dọc được hiểu là lây từ mẹ sang con qua nhau thai. Việc cách ly con khỏi mẹ để tránh lây nhiễm qua đường hô hấp hoặc đường tiếp xúc trực tiếp vẫn là cần thiết.

    28. Virus Covid-19 gây bệnh như thế nào?

    Sau khi nhiễm được vào tế bào niêm mạc đường hô hấp, Covid-19 cài các gen của virus vào bộ gen của tế bào chủ, bắt tế bào bị nhiễm virus tạo ra các thành phần của virus. Khi đã đủ các thành phần cần thiết, các thành phần này lắp ghép lại với nhau để hình thành nhiều virus mới chui ra ngoài đồng thời làm tổn thương cho tế bào bị nhiễm virus.

    Trình tự các bước bao gồm: Dịch mã gen sao chép từ RNA gen của virion. Đầu tiên, chúng tổng hợp ra sợi ARN >> các protein cấu trúc virus S, E và M được chuyển vào lưới nội bào (ER) và di chuyển vào khoang trung gian reticulum – Golgi (ERGIC) >> Nucleocapsid >> các hạt virion trưởng thành (tức là các virus mới). Các virus mới hình thành và tiếp tục lây nhiễm sang các tế bào lành khác hoặc theo dịch tiết đường hô hấp được đào thải ra ngoài trở thành nguồn lây nhiễm cho người xung quanh.

    29. Virus Covid-19 gây bệnh cho cơ quan nào?

    Biểu hiện bệnh chủ yếu của người nhiễm Covid-19 là viêm đường hô hấp cấp có nghĩa là Covid-19 gây bệnh cho đường hô hấp.

    Một số bệnh nhân nhiễm Covid-19 còn có biểu hiện tiêu chảy và xét nghiệm có virus trong phân. Dù chưa chắc chắn nhưng không loại trừ khả năng Covid-19 gây tổn thương cho các tế bào niêm mạc khác, trong đó có đường tiêu hóa.

    Trong số các bệnh nhân bị bệnh kết hợp còn thấy hiện tượng tổn thương chức năng của các tạng khác như gan, thận… Tuy nhiên, đây là hậu quả trực tiếp do virus tấn công hay hậu quả gián tiếp từ tổn thương phổi còn đang được các nhà khoa học làm rõ hơn.

    30. Covid-19 có gây quái thai không?

    Một số virus nhiễm vào phụ nữ mang thai gây ảnh hưởng đến thai nhi như virus cúm gây sứt môi hở hàm ếch, virus Zika gây bệnh đầu nhỏ; một số virus có thể gây sẩy thai như Rubella. Chưa thể trả lời được liệu Covid-19 có thể gây ảnh hưởng gì lên thai nhi. Trên thực tế, cần theo dõi dài ngày hậu quả thai sản của những trường hợp bệnh nhân là phụ nữ mang thai nhiễm Covid-19 ở các giai đoạn sớm của thai kỳ.

    HỎI – ĐÁP VỀ ĐỀ KHÁNG CHỐNG VIRUS

    31. Tại sao có người nhiễm Covid-19 thì bị bệnh, có người không bị bệnh?

    Khi bị nhiễm mầm bệnh, một người có bị bệnh hay không sẽ phụ thuộc vào các yếu tố từ mầm bệnh và các yếu tố từ người bị nhiễm mầm bệnh. Bị bệnh hay không là kết quả của cuộc chiến giữa mầm bệnh và con người, nếu mầm bệnh thắng thì người đó sẽ bị bệnh. Cùng một người nhưng nếu bị nhiễm với số lượng virus ít và độc lực của virus thấp có thể sẽ không phát thành bệnh; cùng lượng virus nhưng khả năng đề kháng chống virus của mỗi người khác nhau, trong đó người có sức đề kháng tốt có thể không bị bệnh. Vì vậy, bên cạnh việc bảo vệ bản thân hạn chế lây nhiễm mầm bệnh, luyện tập làm tăng sức đề kháng chung cũng góp phần phòng chống bệnh tật, đặc biệt là các bệnh nhiễm trùng.

    32. Có ai có đề kháng tự nhiên với Covid-19 hay không?

    Hoàn toàn có thể có. Những người có đột biến gen mã hóa thụ thể dành cho virus làm cho virus không thể chui được vào bên trong tế bào là người có khả năng đề kháng tự nhiên với virus. Điều này đã được khẳng định ở trường hợp của HIV.

    Tuy nhiên, còn quá sớm để tìm ra người có đề kháng tự nhiên với Covid-19. Hy vọng công nghệ giải mã bộ gen người hiện nay đã rất phát triển cho phép giải trình tự toàn bộ bộ gen người trong thời gian ngắn và giá thành thấp sẽ tạo điều kiện sàng lọc trong số những người nhiễm hoặc phơi nhiễm với Covid-19 nhưng không bị bệnh. Bằng cách đó có thể sẽ tìm ra được những người có đột biến gen tạo khả năng đề kháng tự nhiên với Covid-19.

    33. Cơ thể người đề kháng với Covid-19 như thế nào?

    Là một virus hoàn toàn mới, lần đầu tiên xuất hiện ở người nên chưa ai có đề kháng đặc hiệu với virus. Vì vậy, cơ thể người mới nhiễm Covid-19 lần đầu tiên sẽ đề kháng chống virus bằng những phương thức tự nhiên không đặc hiệu trước (chủ yếu là các yếu tố hóa học trong dịch tiết của niêm mạc đường hô hấp). Nếu cơ chế này chiến thắng thì người đó không bị bệnh. Nếu cơ chế này thất bại thì người đó bị nhiễm mầm bệnh vào bên trong các tế bào. Lúc này, hệ thống miễn dịch của cơ thể người nhiễm virus sẽ phát triển các cơ chế đề kháng đặc hiệu để loại bỏ virus và cả các tế bào đã bị nhiễm virus. Đây là cuộc chạy đua giữa một bên là sức tấn công hủy diệt của virus với một bên là sức đề kháng của cơ thể khống chế sự nhân lên và loại bỏ virus cộng với khả năng tái tạo lại các tế bào đã bị tổn thương do virus. Nếu virus thắng thì bệnh sẽ tiến triển, nếu hệ miễn dịch thắng thì người bệnh khỏi bệnh.

    34. Sau khi nhiễm Covid-19 bao lâu thì có kháng thể?

    Quá trình này cần có thời gian ít nhất là 1 tuần hoặc muộn hơn tùy theo từng người, tương tự như thời gian từ khi tiêm vắc xin đến khi bắt đầu có kháng thể đặc hiệu.

    Khoảng thời gian này thường được gọi là “giai đoạn cửa sổ” kể từ khi nhiễm mầm bệnh đến khi có thể gián tiếp phát hiện nhiễm mầm bệnh thông qua xét nghiệm tìm kháng thể mà người đó tạo ra để chống lại mầm bệnh đã nhiễm.

    Hiện nay, việc xét nghiệm tìm kháng thể IgM kháng Covid-19 cũng đã bắt đầu được áp dụng để phát hiện người nhiễm Covid-19. Tuy nhiên, đây chỉ là bằng chứng gián tiếp, đồng thời xét nghiệm này có nhược điểm là phải qua “giai đoạn cửa sổ” rồi mới phát hiện được.

    35. Người bị bệnh do Covid-19 một lần đã khỏi có bị lại bệnh này nữa không?

    Có thể có hoặc không tùy theo từng điều kiện nhất định. Nếu Covid-19 tạo được miễn dịch bền vững như virus sởi hoặc quai bị thì không bị lại; tuy nhiên điều này chưa thể khẳng định được vì còn quá sớm. Nếu miễn dịch không bền vững, trong giai đoạn đầu mới khỏi bệnh, lượng kháng thể đủ mạnh thì có thể không bị lại, nhưng đến giai đoạn sau, lượng kháng thể đặc hiệu mất dần đi thì vẫn có thể bị lại. Trong trường hợp này thì cần sử dụng vắc xin để khôi phục lại khả năng đề kháng chống virus.

    36. Có thể lấy huyết tương của người bị bệnh Covid-19 đã khỏi bệnh để chữa cho người đang bị bệnh hay không?

    Có. Vì trong huyết tương (thành phần dịch lỏng của máu) người bị bệnh đã khỏi có các kháng thể chống lại tác nhân gây bệnh. Chính các kháng thể này là “vũ khí” giúp cơ thể người bệnh chống lại các tác nhân gây bệnh, góp phần giúp người đó khỏi bệnh. Truyền huyết tương (hoặc sản phẩm kháng thể tinh chế) của người bị bệnh đã khỏi cho người đang bị bệnh chính là truyền các yếu tố đã giúp người này khỏi bệnh sang cho người khác đang bị bệnh, tương tự như cung cấp “vũ khí” cho người ấy để đánh giặc. Phương pháp này đã được các bác sĩ Hồng Kông áp dụng với bệnh nhân SARS trước đây. Điều này đòi hỏi người khỏi bệnh phải thực sự khỏi bệnh (không còn virus trong người), xét nghiệm máu có kháng thể trung hòa được virus Covid-19 và người đó đủ sức khỏe có thể hiến máu tách huyết tương chứa kháng thể kháng Covid-19 để truyền cho bệnh nhân. Ngoài ra, còn phải xem xét các yếu tố khác, bao gồm cả hòa hợp nhóm máu ABO và các xét nghiệm an toàn truyền máu khác, để tránh các tai biến trong điều trị bằng huyết thanh. Thực tế hiện nay, các bác sĩ Trung Quốc cũng đang bắt đầu nghiên cứu thí điểm biện pháp này cho các bệnh nhân nặng.

    37. Covid-19, SARS-CoV và MERS-CoV đều là virus Corona, người bị SARS hoặc MERS đã khỏi bệnh có bị bệnh do Covid-19 nữa hay không?

    Việc các virus trong cùng một họ và có bộ gen gần tương đồng mở ra hy vọng có thể có miễn dịch bảo vệ chéo giữa các loại virus này. Tuy nhiên, điều này chỉ là phỏng đoán và cần có bằng chứng thử nghiệm thực tế giữa huyết thanh kháng SARS-CoV hoặc MERS-CoV với Covid-19 mới có thể trả lời được một cách chắc chắn.

    38. Tại sao dùng vắc xin dự phòng được bệnh?

    Vắc xin là chế phẩm chứa kháng nguyên tạo cho cơ thể khả năng đáp ứng miễn dịch, được dùng với mục đích phòng bệnh. Dùng vắc xin được ví như sử dụng “quân xanh” trong các cuộc diễn tập cho cơ thể “rèn luyện” cách đánh với một loại “địch” cụ thể nhằm tạo ra phương án đánh địch tối ưu.

    Có thể coi dùng vắc xin như công việc huấn luyện, chuẩn bị trước cho hệ miễn dịch các phương án đánh địch, sẵn sàng chiến đấu một cách nhanh, mạnh và hiệu quả nhất khi “kẻ thù” là mầm bệnh thực thụ xâm nhập vào cơ thể.

    39. Hiện nay đã có vắc xin phòng bệnh Covid-19 chưa?

    Chưa. Mặc dù đã biết chắc chắn mầm bệnh và đã phân lập, nuôi cấy được Covid-19 nhưng không thể dùng ngay virus Covid-19 sống để làm vắc xin vì các vấn đề về an toàn và hiệu quả của vắc xin. Vắc xin phải bảo đảm yêu cầu chỉ có tác dụng kích thích tạo miễn dịch bảo vệ và không được gây bệnh cũng như các tai biến, biến chứng do dùng vắc xin. Vì vậy, cần có thời gian nhất định mới tạo ra được sản phẩm vắc xin đảm bảo chất lượng đủ để sử dụng cho con người.

    40. Khi nào thì có vắc xin phòng bệnh Covid-19?

    Đã có một số phòng thí nghiệm công bố sắp chế tạo thành công vắc xin phòng bệnh Covid-19. Tuy nhiên, một vắc xin mới còn phải trải qua rất nhiều thử nghiệm để đánh giá tính an toàn và hiệu quả bảo vệ. Theo Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dự kiến nhanh nhất là 1 năm nữa mới có vắc xin phòng bệnh Covid-19 trên thị trường.

    HỎI – ĐÁP VỀ BỆNH

    41. Người bị bệnh Covid-19 có biểu hiện gì?

    Các triệu chứng lâm sàng ban đầu hay gặp là sốt, ho khan, mệt mỏi, đau cơ. Một số trường hợp có thể có đau họng, ngạt mũi, chảy nước mũi, đau đầu, ho có đờm, nôn và tiêu chảy. Những trường hợp nặng xuất hiện viêm phổi; khó thở do viêm phổi nặng, hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS); suy chức năng các cơ quan. Các triệu chứng của bệnh xuất hiện sau khi tiếp xúc với nguồn bệnh từ 02 – 14 ngày.

    42. Bị nhiễm Covid-19 nếu không được điều trị có thể dẫn đến những hậu quả gì?

    Người nhiễm Covid-19 có thể tiến triển ở nhiều mức độ khác nhau, nhẹ thì có thể tự khỏi, nặng có thể diễn biến đến viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp tiến triển, suy chức năng các cơ quan dẫn tới tử vong. Theo số liệu đã công bố hiện nay, tỷ lệ tử vong khoảng trên 2%. Bệnh diễn biến nặng thường xuất hiện ở những người có bệnh mạn tính, suy giảm miễn dịch.

    43. Tôi đang tự theo dõi vì nghi ngờ mình bị nhiễm Covid-19, khi có dấu hiệu gì thì tôi phải báo ngay cho cơ quan y tế?

    Theo quy định hiện nay của Bộ Y tế, người đến, ở và về từ nơi có dịch hoặc tiếp xúc với người nghi bị nhiễm Covid-19 trong vòng 14 ngày phải báo cho cơ quan y tế để được theo dõi và cách ly. Khi có dấu hiệu ho, sốt, khó thở cần đeo khẩu trang thường xuyên và đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám và điều trị kịp thời.

    44. Có phải cứ ho, sốt là bị bệnh do Covid-19 hay không?

    Ho, sốt là biểu hiện của nhiều bệnh lý cấp và mạn tính khác nhau liên quan đến đường hô hấp. Bệnh do Covid-19 là một bệnh viêm đường hô hấp cấp. Có nhiều nguyên nhân có thể gây viêm đường hô hấp cấp tính như các loại vi khuẩn gây bệnh; các loại virus như virus cúm mùa, virus á cúm, virus hô hấp hợp bào… Do đó, không phải cứ có ho, sốt là đều biểu hiện bị bệnh do Covid-19.

    Người bệnh bị ho, sốt mà có đến, ở và về từ nơi có dịch hoặc tiếp xúc với người nghi bị nhiễm Covid-19 trong vòng 14 ngày thì cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám và xét nghiệm chẩn đoán bệnh có do Covid-19 hay không.

    45. Để khẳng định chắc chắn bị bệnh do Covid-19 thì cần làm những xét nghiệm gì?

    Theo quy định hiện nay của Bộ Y tế, xét nghiệm khẳng định chắc chắn bị bệnh do Covid-19 được tiến hành tại các cơ sở y tế được Bộ Y tế cho phép thực hiện và công bố kết quả xét nghiệm. Hiện nay, kỹ thuật xác định Covid-19 gồm kỹ thuật giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) và kỹ thuật Real time RT-PCR với bệnh phẩm là dịch đường hô hấp, đờm, dịch nội khí quản được thu thập và bảo quản trong môi trường phù hợp.

    46. Nếu chỉ ho, sốt, khó thở nhẹ, tôi có phải đi bệnh viện không?

    Nếu bị ho, sốt mà có khó thở dù khó thở nhẹ cũng nên đến cơ sở y tế để được khám và xác định nguyên nhân gây bệnh, vì trong khi chưa được chẩn đoán và điều trị phù hợp, khó thở nhẹ có thể tiến triển thành khó thở nặng.

    Theo quy định hiện nay của Bộ Y tế, nếu sốt, ho, khó thở mà trong vòng 14 ngày trước đó, người bệnh có đến, ở và về từ nơi có dịch hoặc tiếp xúc với người nghi bị nhiễm Covid-19 thì ngay lập tức phải đeo khẩu trang, đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám, điều trị kịp thời. Cần gọi điện cho cơ sở y tế trước khi đến để thông tin về các triệu chứng và lịch trình đã di chuyển trong thời gian gần đây để có biện pháp hỗ trợ đúng.

    47. Để cho yên tâm, tôi có nên đến thẳng các bệnh viện lớn tuyến trung ương để khám và làm xét nghiệm không?

    Nói chung, khi bị mắc bệnh, người bệnh cần đến cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh, tiên lượng bệnh và điều trị. Nếu cần thiết, người bệnh sẽ được chuyển tuyến trên.

    Đối với bệnh do Covid-19, theo quy định của Bộ Y tế và tình hình dịch như hiện nay, người bệnh nghi ngờ mắc viêm đường hô hấp cấp tính do Covid-19 được tiếp nhận và theo dõi cách ly triệt để, điều trị ở bệnh viện tuyến huyện trở lên; khi cần thiết, người bệnh sẽ được chuyển tuyến trên. Do đó, nếu nghi bị mắc bệnh do Covid-19, người bệnh nên đến bệnh viện tuyến huyện trở lên gần nhất, không nhất thiết phải đến thẳng các bệnh viện lớn tuyến trung ương để khám và làm xét nghiệm.

    Nếu tình hình dịch diễn biến phức tạp hơn, tùy theo cấp độ dịch, Bộ Y tế và Cục Quân y có thể sẽ đưa ra các quy định khác về phân tuyến, chuyển tuyến cách ly và điều trị người bệnh.

    48. Hiện nay đã có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh Covid-19 chưa?

    Hiện nay, Tổ chức Y tế Thế giới và các tổ chức y tế khác chưa có khuyến cáo thuốc điều trị đặc hiệu nào cho viêm phổi do Covid-19. Một số thuốc kháng virus đang được nghiên cứu về hiệu quả điều trị và tính an toàn cho bệnh nhân Covid-19.

    49. Thông tin về thuốc điều trị HIV chữa được Covid-19 là đúng hay sai?

    Hiện nay, các nhà khoa học Trung Quốc và một số nước trên thế giới đang nghiên cứu hiệu quả điều trị và tính an toàn của thuốc điều trị HIV (Antiretroviral: ARV) để điều trị Covid-19. Tuy nhiên, chưa có công bố chính thức về các kết quả nghiên cứu này.

    50. Hiện nay các biện pháp chính để điều trị bệnh do Covid-19 là gì?

    Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nên việc điều trị hỗ trợ nâng đỡ thể trạng, sức đề kháng và điều trị triệu chứng là chủ yếu. Cần theo dõi và phát hiện sớm, xử trí kịp thời các ca bệnh nặng, nguy kịch như suy hô hấp hoặc suy các tạng khác.

    HỎI – ĐÁP VỀ BIỆN PHÁP PHÒNG BỆNH

    CÁCH LY

    51. Cách ly y tế là gì?

    Cách ly y tế là việc tách riêng người mắc bệnh truyền nhiễm, người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, người mang mầm bệnh truyền nhiễm hoặc vật có khả năng mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nhằm hạn chế sự lây truyền bệnh.

    52. Tại sao khi có dịch Covid-19 lại phải tiến hành cách ly y tế?

    Theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, Covid-19 là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm nên bắt buộc phải tiến hành các biện pháp cách ly y tế.

    53. Có những hình thức cách ly y tế nào?

    – Cách ly tại nhà, nơi lưu trú: Áp dụng với các bệnh dịch thông thường, ít có nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.

    – Cách ly tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (bệnh viện): Áp dụng với các bệnh dịch có nguy cơ cao, gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.

    – Cách ly nghiêm ngặt: Là hình thức cách ly cao nhất “nội bất xuất – ngoại bất nhập”. Nghĩa là người đang ở khu vực cách ly nghiêm ngặt thì không được ra khỏi khu vực cách ly cho đến khi có quyết định kết thúc cách ly của cơ quan có thẩm quyền. Ngược lại, người đang ở ngoài khu vực cũng không được vào cho đến khi kết thúc cách ly.

    54. Thế nào là cách ly y tế tập trung?

    Cách ly y tế tập trung là khi một nhóm người có nguy cơ mắc bệnh (ví dụ: Nhóm người này vừa từ vùng có dịch trở về) thì được tập trung tại một khu vực (có thể là doanh trại quân đội, bệnh viện dã chiến…) để cách ly theo quy định.

    55. Thế nào là tự cách ly?

    Tự cách ly là việc tự cá nhân bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm nhưng chưa có triệu chứng bị bệnh hoặc đã xét nghiệm âm tính với mầm bệnh nhưng nghi ngờ chưa thực sự hết khả năng lây nhiễm chủ động cách ly bản thân nhằm hạn chế sự lây truyền bệnh.

    56. Những người nào thuộc diện phải cách ly trong đợt dịch Covid-19 này?

    Theo quy định hiện nay của Bộ Y tế, người mắc bệnh dịch, người bị nghi ngờ mắc bệnh dịch, người mang mầm bệnh dịch, người tiếp xúc với tác nhân Covid-19 đều phải được cách ly.

    a. Cách ly tại nhà, nơi lưu trú

    Những người không có các triệu chứng nghi nhiễm Covid-19 (ho, sốt, khó thở) và có một trong những yếu tố sau đây:

    – Sống trong cùng nhà, nơi lưu trú với trường hợp bệnh xác định hoặc trường hợp bệnh nghi ngờ trong thời gian mắc bệnh.

    – Cùng làm việc với trường hợp bệnh xác định hoặc trường hợp bệnh nghi ngờ trong thời gian mắc bệnh.

    – Cùng nhóm du lịch, đoàn công tác, nhóm vui chơi với trường hợp bệnh xác định hoặc trường hợp bệnh nghi ngờ trong thời gian mắc bệnh.

    – Có tiếp xúc gần trong vòng 2m với trường hợp bệnh xác định hoặc trường hợp bệnh nghi ngờ trong trong thời gian mắc bệnh ở bất kỳ tình huống nào.

    – Ngồi cùng hàng hoặc trước – sau hai hàng ghế trên cùng một chuyến xe/toa tàu/máy bay với trường hợp bệnh xác định hoặc trường hợp bệnh nghi ngờ.

    – Người nước ngoài nhập cảnh vào Việt Nam từ Trung Quốc hoặc từng đi qua Trung Quốc (trừ tỉnh Hồ Bắc) trong vòng 14 ngày kể từ ngày nhập cảnh.

    b. Cách ly tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (bệnh viện)

    Những người đã mắc bệnh Covid-19 sẽ được cách ly tại bệnh viện theo quy định và theo chỉ định của bác sĩ cho đến khi khỏi bệnh và hết thời gian cách ly sẽ được về nhà.

    c. Cách ly nghiêm ngặt

    Áp dụng với toàn bộ những người đang ở trong một khu vực xác định (ví dụ: Một thôn/bản hoặc một xã) hoặc ở một đơn vị, cơ quan nào đó mà có quyết định cách ly nghiêm ngặt thì đều phải cách ly. Không ai được ra khỏi khu vực cách ly cho đến khi có quyết định kết thúc cách ly của cơ quan có thẩm quyền, bất kể người đó có hay không có nguy cơ mắc bệnh.

    57. Người đang bị bệnh Covid-19 chưa khỏi thì phải áp dụng hình thức cách ly nào và thời gian cách ly trong bao lâu?

    Người mắc bệnh truyền nhiễm là người bị nhiễm tác nhân gây bệnh truyền nhiễm có biểu hiện triệu chứng bệnh. Theo quy định hiện nay của Bộ Y tế, người đang bị bệnh phải áp dụng cách ly nghiêm ngặt và cách ly cho đến khi điều trị khỏi, hết triệu chứng, có xét nghiệm virus tối thiểu 2 lần âm tính. Sau khi ra viện, vẫn phải tự cách ly ở nhà đủ trong 14 ngày.

    58. Người đang bị ho, sốt, khó thở mới chỉ nghi ngờ bị bệnh Covid-19 chưa có khẳng định chắc chắn thì phải áp dụng hình thức cách ly nào, thời gian cách ly trong bao lâu và tại sao?

    Người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm là người tiếp xúc hoặc người có biểu hiện triệu chứng bệnh truyền nhiễm nhưng chưa rõ tác nhân gây bệnh.

    Theo quy định hiện nay của Bộ Y tế, người đang bị sốt, ho, khó thở nghi ngờ mắc Covid-19 phải đến ngay cơ sở y tế khám, nhập viện và thực hiện cách ly bắt buộc. Thực hiện ngay bằng các biện pháp dự phòng lây nhiễm gồm vệ sinh đường hô hấp khi ho, hắt hơi (đeo khẩu trang, rửa tay khi tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp, hạn chế tiếp xúc với người khác, nếu có thì phải cách xa > 2m), thực hiện cách ly bắt buộc nếu có yếu tố dịch tễ (trở về từ vùng có dịch, tiếp xúc hoặc tiếp xúc gần với người bệnh mắc Covid-19…). Tiến hành lấy mẫu xét nghiệm Covid-19 để xác định ca bệnh.

    Thời gian cách ly tối thiểu là 14 ngày kể từ ngày phát hiện triệu chứng hoặc đến khi có xét nghiệm Covid-19 âm tính.

    59. Người không có biểu hiện bệnh mới chỉ nghi ngờ bị nhiễm Covid-19 (do trước đó nghi có tiếp xúc với mầm bệnh) thì phải áp dụng hình thức cách ly nào, thời gian cách ly trong bao lâu và tại sao?

    Theo quy định hiện nay của Bộ Y tế, người không có triệu chứng gì nhưng trước đó có tiếp xúc với người bệnh/nghi ngờ mắc bệnh thì chỉ cần áp dụng cách ly tại nhà nhưng phải thông báo cho cơ sở y tế biết. Người này nên đeo khẩu trang khi tiếp xúc người khác, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng sau khi có tiếp xúc với dịch tiết của cơ thể. Thông báo ngay khi có dấu hiệu ho, sốt, khó thở. Thời gian cách ly cũng là 14 ngày.

    60. Tại sao người đi về từ vùng có dịch dù không có biểu biện bị bệnh hoặc nghi ngờ tiếp xúc với mầm bệnh vẫn phải tiến hành cách ly?

    Vì những người này hoàn toàn có thể lây nhiễm virus từ vùng có dịch nhưng chưa có biểu hiện bệnh. Nhóm người này cần cách ly để đảm bảo an toàn cho cộng đồng. Nếu không cách ly nhóm người này mà họ có xuất hiện triệu chứng bệnh thì số người phải cách ly tiếp theo là rất lớn và rất khó kiểm soát triệt để.

    61. Người từ vùng dịch làm nhiệm vụ trở về có phải tiến hành cách ly không?

    Những người được phân công vào làm nhiệm vụ ở nơi có dịch (như nhân viên y tế hoặc nhân viên cung ứng lương thực, thực phẩm, thuốc men cho vùng dịch…) thường đã được bảo đảm các phương tiện bảo vệ cá nhân và đã được huấn luyện thuần thục các biện pháp phòng chống dịch. Hoạt động này được thực hiện theo những quy trình nghiêm ngặt và được giám sát chặt chẽ. Tùy theo mức độ công việc của người đó, cũng như thao tác kỹ thuật phòng chống dịch mà người đó thực hiện…, các cơ quan chức năng sẽ quyết định mức độ cách ly của những người này.

    62. Một nhóm người đi về từ vùng có dịch nên được tổ chức cách ly tập trung trong theo kế hoạch 14 ngày; ban đầu tất cả không có biểu hiện bệnh nhưng ngày thứ 10 thì có một người sốt nên người này được chuyển đi nơi khác để điều trị và theo dõi thêm, những người còn lại đến ngày thứ 14 cũng không có ai bị sốt vậy, những người này sẽ được ra khỏi nơi cách ly hay vẫn tiếp tục phải cách ly?

    Nhóm người này đi về từ vùng dịch được cách ly đến ngày thứ 10 thì xuất hiện một người có sốt thì phải cách ly người này và xét nghiệm xác định ca bệnh. Nếu dương tính với Covid-19 thì thời gian cách ly những người tiếp xúc gần phải tiếp tục thêm 14 ngày kể từ ngày người bệnh kia bị sốt. Nếu xét nghiệm âm tính thì chỉ cần cách ly đủ 14 ngày theo kế hoạch.

    63. Tại sao phải hạn chế đi lại với những người đang sống trong vùng có dịch mặc dù họ không có biểu biện bị bệnh hoặc nghi ngờ tiếp xúc với người bệnh?

    Việc hạn chế đi lại của những người trong vùng có dịch giúp làm giảm nguy cơ lây nhiễm cho những người khác, đặc biệt là những người không có biểu hiện dấu hiệu lâm sàng (trong thời kỳ ủ bệnh) được chứng minh là vẫn có thể lây lan mạnh.

    64. Những người đang sống trong vùng có dịch cần phải hạn chế đi lại cho đến khi nào và tại sao?

    Những người sống trong vùng dịch được yêu cầu hạn chế đi lại vì như vậy sẽ giảm nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng, nguyên nhân do những người không có biểu hiện dấu hiệu lâm sàng (trong thời kỳ ủ bệnh) được chứng minh là vẫn có thể lây lan cho những người khác thông qua dịch tiết đường hô hấp và tiếp xúc thông thường. Việc hạn chế đến khi nào sẽ do cơ quan chức năng quyết định trên cơ sở cân nhắc nhiều yếu tố, trong đó có thời gian ủ bệnh, thời điểm cuối cùng không có ca nhiễm mới và thời điểm bệnh nhân cuối cùng khỏi bệnh.

    65. Một người đang ở trong vùng có dịch, ban đầu khỏe mạnh, sau đó tự nhiên bị sốt thì có phải là đã bị nhiễm Covid-19 hay không?

    Không chắc chắn vì sốt là triệu chứng của rất nhiều bệnh, tuy nhiên người có sốt thì cần phải tự cách ly, kiểm tra y tế và theo dõi. Nếu xuất hiện thêm dấu hiệu hô hấp cần đến cơ sở y tế khám, sàng lọc và xét nghiệm Covid-19 để khẳng định có bị bệnh hay không.

    GIÁM SÁT THÂN NHIỆT

    66. Tại sao lại cần tiến hành giám sát thân nhiệt để kiểm soát dịch bệnh?

    Giám sát thân nhiệt chỉ là một biện pháp kiểm soát dịch bước đầu để phát hiện người có sốt khi nhập cảnh, khám bệnh…

    Hầu hết các ca bệnh nhiễm Covid-19 đều có sốt nên đây là bước sơ bộ để kiểm soát dịch vì đơn giản và dễ thực hiện. Tuy nhiên, biện pháp quan trọng vẫn là phát hiện sớm, cách ly và phòng ngừa trong lây nhiễm Covid-19.

    67. Ngoài giám sát thân nhiệt còn có biện pháp nào để kiểm soát dịch bệnh nữa không?

    Ngoài giám sát thân nhiệt còn phải kê khai các yếu tố dịch tễ như đến từ vùng dịch và theo dõi các triệu chứng hô hấp; quản lý và cách ly các người đến từ vùng dịch, tiếp xúc người bệnh và nghi ngờ mắc bệnh. Thực hiện vệ sinh tay thường xuyên với xà phòng, vệ sinh hô hấp, vệ sinh nhà cửa và hạn chế tiếp xúc đông người để giảm nguy cơ lây nhiễm.

    68. Những cách đo thân nhiệt nào thường được áp dụng trong phòng chống dịch và độ tin cậy của các phương pháp ấy như thế nào?

    Đo thân nhiệt có thể dùng máy đo thân nhiệt từ xa, đo thân nhiệt qua da bằng nhiệt kế điện tử, nhiệt kế điện tử đo trán, tai. Tuy nhiên, các cách đo này chỉ để sàng lọc vì chúng có sai số nhất định. Các trường hợp nghi ngờ sốt cần được kiểm tra lại bằng nhiệt kế y tế để xác định.

    69. Nếu không có nhiệt kế điện tử thì nên dùng nhiệt kế gì để giám sát thân nhiệt cho nhiều người và phải lưu ý vấn đề gì khi sử dụng loại nhiệt kế đó?

    Nếu không có nhiệt kế điện tử thì có thể dùng nhiệt kế thủy ngân đo ở nách. Tuy nhiên đo cách này mất nhiều thời gian hơn và có nguy cơ lây nhiễm do tiếp xúc. Vì vậy, đảm bảo an toàn là cần sát khuẩn cồn sau mỗi lần đo trên một người; không đo nhiệt độ ở miệng vì tăng nguy cơ lây nhiễm.

    70. Khi đo nhiệt độ ở trán bằng nhiệt kế điện tử, nhiệt độ bao nhiêu trở lên thì coi là bị sốt?

    Trên 37 độ C thì được coi là sốt.

    SỬ DỤNG KHẨU TRANG

    71. Tại sao đeo khẩu trang có thể ngăn ngừa được bệnh lây nhiễm qua đường hô hấp?

    Khẩu trang khi sử dụng đúng loại và đúng cách có tác dụng ngăn ngừa được các tác nhân gây bệnh từ đường hô hấp của người mang mầm bệnh phát tán ra không khí và từ không khí vào đường hô hấp của người chưa bị nhiễm bệnh. Hiệu quả phòng ngừa sẽ cao hơn khi cả người mang mầm bệnh và người không mang mầm bệnh cùng sử dụng khẩu trang.

    72. Có bao nhiêu loại khẩu trang y tế, cấu tạo cơ bản và công dụng của mỗi loại?

    Khẩu trang y tế có hai loại là khẩu trang ngoại khoa và khẩu trang có hiệu lực lọc cao.

    Khẩu trang ngoại khoa chỉ ngăn ngừa được các giọt bắn có kích thước lớn từ 5µm trở lên và lây truyền trong phạm vi 1m khi ho, hắt hơi, hút đờm dãi…

    Khẩu trang hoạt lực cao (N95, N96, N99…) ngăn ngừa lây truyền qua đường hô hấp qua các giọt nhỏ dưới 5µm.

    73. Khi nào cần dùng khẩu trang y tế N95 để dự phòng lây nhiễm Covid-19?

    Khi ở môi trường có nguy cơ tiếp xúc với các các giọt bắn nhỏ dưới 5µm bắn ra từ đường hô hấp của người mang mầm bệnh. Vì vậy, khẩu trang N95 được chỉ định cho nhân viên y tế và người nhà khi chăm sóc người bệnh có tiếp xúc trực tiếp trong vòng bán kính 2m để ngăn ngừa Covid-19 lây truyền qua đường không khí.

    74. Đeo khẩu trang là để bảo vệ người chưa bị nhiễm hay bảo vệ người đã bị nhiễm Covid-19?

    Đeo khẩu trang có tác dụng kép vừa để bảo vệ người chưa bị nhiễm và người đã bị nhiễm. Cả hai mục đích này đều quan trọng. Hiệu quả phòng ngừa sẽ cao hơn khi cả người mang mầm bệnh và người không mang mầm bệnh cùng sử dụng khẩu trang, đặc biệt là trong thời kỳ có dịch bệnh đường hô hấp như dịch Covid-19.

    75. Tại sao người đã nhiễm Covid-19 vẫn cần phải đeo khẩu trang?

    Người đã bị nhiễm vẫn cần đeo khẩu trang để bảo vệ tránh bị nhiễm thêm các mầm bệnh khác có thể làm cho bệnh nặng hơn, đồng thời ngăn phát tán virus ra môi trường bên ngoài làm lây cho người tiếp xúc hoặc lây gián tiếp qua các vật dụng như bàn tay, tay nắm cửa, dụng cụ sinh hoạt… để bảo vệ cộng đồng. Vì thế, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 quy định người mang mầm bệnh bắt buộc phải đeo khẩu trang. Hiện nay, ở nhiều nơi trên thế giới cũng như ở Việt Nam, kể cả không phải lúc có dịch bệnh, nhiều người đã có ý thức tự đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng nếu họ bị ho, sốt, hắt hơi, sổ mũi để hạn chế nguy cơ lây lan bệnh đường hô hấp cho cộng đồng. Đây là hành động thể hiện trách nhiệm của các nhân với cộng đồng.

    76. Vì sao nói khẩu trang y tế 3 lớp đã có thể ngăn cản hiệu quả lây nhiễm Covid-19?

    Khẩu trang y tế 3 lớp có cấu tạo: Lớp ngoài cùng chống thấm, lớp giữa là màng lọc, lớp trong là lớp thấm nước. Khi sử dụng, không khí đi qua màng lọc và bị giữ lại các hạt nhỏ từ 90 – 95% các tác nhân gây bệnh. Nếu bị văng bắn giọt lớn vào mặt ngoài chúng sẽ bị rơi xuống đất nên nguy cơ hít vào mũi miệng người đeo là rất thấp, vì vậy đeo khẩu trang y tế 3 lớp đã có hiệu quả ngăn ngừa nhiễm Covid-19.

    77. Đeo khẩu trang y tế như như nào là đúng cách?

    Khi đeo đảm bảo tay sạch, luôn đeo mặt chống thấm ra ngoài, chỉnh thanh kim loại cho ôm sát mũi và quai đeo chắc chắn. Khẩu trang phải chùm kín được mũi, miệng. Không sờ tay vào mặt ngoài trong suốt quá trình sử dụng.

    Khi tháo phải vệ sinh tay, dùng tay tháo dây đeo và chỉ cầm dây đeo bỏ vào thùng rác, không sờ vào mặt ngoài khẩu trang. Thời gian đeo khẩu trang dùng một lần khoảng 6 – 8 giờ.

    78. Khi ở bên ngoài vùng có dịch có nhất thiết phải đeo khẩu trang không?

    Khi ở ngoài vùng có dịch không có nghĩa là không có nguy cơ nhiễm mầm bệnh vì virus có thể phát tán từ người mang mầm bệnh không triệu chứng. Tuy nhiên, nguy cơ ấy khác nhau trong từng hoàn cảnh tiếp xúc, sinh hoạt khác nhau. Ví dụ: Người chỉ ở nhà không tiếp xúc với người bên ngoài có nguy cơ thấp hơn so với đến dự một sự kiện ở nơi công cộng có nhiều người không quen biết. Mọi người nên học cách đánh giá nguy cơ để đưa ra quyết định nên đeo khẩu trang hoặc chưa cần thiết phải đeo khẩu trang. Có như vậy sẽ tránh được tâm lý hoang mang, nhất là tâm lý đám đông, dẫn đến các tình trạng hoảng loạn, quá lo lắng vì đã “quên không đeo khẩu trang” hoặc đổ xô đi mua khẩu trang gây ra các hệ lụy không tốt cho xã hội về cung ứng khẩu trang y tế.

    79. Khi nào cần đeo khẩu trang?

    Người dân cần đeo khẩu trang y tế trong các trường hợp: Khi có các triệu chứng hô hấp như ho, khó thở; khi tiếp xúc, chăm sóc người nhiễm/nghi ngờ nhiễm Covid-19; khi chăm sóc hoặc tiếp xúc gần với người có triệu chứng ho, hắt hơi, chảy nước mũi, khó thở hoặc được chỉ định tự theo dõi, cách ly tại nhà hoặc khi đi khám tại cơ sở y tế.

    80. Khẩu trang vải có tác dụng dự phòng lây nhiễm Covid-19 không?

    Có. Tuy nhiên hiệu quả bảo vệ thấp hơn khẩu trang y tế và có thể khác nhau tùy theo cấu tạo và cách sử dụng (đặc biệt là vấn đề tái sử dụng ) của khẩu trang vải. Cần lưu ý thông tin từ nhà sản xuất xem khẩu trang vải định sử dụng có đáp ứng được các yêu cầu chất lượng của Bộ Y tế hay không.

    RỬA TAY

    81. Covid-19 là virus gây bệnh đường hô hấp, tại sao rửa tay lại hạn chế được lây nhiễm mầm bệnh?

    Tay người là bộ phận tiếp xúc với các vật dụng xung quanh nhiều nhất (cầm, nắm, sờ…), do đó cũng có nguy cơ cao bị nhiễm tác nhân (có thể là vi khuẩn, virus…) từ các vật dụng. Khi cầm vật dụng để ăn uống, hay lau mặt, hay các động tác tương tự đưa lên mặt dễ làm tăng nguy cơ nhiễm Covid-19 (qua niêm mạc đường hô hấp, niêm mạc mắt…).

    Rửa tay làm hạn chế, thậm chí loại bỏ các tác nhân trên tay bị ô nhiễm nên hạn chế được nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh nói chung và Covid-19 nói riêng.

    82. Khi nào phải rửa tay để hạn chế lây nhiễm Covid-19?

    Bất kỳ khi nào có nguy cơ ô nhiễm tay, nhất là sau khi lấy tay che mũi, miệng khi ho, hắt hơi; sau khi sờ, cầm, nắm vào các vật dụng xung quanh. Ở các vùng nghi ngờ có người mắc hay phải tiếp xúc với người nghi ngờ có triệu chứng như ho, hắt hơi, sốt… thì càng phải thực hiện biện pháp rửa tay thường xuyên hơn. Ngoài ra, nên rửa tay trước và sau khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chế biến thực phẩm… Cần tập thói quen rửa tay thường xuyên, kể cả không phải khi đang có dịch Covid-19, để phòng chống nhiều loại bệnh lây truyền khác do tay bị ô nhiễm.

    83. Phải rửa tay như như nào mới đúng để có thể hạn chế được sự lây nhiễm của Covid-19?

    Rửa tay theo quy trình 6 bước của Bộ Y tế.

    84. Vì sao phải rửa tay bằng xà phòng?

    Rửa tay bằng nước sạch mới làm giảm tác nhân như vi khuẩn, virus… Xà phòng là một hợp chất chứa acid béo este hóa và hydroxit natri hoặc hydroxit kali có tính năng tẩy rửa. Nhờ chất tẩy rửa có trong thành phần cấu tạo mà xà phòng có tính năng làm sạch. Những chất tẩy rửa này có sức căng bề mặt lớn, có tác dụng loại bỏ chất bẩn, chất hữu cơ có trên bàn tay. Vì vậy, rửa tay bằng xà phòng làm giảm hơn nữa nguy cơ nhiễm Covid-19.

    85. Vì sao khi rửa tay với xà phòng cần phải rửa tối thiểu trong 30 giây?

    Vì đây là thời gian tối thiểu để thực hiện đủ 6 bước rửa tay thường quy. Mặt khác, muốn tăng hiệu quả sát trùng của xà phòng thì cần thời gian để hóa chất trong xà phòng tiêu diệt tác nhân gây bệnh trên tay.

    86. Thế nào gọi là rửa tay khô?

    Rửa tay khô là biện pháp sát trùng bàn tay bằng dung dịch rửa tay chuyên dụng mà không cần rửa lại bằng nước. Các dung dịch rửa tay khô thường chứa cồn, sau khi sát trùng tay cồn bay hơi nên tay khô trở lại mà không cần lau hoặc sấy.

    87. Dung dịch rửa tay khô phải bảo đảm điều kiện gì mới có thể sử dụng để rửa tay khô phòng lây nhiễm Covid-19?

    Tác nhân sát trùng chính trong dịch sát trùng tay (hay còn gọi là dung dịch rửa tay khô) là cồn. Vì vậy, theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế, dung dịch sát trùng tay phải có nồng độ cồn đạt từ 60% trở lên. Ngoài ra, cồn là dung dịch dễ bay hơi; để làm tăng thời gian tiếp xúc giữa cồn với các vi trùng có trên tay cần làm chậm quá trình bay hơi của cồn nên trong các dung dịch này thường được bổ sung các chất làm chậm bay hơi cồn như glycerin chứ không chỉ pha loãng cồn với nước.

    88. Ngoài việc rửa tay sạch, cần thực hiện thêm thói quen gì với đôi tay để hạn chế lây nhiễm Covid-19?

    Không cầm vào mặt trước cũng như mặt sau của khẩu trang đã sử dụng. Không đưa bàn tay lên mặt, nhất là dụi mắt, ngoáy mũi hay cắn móng tay. Hạn chế chạm tay vào các bề mặt có nguy cơ cao hoặc nghi ngờ ô nhiễm mầm bệnh.

    VỆ SINH, DINH DƯỠNG

    89. Tại sao phải vệ sinh môi trường để hạn chế lây nhiễm Covid-19?

    Môi trường được xem như là “ngôi nhà” của các tác nhân gây bệnh. Vệ sinh môi trường sạch sẽ làm cho các tác nhân gây bệnh nói chung, virus Covid-19 nói riêng không có “nhà” ở, do đó hạn chế được lây nhiễm.

    90. Cần vệ sinh môi trường như thế nào để hạn chế lây nhiễm Covid-19?

    Môi trường cần sạch sẽ thông thoáng. Nếu có ánh nắng mặt trời chiếu vào sẽ có tác dụng tiêu diệt virus rất hiệu quả. Khi cần thiết, ngoài vệ sinh chung cần phun thuốc khử trùng để tiêu diệt virus Covid-19.

    91. Cần vệ sinh nhà cửa như thế nào để hạn chế lây nhiễm Covid-19?

    Nhà cửa (nhà ở, văn phòng…) là môi trường nơi con người sinh sống và làm việc cũng có nguy cơ ô nhiễm Covid-19. Do Covid-19 có trong không khí và đặc biệt là các bề mặt nên cần vệ sinh nhà cửa để giảm bớt nguy cơ ô nhiễm không khí và ô nhiễm bề mặt. Nên để nhà thoáng khí; hạn chế hoặc không sử dụng điều hòa vì làm không khí tù đọng trong nhà; nếu có điều kiện nên mở cửa để cho không khí lưu thông. Quét dọn, lau chùi nhà cửa thường xuyên. Đặc biệt, khi có ánh nắng mặt trời nên mở cửa để thông khí và cho ánh nắng mặt trời chiếu vào trong nhà có tác dụng tiêu diệt virus.

    92. Những đồ vật nào cần phải vệ sinh thường xuyên để hạn chế lây nhiễm Covid-19?

    Những đồ vật cần vệ sinh thường xuyên để hạn chế lây nhiễm Covid-19 là những đồ vật có nguy cơ ô nhiễm cao gồm các đồ vật nhiều người cùng sử dụng: Tay nắm cửa, nút bấm thang máy, tay vịn cầu thang, nút bấm điện thoại dùng chung, mặt bàn dùng chung… thậm chí cả tiền mặt luân chuyển giữa người này với người khác; các đồ vật của cá nhân nhưng tần suất tiếp xúc cao với bàn tay hay vùng mặt như điện thoại di động, bàn phím máy tính, mặt bàn làm việc…

    93. Vệ sinh đồ vật và môi trường như thế nào là đúng cách?

    Các đồ vật cần thường xuyên được lau rửa bằng các dung dịch sát trùng như xà phòng, dung dịch chứa cồn hay cloramin.

    Với môi trường ngoài, các biện pháp vệ sinh sạch sẽ, thoát nước tốt, phát quang bụi rậm…; nếu nghi ngờ ô nhiễm thì cần phun khử trùng bằng dung dịch cloramin 0,2% Clo hoạt tính. Nếu ở nơi đã có bệnh nhân nghi mắc Covid-19 thì phun dung dịch chứa 0,5% Clo hoạt tính.

    94. Chất tẩy rửa nào thường được sử dụng để vệ sinh đồ vật và môi trường dự phòng lây nhiễm Covid-19?

    Các chất tẩy rửa chứa chất oxy hóa hay cồn mới có tác dụng tiêu diệt mầm bệnh này. Chất oxy hóa hay được dùng nhất hiện nay là cloramin.

    95. Nên vệ sinh cá nhân như thế nào để đề phòng lây nhiễm Covid-19?

    Để phòng lây nhiễm Covid-19, cần vệ sinh cá nhân tốt. Đây là biện pháp dự phòng không đặc hiệu. Vệ sinh cá nhân gồm:

    – Vệ sinh bàn tay: Luôn giữ bàn tay sạch sẽ; rửa tay thường xuyên.

    – Vệ sinh thân thể: Tắm rửa hàng ngày. Dù vào mùa đông, vẫn cần tắm rửa hàng ngày để loại bỏ các tác nhân gây bệnh có thể bám trên da.

    – Vệ sinh quần áo: Quần áo là nơi tác nhân có thể bám vào (như nước bọt), vì vậy cần thay quần áo thường xuyên và giặt bằng xà phòng.

    – Vệ sinh tóc: Tóc dài, tóc rối… là nơi có thể chứa mầm bệnh (qua nước bọt người bệnh). Vì vậy, nên cắt tóc ngắn, với nữ giới nên cuốn hoặc búi tóc gọn gàng, gội đầu hàng ngày để hạn chế tối đa mầm bệnh có thể bám trên tóc.

    – Vệ sinh móng: Không để móng tay, móng chân dài. Móng tay, móng chân là nơi có thể chứa mầm bệnh Covid-19, do đó luôn cắt ngắn móng tay, chân và vệ sinh tay sạch sẽ để hạn chế mầm bệnh.

    96. Nên vệ sinh mũi, họng như thế nào để đề phòng lây nhiễm Covid-19?

    Niêm mạc mũi, họng là cửa ngõ tấn công của virus Covid-19, do đó cần bảo vệ, tránh làm tổn thương các tế bào niêm mạc mũi, họng vì các nguyên nhân khác sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm Covid-19. Các biện pháp vệ sinh mũi, vệ sinh răng miệng chung mặc dù không đặc hiệu nhưng cũng nên áp dụng để giữ cho mũi, họng trong trạng thái khỏe mạnh nhất, tránh viêm nhiễm ở khu vực này, không chỉ hạn chế lây nhiễm Covid-19 mà còn hạn chế lây nhiễm nhiều loại mầm bệnh khác.

    97. Vì sao cần giữ ấm cơ thể để đề phòng lây nhiễm Covid-19?

    Giữa ấm cơ thể giúp cho sức đề kháng chung của cơ thể được tốt hơn. Một số cơ quan khi bị lạnh có thể dẫn đến bị viêm nhiễm như viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi… sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm Covid-19; đồng thời nếu bị nhiễm thêm Covid-19 sẽ có nguy cơ làm bệnh nặng hơn.

    98. Nên duy trì chế độ ăn như thế nào để tăng sức đề kháng phòng chống Covid-19?

    Không có chế độ ăn đặc hiệu để tăng sức đề kháng riêng với Covid-19.

    Nên duy trì chế độ ăn hợp lý, đủ chất đinh dưỡng, có thể bổ sung vitamin để tăng sức đề kháng chung. Do chưa loại trừ khả năng lây qua thức ăn nên thực hiện “ăn chín uống sôi”. Tuyệt đối không ăn đồ ăn sống như tiết canh, thịt sống, đặc biệt là tiết canh, thịt sống của động vật hoang dã.

    99. Ăn nhiều tỏi có tác dụng chống Covid-19 không?

    Trong dân gian, sử dụng tỏi làm giảm triệu chứng hoặc làm nhẹ các bệnh cảm cúm thông thường. Tuy chưa chứng minh được tỏi có tác dụng chống Covid-19 nhưng cũng không có chống chỉ định sử dụng tỏi để tăng sức đề kháng chung.

    100. Nên chuẩn bị tâm lý như thế nào để vượt qua đại dịch Covid-19?

    Công tác tâm lý cần được chuẩn bị cả cho người đã bị nhiễm Covid-19 cũng như người chưa nhiễm; tâm lý cả cho cá nhân và cho cộng đồng.

    Thực tế diễn biến dịch tại Trung Quốc cho thấy tỷ lệ tử vong Covid-19 thấp hơn so với SARS và MERS; các trường hợp bị bệnh bên ngoài Trung Quốc cũng hiếm có trường hợp tử vong; những người tử vong đa số là người bị nhiễm ngay từ Trung Quốc trước khi đi ra nước ngoài. Vì vậy, bệnh Covid-19 không nguy hiểm bằng SARS và MERS. Một trong các nguyên nhân khiến tỷ lệ tử vong ở Trung Quốc cao là do công tác tâm lý. Hiện nay, Trung Quốc đã thực hiện các biện pháp tâm lý cho cả cộng đồng bệnh nhân trong các cơ sở điều trị, cơ sở cách ly và đã đem lại hiệu quả rất tích cực. Vì vậy, mỗi cá nhân không nên chủ quan nhưng cũng không nên quá lo lắng về dịch bệnh.

    Trên thực tế, các biện pháp phòng chống dịch Covid-19 của nước ta rất hiệu quả và đã được WHO ghi nhận. Với tinh thần “Chống dịch như chống giặc”, các biện pháp phòng chống dịch đã và đang được triển khai quyết liệt và đồng bộ từ trung ương đến các bộ ngành, địa phương trong cả nước. Chắc chắn chúng ta sớm kiểm soát được dịch Covid-19 và có thể Việt Nam – lần thứ hai sau dịch SARS – sẽ lại được thế giới biết đến chiến thắng trước dịch bệnh, đặc biệt nguy hiểm. Trên tinh thần đó, cộng đồng chúng ta tự tin, không hoang mang để tránh xảy ra các khủng hoảng xã hội vì dịch bệnh.

    Hy vọng tài liệu này là một cẩm nang kiến thức thường thức để giúp mỗi người nâng cao ý thức để bảo vệ mình và trách nhiệm bảo vệ cộng đồng, cùng nhau chúng ta vượt qua đại dịch Covid-19.

    Viet’s Post (Nguồn: Học viện Quân Y)
    Trung tướng GS.TS.BS Đỗ Quyết, Trưởng ban Chỉ đạo biên soạn – Email: quyetdb@vmmu.edu.vn
    Đại tá PGS.TS.BS Lê Văn Đông, Tổ trưởng Tổ Biên soạn – Email: levandong@vmmu.edu.vn

    Xem bản PDF

    Tại sao việc phát triển vắc xin cho vi rút corona lại khó khăn đến vậy?

    Tính đến ngày 21 tháng 2, 2.250 người đã chết trên toàn thế giới vì vi rút corona, trong khi 18.862 người đã hồi phục và 55.703 người hiện đang bị nhiễm bệnh. Sau khi câu chuyện về vi rút corona trở thành những câu chuyện tin tức hàng đầu trong khoảng một tháng rưỡi, nhiều người có thể tự hỏi tại sao một loại vắc xin cho vi rút vẫn chưa được tạo ra. Tất nhiên, câu trả lời đơn giản là nó khó khăn. Vậy điều gì gây khó khăn?

    Để bắt đầu trả lời câu hỏi này, chúng ta cần biết rằng vi rút đột biến rất nhanh. Vi rút corona được tạo thành từ axit ribo nucleic (RNA), và vì vật liệu di truyền này tồn tại dưới dạng một sợi đơn, không giống như DNA sợi kép có thể dễ dàng bị cắt và sửa chữa lại sau khi bị phá hủy từng đoạn. Điều này cho phép vi rút RNA biến đổi nhanh chóng, có nghĩa là bất kỳ phương pháp chữa trị hoặc vắc xin nào được tạo ra cho một vi rút RNA cụ thể có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời. Mặc dù vắc xin đã hoạt động tốt trong việc ngăn chặn một số phiên bản vi rút nhất định. Sự tái phát của bệnh bại liệt ở một số quốc gia nhờ phiên bản đột biến mới miễn dịch với vắc xin trước đó là một ví dụ điển hình về việc ngăn chặn vi rút khó khăn ngay cả khi vắc xin đã được tạo ra.

    Hơn thế nữa, vắc xin thường mất nhiều năm để tiếp cận thị trường vì chúng phải trải qua sáu bước phát triển bao gồm giai đoạn thử nghiệm lâm sàng ba giai đoạn. Điều này có nghĩa là, tại thời điểm một loại vắcxin hiệu quả đã được phát triển và được phê duyệt là sử dụng an toàn, vấn đề dịch bệnh có thể không còn ở trong trường hợp khẩn cấp nữa. Ngoài ra, nếu mức độ khẩn cấp giảm để phát triển vắc xin vì tỷ lệ lây nhiễm giảm nhờ các yếu tố khác, nghiên cứu về vắc xin có khả năng bị đình trệ và bị lãng quên, như những gì đã xảy ra với vắc xin cho bệnh SARS.

    Thêm vào đó, trái với niềm tin phổ biến, tỷ suất lợi nhuận từ việc phát triển vắc xin không thú vị đối với hầu hết các công ty dược phẩm bằng việc phát triển các loại thuốc khác, như thuốc giảm đau. Brad Loncar, một nhà đầu tư công nghệ sinh học và giám đốc điều hành của Loncar Investments cho biết, việc phát triển thành công vắc xin phòng ngừa hoặc điều trị cho một cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng là rất khó. Nó thường tốn rất nhiều thời gian và tiền bạc … Thông thường có rất ít tiền cho các công ty phát triển thành công một thứ gì đó, chứ không phải hàng tỷ mà một số nhà đầu tư lầm tưởng.”

    Người ta cũng ít khuyến khích để phát triển vắc xin khi các loại thuốc hiện có được sử dụng để giải quyết các loại vi rút không gây đại dịch, với một số thành công, để giải quyết vi rút corona. Ví dụ, Remdesevir, một thuốc chống HIV của Gilead, đã được sử dụng với một số thành công trong điều trị bệnh nhân bị nhiễm vi rút corona, trong khi Kaletra, là sự kết hợp của hai loại thuốc chống HIV từ tập đoàn dược phẩm AbbVie hiện đang được thử nghiệm ở Trung Quốc.

    Viet’s Post (Theo Singularity Hub)

    %d bloggers like this: