Archive | Thơ RSS for this section

Tổ ấm bình an Tổ quốc hoà bình – Thơ Cao La Tứ Hải

Hãy đọc thơ khi chẳng biết làm gì
Yếu đuối quá phơi ruột gan ra đếm
Đau đớn quá từng ca nhiễm tăng thêm
Đất nước chạy đua cùng đại dịch

Hãy ngồi yên khi chẳng biết làm gì
Ngồi yên để cứu mình và cứu rỗi
Ngồi yên cho vi rút hết sinh sôi
Cho ngày mai ngày mai mới

Hãy lặng nghe khi chẳng biết làm gì
Nghe tiếng rửa tay của con giản dị
Nghe bác sỹ khổ vui từng nhịp thở
Nghe nhân gian san sẻ mỗi ngọt bùi

Hãy mở trái tim dù cách ly lá phổi
Trời xanh hơn thay máu đổi mùa
Thôi không giận người ghét ta đi nữa
Tổ ấm bình an Tổ quốc hoà bình

7/4/2020
Cao La Tứ Hải

Sóng cứ vỗ và con thuyền cứ đi – Thơ Cao La Tứ Hải

Sóng cứ vỗ và con thuyền cứ đi
Có bến đỗ là tương lai có chỗ
Hàng dừa cong bờ cát cong đâu dễ
Thuyền cô đơn dù sóng vỗ về

Bến chài cửa sông sóng cong như thể
Chẳng biết thưa đông không kể bi hài
Biển không cá sao vẫn tanh là thế
Cá lên thuyền sao mắt chẳng nguôi ngoai

Sóng cứ vỗ và con thuyền đi mãi
Một đảo xanh có nắng và người

Nha Trang, 27/3/2020
Cao La Tứ Hải

Tin nhắn của Thủ tướng

Ngày 22/3/2020, thế giới đã có hơn 300 ngàn người nhiễm COVID-19, hơn 13 ngàn người tử vong, còn Việt Nam cũng đã có hơn 100 ca nhiễm nhưng chưa có ai phải chết. Lần đầu tiên trong đời nhận được tin nhắn của một người lãnh đạo đất nước.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ: Để phòng chống Covid-19, đề nghị người dân tuân thủ hướng dẫn của cơ quan y tế. Người trên 60 tuổi hãy ở nhà, hạn chế tiếp xúc với người khác. Đeo khẩu trang khi ra ngoài và thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn. Tăng cường dinh dưỡng, tập luyện, nâng cao sức khỏe. Mỗi người dân là một chiến sỹ trên mặt trận phòng chống dịch bệnh.

Liền vội viết mấy dòng thơ ngay trong đêm.

Tin nhắn của Thủ tướng

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ
Đề nghị người dân tuân thủ cách ly
Ở nhà – yêu nước ai bì
Khẩu trang đeo kín những khi ra đường
Tay rửa sạch, sức tăng cường
Dân là chiến sỹ xã phường bình an

Tin nhắn Thủ tướng Việt Nam
Đọc sao gần gũi lạc quan trận này
Qua bao bom đạn xéo cày
Quyện tình cá nước quân đầy dân no

Áo trắng hiền hậu thơm tho
Sẵn sàng tiền tuyến xông pha cứu người
Áo xanh sung sức vui tươi
Công an, bộ đội ở nơi dân cần
Doanh nhân đỡ lấy khó khăn
Khoa học – thầm lặng, chuyên cần – thông tin
Chống dịch như chống ngoại xâm
Giặc nào thắng được đồng tâm đồng lòng

Thủ tướng nhắn nhủ yêu thương
Nhân dân tin tưởng bốn phương đồng hành
Đất nước lại nảy mầm xanh
Con đi học, mẹ đi thành mùa hoa

22/3/2020
Cao La Tứ Hải

Tháng mười thèm bay – Thơ Cao La Tứ Hải


(Viết cho những ngày ốm tháng mười)

Tháng mười thu gầy
Nắng chôn vườn cũ
Hoa rơi lá rủ
Trời gom góp mây

Ngựa hoang bỏ núi
Đồng hoang bỏ cây
Ta thôi mộng cũ
Tháng mười thèm bay

Đôi cánh giăng mây
Đôi chân vớt nắng
Cái đầu lạnh băng
Con tim vơi đầy

Tháng mười thèm bay
Tới miền sửng sốt
Chỉ mang theo gậy
Chống đỡ linh hồn

Nghe đông ải bắc
Lá rít heo may
Mặt trời còn mọc
Tháng mười thèm bay

Cao La Tứ Hải
17/10/2019

Trong bóng cây – Thơ Cao La Tứ Hải

Gió thơm cây
Tình nồng đất
Ngụm trà say
Quê chân chất

Ai tha phương
Như cái cây
Bóng cao, thấp
Lá rụng gốc

Hút theo ngọn
Gió thổi bay
Đi đó đây
Lòng tay Phật

Cao La Tứ Hải
22/9/2019

Trên Vịnh Hạ Long

Em có nhận ra điều gì không?
Đang trôi cùng chúng ta trên Vịnh Hạ Long
Trăm thuyền mơ cánh buồm vỗ cánh
Bay lên với ngàn vảy rồng
Ngàn gương mặt của đá rêu xanh
Với nếp gấp ngàn năm thẳng tắp
Gương mặt hồ phẳng lặng
Đựng trời
Đựng sóng
Đựng thời gian

Em có nhận ra điều gì không?
Đang trôi cùng chúng ta trên Vịnh Hạ Long
Đất nước những ngày thái bình
Tình yêu không tiếng
Đang trôi đi
Điều tử tế và thiêng liêng
Trong nắng
Em áo trắng
Đang trôi đi

Em có nhận ra điều gì không?
Đang trôi cùng chúng ta trên Vịnh Hạ Long
Trăng là ánh sáng cao xa thành thật
Nụ cười em gió mát trong lành
Phía sau kia, gương mặt đá rêu xanh
Với nếp gấp ngàn năm thẳng tắp
Phía sau nữa, gương mặt hồ phẳng lặng
Đựng gió
Đựng mây ngàn
Đựng thủy triều trăng

Em có nhận ra điều gì không?
Đang trôi cùng chúng ta trên Vịnh Hạ Long
Những con nước nhận nụ hôn thật kêu
Từ chiếc thuyền gọi thời gian thức dậy
Gương mặt đá nhận nụ hôn rực đỏ
Từ bình minh ôm mộng mị giăng đầy
Hỡi tia sáng, như chim lành vỗ cánh
Từ giấc mơ giữa lồng ngực gió mây

Em có nhận ra điều gì?
Còn em ở đó
Còn ai trôi đi

2017
Cao La Tứ Hải

Thơ hay về Tam Đảo

Em về Tam Đảo

Em về Tam Đảo sáng nay
Chuyến xe đi giữa màu mây ngoằn ngoèo
Dốc cao, xe chầm chậm leo
Nhìn quanh chỉ thấy là đèo dốc thôi

Bỗng nhiên mây biến tan rồi
Xe dừng trên đỉnh… tuyệt vời! đẹp chưa!
Ngập ngừng cái nắng ban trưa
Sáng lên với đám mây vừa bay qua

Nào sương nào khói la đà
Mắt em bỡ ngỡ như là trong mơ
Nắng xuyên qua lớp mây mờ
Núi đồi nghiêng xuống một bờ cỏ hoa

Nhà gần ấp ủ nhà xa
Nhấp nhô những chiếc nấm hoa lưng đồi
Su su mươn mướt xanh tươi
Thiên nhiên vẽ một khung trời biếc xanh

Em về Tam Đảo cùng anh
Nghe con suối chảy trên nhành mây bay.

Nguyễn Lãm Thắng

Chiều Tam Đảo

Mượn gió vẽ mây giữa cổng trời
Tam Đảo chiều hạ thực cảnh tiên
Sương khói giăng giăng dòng thác bạc
Nhà thờ đá cổ, áo rêu phong

Giọt nắng lung linh rơi tí tách
Nhỏ lên từng bậc lối đi vào
Đền tranh ngói đỏ, ngàn mây trắng
Huyền ảo linh thiêng, chúa thượng ngàn.

Đủng đỉnh men theo hành lang nhỏ
Mây bò lổm nhổm quyện gót hồng
Sơn nữ mê say quên bện tóc
Gió se se lạnh búng má đào

Một thoáng dừng chân nơi Tam Đảo
Mặc hồn quấn quýt với cỏ cây
Lẩn thẩn mê say về chẳng kịp
Để hình quên bóng, nhớ trời mây

Tony Pham, 31/8/17

Có về Tam Đảo với em?

Về đây Tam Đảo với em
Ta leo dốc núi, ta len mây trời
Khói sương huyền ảo chơi vơi
“Đà Lạt xứ Bắc” tuyệt vời đó anh…

Tạm xa ồn ã thị thành
Cùng em làm cuộc du hành thi ca
Đến nơi ba ngọn núi xa
Người xưa đã ví “mái nhà ngàn xưa”…

Một ngày mang cả bốn mùa
Se se buổi sáng như vừa sang xuân
Sợi mây trưa hạ mảnh dần
Thu chiều bỗng đến… tần ngần lá rơi!
Thềm đông mờ ảo trăng soi…
Ôi!
“Ba Hòn Đảo”
… mây trôi đại ngàn…
Như là linh khí nước Nam
Ứng vào Thác Bạc, trời ban tặng người
Thông giăng trùng điệp lưng trời
Chim kêu, vượn hót níu người khách xa
Tứ thơ chợt đến… ngân… nga…
Bên ô cửa sổ ngát hoa hải đường
Cho người Thi sĩ vấn vương
Hồn thơ, hồn nhạc lẫn sương khói mờ…!

Một ngày Tam Đảo như mơ
Bồng Lai Tiên Cảnh… vẫn chờ Thi Nhân…

Trần Trọng Tâm (24/06/2013) 

Chùm thơ tình Tam Đảo (TÀY – VIỆT – NGA)

I. Bản tiếng Tày:

Gần mừa Tam Đảo mươi bân    
Gần đeo bản cáu rủng ngần Nà Phiêng
Pướng phjôm đàn moóc a sliên
Tẳng tha hăn nội mjửt miền gản thâng…

Bản tiếng Việt:    

Người lên Tam Đảo mây trời
Người nơi quê cũ rực ngời Nà Phiêng
Phím mây áng tóc nàng tiên
Ngẩng nhìn đã thấy ảo huyền choàng vai…

Bản dịch nghĩa của tác giả sang tiếng Nga:

Я поднимался на туманную гору Там Дао
Ты осталась в ярком родимом крае На Фиенг
Туманная клавиша как  нежные волосы небожительницы
Только поднял голову и чувствовал мираж  на плече …

II. Bản tiếng Tày:

Hây mừa Tam Đảo gần đeo
D’ẩp d’oàng mươi moóc, d’ủp d’ièo khuổi sli
Lẳc thư ăn nậu mằn ki
Khay pha mừng: Toọi hăn rì keng mươi…

Bản tiếng Việt:

Mình lên Tam Đảo một mình
Bồng bềnh mây núi, trùng trình  suối reo
Lén mang ánh mắt mình theo
Xoè tay chỉ thấy nỗi đèo sương giăng…

Bản dịch nghĩa của tác giả sang tiếng Nga:    

Только один я поднимался на гору Там Дао
Качались облака и в нерешительности ручей пел
Тайком носил c собой твои прекрасные глаза
Раскрывал руку и  чувствовал только переживания туманного перевала…

III. Bản tiếng Tày:

Bản rà Nà Pẳng têm hai
Bại slì slíp hả mảc lai miểu màu
Nà Phiêng d’úp d’ưởng pàn khau
Pướng đeo ội slúc lủng làu hom quây…

Bản tiếng Việt:

Bản mình Nà Pẳng đầy trăng
Nhất là những dịp mùa rằm chơi vơi
Nà Phiêng e ấp bên đồi
Một vầng ổi chín thơm hoài tuổi thơ…

Bản dịch nghĩa của tác giả sang tiếng Nga:

У нашего села На Панг полная луна
Особенно когда наступают затерявшиеся полнолуния
На Фиенг у холма смущается
Аромат спелой гуайявы  приятно пахнет с детства …

IV. Bản tiếng Tày:

Nậu khua slao, ốt đâư thông
Khửn khau pjói khảu vạ luông quảng roàng
Khay thông, rối nỏ… pjấu chang
Khẻo đây nậu bjoóc mà tang lương p’jòi…

Bản tiếng Việt:

Nụ cười em, nhốt cặp rồi
Để lên núi thả vào trời mênh mông
Chao ôi, mở cặp: Rỗng không
Cũng may lại thấy một bông hoa vàng…

Bản dịch nghĩa của tác giả sang tiếng Nga:

Твою улыбку я уже держал в портфеле
И на горе буду выпускать её в бескрайнее небо
Ах, открываю портфель и была пустота
Ещё везение … там  лежит жёлтый цветочек

Triệu Lam Châu

Nhớ Tam Đảo

Ta quen nhau giữa một chiều Tam Đảo
Rồi xa nhau
Em cũng xa luôn Tam Đảo
Có ai ngờ
Khắp mọi ngã đời sương trắng ngẩn ngơ
Anh về giữa miền Trung sóng biển
Trong giấc mơ thảng thốt gió đại ngàn
Thoáng áo em bay giữa chiều Thác Bạc
Tỉnh giấc rồi đêm tối ngổn ngang
Ước một lần trở về Tam Đảo
Lại gặp em giữa cầu đá Đợi Chờ
Lại dắt tay nhau lên thăm đềnBà Chúa
Lại hẹn hò dưới dêm lạnh như xưa
Cách trở quá biết bao giờ gặp lại
Cầu đá xưa chắc chẳng đợi chờ ta
Miền quê ngoại đồi chè rừng cọ
Cứ xa dần theo những tháng năm xa…

Thuận Hữu

Gửi em từ Tam Đảo

Hạ nồng Hà Nội nắng ran rang

Chợt gặp xuân xanh giữa non ngàn

Quen em chưa đủ trăng tròn khuyết

Anh lên Tam Đảo mùa mênh mang…

*

Buổi sáng rong chân tắm cỏ xuân

Hơi hạ ban trưa đất ấm dần

Lênh lang ngọn gió chiều thu trắng

Đêm lạ lòng ta hồn đông sang…

*

Ngày mới phết lên một nét màu

Mây trắng len bồng ô cửa sau

Có bóng ai xà sườn núi mộng?

Su su xanh mát, em nấp đâu?

*

Anh lặn bóng cây tìm tiếng hót

Rừng ngân phím lá tự tình ca

Kìa đóa trà vàng sương ngưng giọt

Làm cho cánh bướm ngẩn đường hoa

*

Nắng bạc trườn lên giát sườn đồi

Sương ngậm vòm mây cây chẳng trôi

Hơi ấm dâng tràn lòng thung khát

Mùa hè rạng rỡ, Tam Đảo ơi!

*

Ba đảo bồng bềnh giữa biển mây

Ngắm thế Tản Viên ba ngọn say

Sông Hồng kéo vệt dài mong nhớ

Biển Đông đón đợi ước mơ trai

*

Anh vốn là con đất miền bằng

Như con chim nhỏ miết đồng xanh

Trưa nay tung liệng trên non nắng

Say ngắm giang sơn biếc long lanh

*

Mỗi bước anh đi sáng ánh trời

Hồn vương đất lạ đá chơi vơi

Cánh cung Tam Đảo như niềm ước

Đón gió lạnh đông ấm cuộc đời

*

Em ạ, anh đang giữa ngày vui

Cứ ngỡ em là cỏ non tươi

Cỏ mềm níu đất đơm hoa núi

Núi thế vươn cao đón ánh trời!

Cao La Tứ Hải (6/2002)

Xem thêm

Anh đến Mường Lò – Yên Bái

Ai đã từng đến Mường Lò (thị xã Nghĩa Lộ), một vùng đất phì nhiêu, trù phú của vùng Tây Bắc, nơi có cánh đồng bằng phẳng, thẳng cánh cò bay rộng thứ hai khu vực Tây Bắc, nổi tiếng với “gạo trắng, nước trong”, với đặc sản chè tuyến Shan cổ thụ, với hương thơm nồng nàn của nếp Tan Tú Lệ. Nơi đây còn là mảnh đất quần cư của người Thái đen giàu bản sắc, đậm đà phong tục, tập quán.

“Nhất Thanh nhì Lò tam Than tứ Tấc” – 4 thung lũng đẹp nhất miền Tây Bắc.
Mường Lò (thị xã Nghĩa Lộ và một số xã của huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái) chỉ đứng sau Mường Thanh (tỉnh Điện Biên) và đứng trên Mường Than (Than Uyên, Lai Châu) và Mường Tấc (Phù Yên, Sơn La).

MuongLo1

Thung lũng Mường Lò

Mường Lò, một vùng đất phì nhiêu, trù phú của vùng Tây Bắc, nơi có cánh đồng bằng phẳng, thẳng cánh cò bay rộng thứ hai khu vực Tây Bắc, nổi tiếng với “gạo trắng, nước trong”, với đặc sản chè tuyến Shan cổ thụ, với hương thơm nồng nàn của nếp Tan Tú Lệ. Nơi đây còn là mảnh đất quần cư của người Thái đen giàu bản sắc, đậm đà phong tục, bản sắc dân tộc.

Anh đến Mường Lò

Đi qua đèo Ách vi vu
Em vàng óng ả mùa thu Mường Lò
Ngàn năm mây trắng tự do
Thăm thẳm núi đong ấm no thung vàng
Đi qua cổ thụ Suối Giàng
Chè San Tuyết còn đa mang hương tình
Nậm Thia xõa tóc tiên bồng
Còn bao nước mắt chảy trong đại ngàn
Trẻ thơ mơ ước dở dang
Mẹ cha mê mải ruộng thang bậc đời
Bản Đêu em núng nính cười
Lời chào chén rượu câu mời má say
Khăn piêu áo cỏm xòe tay
Em đeo xài ẻo đến ngày eo thon
Phập phừng mắc pím quay tròn
Dùng dằng tới bậc thang còn nồng môi
Mường Lò dính nhớ vào xôi
Ủ trăng má đỏ vào tôi đổ đèo

15/9/2016
Cao La Tứ Hải


Điệu múa của các cô gái Thái đen Mường Lò (Video: Duypost.com)

Với những thửa ruộng bậc thang mượt mà, óng ả trong nắng, trải tới chân núi xa, Mường Lò xứng với câu ca: “Nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Tấc” nổi tiếng từ lâu.

MuongLo2

Mỗi mùa lúa chín, những thửa ruộng bậc thang lại vàng rực một màu

Trong số bốn thung lũng lớn nổi tiếng vì phong cảnh đẹp và khí hậu trong lành ở vùng Tây Bắc, thì cánh đồng Mường Lò được xếp thứ hai sau Mường Thanh (tỉnh Điện Biên) và đứng trên Mường Than (Than Uyên, Lai Châu) và Mường Tấc (Phù Yên, Sơn La). Mường Lò hiện nay gồm thị xã Nghĩa Lộ và một số xã thuộc huyện Văn Chấn. Từ trên cao nhìn xuống, cánh đồng Mường Lò như một cái chảo lớn, xung quanh là những triền núi quanh năm mây phủ. Vào mùa xuân, sương mù càng đậm đặc hơn.

Quốc lộ 32 uốn lượn giữa miền núi non Tây Bắc “thanh sơn, bích thủy”. Núi cao, vực sâu, bạt ngàn cây rừng, lau lách. Đỉnh dẫy núi xa đổ xuống những dòng thác mây như từ trên trời đổ xuống mỗi khi vào đông khiến ta tưởng như thấy thác núi Lư trong thơ Lý Bạch đời Đường “Thác bay thẳng xuống ba nghìn thước/Tưởng dải Ngân hà tuột khỏi mây…”. Rồi như một phép màu, con đường quốc lộ bỗng lọt vào một cánh đồng bằng phẳng biêng biếc sóng lúa Mường Lò.

Mường Lò là cánh đồng lớn thứ hai ở miền núi phía Bắc, chỉ sau Mường Thanh (Điện Biên). Người Thái đen đã định cư lâu đời ở nơi đây. Theo câu truyện sử thi của người Thái, hai anh em Tạo Xuông và Tạo Ngần tìm nơi lập nghiệp. Tạo Xuông đã dừng chân dựng bản làng ở Mường Lò, xây dựng nên vùng đất tổ tiên của người Thái Đen ở khắp vùng Tây Bắc vì thấy ở đây đất đai màu mỡ, nguồn nước dồi dào. Còn Tạo Ngần lên Mường Then (Mường Thanh ngày nay) xây dựng bản làng người Thái Trắng cũng trồng lúa nước là chủ yếu.

Thị xã Nghĩa Lộ nhỏ bé miền tây Yên Bái, nằm lọt thỏm giữa lòng chảo cánh đồng Mường Lò bao la, bao bọc bởi dãy Hoàng Liên ngàn năm mây trắng. Mảnh đất rộng chưa đầy 3.000 ha này là nơi sinh sống của 17 dân tộc anh em với dân số trên 27 nghìn người, trong đó dân tộc Thái chiếm tới 44% với bao bí ẩn, hấp dẫn về văn hóa khiến người đời mê mẩn khám phá.

Con trâu là con vật quan trọng nhất trong sản xuất nông nghiệp của người Thái đen Mường Lò. Một năm cầy cấy vất vả trong dịp tết Síp Xí đồng bào dân tộc Thái nơi đây cũng cho trâu được “ăn tết” bằng nghi thức cúng vía cho trâu “Tám khuôn quai”, cầu xin tổ tiên thần thánh che chở, bảo vệ cho trâu được khỏe mạnh để giúp đỡ gia đình trong sản xuất nông nghiệp.

Một chiều, bên mâm rượu với canh rêu suối, châu chấu rang khô và thịt trâu sấy bản Đêu, Mường Lò, lại được nghe những câu hát mời rượu:

Ly riệu đầy như tấm lòng không bao giờ vơi/Anh có muốn làm quen/Anh hãy uống cạn ly này/Một ly là để em chào/Hai ly là để làm quen/Em không biết hát/Em hát không hay/Em vẫn hát mời anh ly rượu này…

thì quả là khó lòng rời bước khỏi chốn này.

Đối với người Thái ở Mường Lò (Văn Chấn, Nghĩa Lộ), sống trên vùng đất trù phú, được thiên nhiên ưu đãi ban tặng những sản vật tự nhiên, vì vậy từ xa xưa, họ đã tích lũy, xây dựng được cho mình một nền văn hóa ẩm thực đa dạng, phong phú và vô cùng hấp dẫn.

Trong các mâm cơm cúng tế đều có món “Khẩu cắm” (cơm nhuộm màu), được nấu từ gạo trắng rồi nhuộm các loại màu: xanh, đỏ, tím, vàng (khẩu cắm khiêu, khẩu cắm lanh, khẩu cắm lăm, khẩu cắm lương…), màu của “khẩu cắm” đều được chiết xuất từ những loại cây, lá, dược thảo tự nhiên nên không hề có hại cho sức khỏe của người thưởng thức. Theo phong tục của họ, 5 màu này thể hiện cho các màu của tất cả các đồ vật trên thế gian. Vì vậy, họ muốn dâng tặng mọi thứ của trời đất mà con người có được cho tổ tiên, thần thánh. Mặt khác, nó còn có ý nghĩa giáo dục con cháu nhớ tới cội nguồn, hướng về tổ tiên…

Cũng tương tự như vậy, “mọk” (xôi tổng hợp) là món ăn quan trọng trong tết Nguyên đán, món này trước được dùng để cúng tổ tiên, sau đó mời bạn bè, anh em cùng thưởng thức. Trong số các loại “mọk” thì “pa Mọk” (xôi cá) được coi là món phổ biến và cũng thơm ngon nhất. Ngoài cá là nguyên liệu chính còn có hoa chuối, hành, gừng, tỏi, sả, ớt, hạt sẻn, các loại rau thơm và bột gạo nếp… Đặc biệt, loại cá làm món “pa mọk” ngon nhất là cá xỉnh (pa khính) và cá khuy – đây là những loại cá nhỏ ăn rêu đá, được bắt tại các con suối chảy quanh vùng Mường Lò.

Hấp dẫn và cũng đặc biệt không kém là món “nhứa xổm” (nem chua). Mỗi dân tộc có một phương pháp làm món này khác nhau, với người Thái, họ làm nem chua bằng phương pháp muối chua thịt lợn nạc cùng thính gạo rang trộn với muối, hạt sẻn hoặc hạt dổi… gói bằng lá dong rồi treo trên gác chạn trong khoảng 5 ngày. Đây là món ăn khoái khẩu của đàn ông dân tộc Thái trong các bữa nhậu vào dịp lễ, tết.

Gần giống “nhứa xổm” là món “pà” (thịt tái chua), đây là món ăn được chế biến gần giống nem chua, cùng nguyên liệu và cách thức nhưng được ăn ngay mà không phải đợi lên men. Món này đối với người lần đầu tiên tiếp xúc thì phải mạnh bạo lắm mới dám ăn vì được chế biến từ thịt sống, chỉ làm chín bằng thính trong khoảng 1 giờ đồng hồ, được ăn kèm với một số loại lá cây. Tuy vậy, theo đồng bào Thái thì món “pà” rất tốt cho đường tiêu hóa và còn có thể chữa được bệnh tiêu chảy.

“Nhứa giảng” (thịt sấy hay còn gọi là thịt hun khói) là món ăn quanh năm của đồng bào dân tộc Thái. Khi thịt đã ngấm gia vị sẽ được buộc lạt treo lên gác bếp để hong khói, dần dần thịt sẽ khô, chín do sức nóng của gia vị tẩm ướp và của khói bếp củi quanh năm đỏ lửa, sau khoảng 2-3 tháng là có thể ăn được. Khi ăn, người ta phải chế biến lại một lần nữa bằng cách nướng trên bếp than củi hoặc vùi trong tro bếp nóng, sau đó dùng chày gỗ đập dập, xé tơi nhỏ…

Ngoài những món ăn kể trên, ngày lễ, tết của người Thái còn rất  những món nữa như: “pỉnh tộp” (cá chép nướng), “lượt tả” (tiết canh), “nhứa mản” (thịt xiên nướng), “nhứa pỉnh phặc phằm” (thịt băm gói lá dong nướng), “côống sượng” (lạp sường), “cỏi nhứa mu” (gỏi thịt lợn), “rốik mu” (rồi lợn), “hắm pết” (tiết canh vịt)… Đó đều là những món ăn rất độc đáo, mỗi món có vị ngon riêng nhưng tựu chung lại đều phản ánh sự đa dạng cũng như những nét văn hóa phong phú trong phong cách ẩm thực ngày tết của người Thái vùng Mường Lò Yên Bái.

 

 

Trước biển – Thơ Vũ Quần Phương

Biết nói gì trước biển em ơi!
Trước cái xa xanh thanh khiết không lời
Cái hào hiệp ngang tàng của gió
Cái kiên nhẫn của nghìn đời sóng vỗ
Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời
Cái giản đơn sâu sắc như đời

Chân trời kia biển mãi gọi người đi
Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng
Vầng trán mặn giọt mồ hôi cay đắng
Bao kiếp vùi trong đáy lặn mù tăm
Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng
Bay trên biển như bồ câu trên đất
Biển dư sức và người không biết mệt
Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa
Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi

Em ơi em biển sâu rộng nhường kia
Ai biết được tự nơi nào biển mặn
Ơi hạt muối mang cho đời vị mặn
Tự bao giờ biển đã biết thương ta

Anh lặng im trên bãi cát như mơ
Trưa cô độc mặt trời lên chót đỉnh
Chỉ còn anh với nghìn trùng sóng đánh
Với nghìn trùng sâu lắng thương em
Chiều nay thôi khi nước thuỷ triều lên
Biển lại xoá dấu chân anh trên cát
Đời thay đổi những vui buồn sẽ khác
Vui buồn nào chẳng đậm lẽ thương nhau

Đến bao giờ anh được đứng cùng em
Trước biển lớn cuộc đời thương cảm ấy
Đêm gió trở mấy lần con sóng dậy
Chân trời nào đang có cánh buồm đi?

Ôi cuộc đời sâu rộng nhường kia
Sâu như biển, rộng như triều tít tắp
Vị biển mặn đến quá chừng mặn chát
Hạt muối đời hai đứa cắn chung nhau
Anh hiểu sao con sóng sớm bạc đầu

Anh hiểu sao chúng ta lại yêu nhau
Biển rộng quá, biển cần trời, cần đất
Bờ dẫu xa, bờ còn là có thật
Biển không cùng biển vẫn đỡ hơn anh
Trưa biển này anh chỉ nắm tay anh

Sóng bạc đầu biển vẫn mãi tươi xanh
Khi ta hết cuộc đời kia vẫn thế
Cái lúc ta chẳng được chờ nhau nữa
Gió vẫn vào thầm thĩ lá thông non
Dưới bãi xa con sóng vẫn bồn chồn
Vẫn chờ đợi một cái gì chưa tới
Mặt trời lên những chân trời lại mới
Những chân trời mờ ảo thuở ngày thơ…

Những cánh buồm lại rẽ sóng ra đi
Gió còn trẻ và buồm đang khao khát
Thuyền quăng lưới như đàn chim tha rác
Mặt biển bằng vui như mái nhà ta
Biết nói gì trước biển quá bao la
Trước tất cả những điều đơn giản thế
Anh đứng lặng nghe ngấm vào chất bể
Tiếng sóng dào trên một bãi dương xa…

Vũ Quần Phương
(Nguồn:
1. Vầng trăng trong chiếc xe bò, NXB Văn học, 1988
2. Thơ Việt Nam 1945-1985, NXB Văn học, 1985)
Vũ Quần Phương (1940-), tên thật là Vũ Ngọc Chúc, bút danh khác còn có Ngọc Vũ, Phương Viết, quê Nam Định. Ông là bác sĩ y khoa đồng thời là nhà thơ, nhà phê bình văn học, trưởng ban biên tập văn học của NXB Văn học, chủ tịch Hội văn nghệ Hà Nội, tổng biên tập báo Người Hà Nội, chủ tịch Hội đồng thơ Hội nhà văn Việt Nam, phó tổng biên tập tạp chí Văn chương Việt Nam bằng tiếng Pháp. Ngoài làm thơ và viết phê bình văn học, còn dịch thơ đăng trên các sách, báo và tạp chí văn học.

Tác phẩm:
– Cỏ mùa xuân (1966)
– Hoa trong cây (1977)
– Những điều cùng đến (1983)
– Vầng trăng trong xe bò (1988)
– Vết thời gian (1996)
– Quên chữ… quên câu (2000)
– Giấy mênh mông trắng (2003)
– Chỗ ấy sóng (2008)

Đất nước tập đi từ đồng ra biển – Thơ Cao La Tứ Hải

Tổ tiên đặt bàn chân, tay ông cha cuốc đất
Lòng mẹ ru lòng, mắt bà lửa thắp
Đất nước truyền sinh trong mỗi chúng ta
Đất nước truyền sinh những cánh đồng thẳng tắp
Ngã hỏi sắc nặng trầm tiếng Việt ngàn năm

Những dòng sông ngang, những dải đất dọc ngang bồi
Phù sa thắm, đất vẫn gầy nhăng nhẳng
Chân bì bõm cả ngàn năm đồng áng
Lưng đủng đỉnh tựa Trường Sơn mây trắng
Mắt đại dương, lòng chưa hết chênh chao

Đi dọc Móng Cái, Hà Giang, đi ngang Hà Tiên, Lao Bảo
Những ngày kết bạn, những tháng đi buôn, những năm ngồi buồn
Nhớ chuyến đi xa đất nước đầu tiên
Anh yêu em rộng dài như biển
Đất nước mình mặn chát thuyền em

Anh yêu em yêu bình dị làng quê
Những cánh đồng cho gạo nếp và thơ
Nhưng cánh cò chưa thỏa sức em mơ
Vòng đê anh ôm nổi biển băng về?
Những dòng sông ngang chưa chảy đến tận cùng chiều ngang Tổ quốc

Nhớ cánh đồng xưa đất quyện dưới chân
Đêm thao thức gân đất gầy gai cỏ
Ra tới biển đất nước trong cờ đỏ
Máu trong ngực chảy triệu miền ngạo nghễ
Buồm bung gió, cá quẫy mặt trời, giàn khoan phun dầu mỏ
Những hải trình sáu lục địa kề vai

Đất nước tập đi từ đồng ra biển, từ biển bờ ra tới biển khơi xa
Triệu mơ ước gom thành đảo ước mơ
Đây Hoàng Sa, đây Trường Sa, đây biển của chúng ta
Đây muối trắng, đây mồ hôi mưa, đây máu nắng
Tất cả giao hòa trong nước, trong trời, trong sinh mệnh bao la

Anh yêu em rộng dài như biển
Biển sau lưng hay biển trước mặt mình?
Đất nước đẹp giàu yêu nhịp sóng như tim
Biển động đêm ngày như nhịp sống
Hòa bình xanh, hòa bình xanh như đồng xưa thanh bình

Cao La Tứ Hải
(Đăng lần đầu trên Văn chương Việt)

Những bức ảnh và bài thơ sau đại thắng 4 sao của U23 Việt Nam trước Voi Thái

TUYỆT VỜI – PARK HANG SEO!

Nhớ khi xưa, ta mong manh dễ vỡ
Bị tấn công là nín thở nguyện cầu
Xem Tivi mà thấp thỏm lo âu
Thua Indo, rồi nuốt sầu Thái, Mã…

Ngày Park đến bao hoài nghi xa lạ
Để hôm nay tất cả phải nghiêng mình
Ông thổi vào làn gió mới tự tin
Siêu chiến thuật sân Mỹ Đình dậy sóng.

3 hậu vệ ông giăng ngang trước cổng
Biến thành 5 khi phải chống phản đòn
Hải, Đức, Chinh… bổng chốc hóa gà son
M150 ông thắng giòn đội Thái.

Gặp Chùa Vàng xưa nay ta thường bại
Nhờ có ông, ta hết ngại đối đầu đầu
Ngôi Sao Vàng rực sáng giữa trời cao
THẾ VẬN HỘI – CÔNG ĐẦU NHỜ SIR PARK.

TUYỆT VỜI QUANG HẢI

Ngày xưa có bác Tề Thiên
Thần thông biến hóa đảo điên đất trời
Ngày nay Quang Hải xứ tôi
Tuyệt luân chân trái rạng ngời xứng danh.

Á Châu đại náo tung hoành
Quatar, Úc, Nhật…. gặp anh hãi hùng
Nhẹ nhàng, thanh thoát, ung ung
Biết bao ông lớn lùng bùng lỗ tai

Hiền lành – tốt bụng – đa tài
Nụ cười tỏa nắng mấy ai sánh bằng
Mỗi lần có Hải trên sân
Việt Nam có một thiên thần tình yêu.

Michael Tèo

Những bài thơ sau chiến tích Á quân U23 châu Á 2018 vẫn còn đọng lại.

1. Những người hùng U23 Việt Nam

Về đi anh, màu áo đỏ sắc vàng
Lịch sử sang trang, có gì đâu nuối tiếc
Các chiến binh đã sức cùng lực kiệt
Vẫn mạnh mẽ, hứng từng đợt bão giông.

Về đi anh, cả dân tộc đang trông
Những tự hào cho tinh thần quả cảm
Giọt nước mắt rơi, chẳng phải vì sầu thảm
Quá đẹp rồi, cả một giấc mơ ngoan.

Những đứa trẻ hôm nay, sau này sẽ lớn lên
Chúng nhớ mãi một Việt Nam như thế
Một quốc gia, trải qua bao thế hệ
Vẫn có những anh hùng, trong triệu triệu trái tim.

Về đi anh, hãy giữ vững niềm tin
Sống, chiến đấu, vì màu cờ tổ quốc
Tuyệt vời rồi, những chàng trai khởi quật
Tự hào này, sẽ mãi mãi vang danh.

Huy Đỗ

2. Chờ các em về 

Các em về! Cả nước dang rộng cánh tay
Đón chào những con người làm nên lịch sử
Các em về! Sau một trận cầu sinh tử
Đã vượt qua cơn gió tuyết lạnh lùng.

Các em về! Vị thế những anh hùng
Đã chiến đấu đến cạn cùng sức lực
Tạo kỳ tích triệu con tim nô nức
Làm rạng danh một khu vực trũng sâu.

Từ bà bán cá cho đến chị bán rau
Từ anh xe ôm đến ngôi sao màn bạc
Nhảy múa, ôm nhau cùng cất cao giọng hát
Hai tiếng Việt Nam nghe dào dạt, hào hùng!

Các em đi qua hết những chặng đường
Biết bao thế hệ chưa từng nhìn thấy
Chuyện cổ tích ngày sau còn kể mãi
Những anh hùng Trần Quốc Toản ngày nay!

Nguyễn Chí Tài

3. Nếu tuyết không rơi ở Thường Châu

Thường Châu tuyết rơi, lạnh run người
Những đôi chân trần, nhỏ chơi vơi
Cố gắng tạo nên điều kỳ diệu
Như những ngôi sao sáng rạng ngời.

Nếu như Thường Châu, tuyết không rơi
Những đôi chân ấy chẳng buông lơi
Để rồi nước mắt hòa chung tuyết
Nỗi đau này nói chẳng nên lời.

Nếu như Thường Châu tuyết không rơi
Sẽ có những khoảnh khắc tuyệt vời
Thỏa mãn hàng triệu trái tim ấy
Giờ đây nỗi đau đến muôn đời.

Rồi đây Thường Châu tuyết vẫn rơi
Những đôi chân nhỏ xây lại đời
Hẹn ngày mai đây ta tái ngộ
Mặc cho tuyết rơi, mặc ông trời.

Hữu Duy

4. U23 Việt Nam thua bởi ý trời

Việt Nam có trận đấu hay
Người xem cổ vũ vỗ tay rất nhiều
Các em đá rất là siêu
Họ chơi bóng bổng tạt nhiều mình̀ thua
May rủi chẳng thể bán mua
Nên đành chấp nhận bởi thua ý trời.

Các em đá rất tuyệt vời
Tương lai tin chắc rạng ngời Việt Nam
Dẫu sao cũng đã muộn màng
Thôi đừng buồn nhé các chàng tuổi u
Thắng thua như thể xích đu
Có qua có lại đặc thù thể thao.

Thua mà đầu vẫn ngẩng cao
Thuận theo tâm lý của bao nhiêu người
Kết thúc kẻ khóc người cười
Nhưng luôn hạnh phúc mình người Việt Nam.

Viet Nguyen

5. Kể chuyện Thường Châu

Sau này ai kể chuyện Thường Châu
Dù trăm năm sau, tóc bạc đầu
Mãi mãi không quên thời oanh liệt
Muôn người kính phục mãi về sau.

Hôm ấy một chiều đông buốt giá
Gió rít từng cơn cắt da gà
Ngoài sân tuyết tung bay trắng xóa
Quân đoàn áo đỏ vẫn xông pha.

Quyết chiến vì vinh quang nước nhà
Chẳng nề gió lạnh đất Trung Hoa
Nhưng rồi nghiệt ngã phút giây cuối
Giọt lệ anh hùng U23.

Hãy đứng lên đi, chớ cúi đầu
Một lần vấp ngã sá gì đâu
Á Châu giật mình vì phép lạ
Để lưu sử sách mãi ngàn thu.

Minh Đạt

6. Kính tặng những người hùng

Các em ơi, hãy cứ ngẩng cao đầu
Các em đã là những nhà vô địch,
Những chú bé mang đôi hài bảy dặm
Đã bước đi những bước thật phi thường.

Các em hãy về trong vòng tay yêu thương
Của chín mươi triệu trái tim nóng rực
Đã vui, đã đau cùng các em từng phút
Đã xót xa trên tuyết lạnh Thường Châu.

Thắng thua nào quan trọng gì đâu,
Các em đã chiến đấu như những nhà vô địch
Bằng cả trái tim, khối óc và nghị lực
Cả năm châu đều ngả mũ, nghiêng mình.

Hỡi các chàng trai! Hỡi các chiến binh!
Như thuở nào nhổ tre làng đánh giặc.
Tôn vinh các em bằng tình yêu rất thật
Của trái tim chín mươi triệu người dân.

Tạ Thị Vân

7. Cảm ơn U23 Việt Nam

Cảm ơn bạn vì tình yêu tổ quốc
Triệu con tim hướng về đất Trung Hoa
Để động viên tiếp lửa với đội nhà
Lòng mơ ước U23 chiến thắng.

Cảm bác đội mưa phùn tuyết trắng
Đến xứ người gian khó chẳng hề lui
Bắc Trung Nam hàng triệu triệu con người
Đang hồi hộp dõi theo từng đường bóng.

U23 những chàng trai Phù Đổng
Làm vỡ òa xúc động triệu con tim
Mắt cay cay lòng chan chứa nỗi niềm
Ôi hạnh phúc bao năm giờ mới đến.

Cảm ơn bác lái con thuyền cập bến
Park Hang- seo ôi ba tiếng thân thương
Ghi chiến công thật anh dũng kiên cường
Mãi vang vọng ngàn năm cùng lịch sử.

David Tèo

38

Ta là sen xanh
Mọc giữa ao làng
Hoa lá cao sang
Rễ sâu bùn đất

Cuộc đời lấm láp
Ta mơ bầu trời
Ánh sáng trong vắt
Màu đất nâu đen

Ta là món hàng
Dán đầy nhãn mác
Giá trị chưa hết
Ai mua tùy duyên

Qua tuổi thanh niên
Chưa khôn đã bạc
Việc nhỏ chẳng hết
Việc lớn chưa sang

Ta đi hẹn duyên
Nàng thơ giữa chợ
Sao sáng giữa ngày
Tình say giữa mộng

Ta đi hẹn người
Tình thân chốn cũ
Tri kỷ cuối trời
Một dòng sông trôi

Từng hạt nước nhỏ
Sông gom phù sa
Nước tươi núi đỏ
Đồng xanh bao la

Cao La Tứ Hải
23/1/2019

%d bloggers like this: