Archive | Sức khỏe & Y học RSS for this section

Hà Lan công bố ca nhiễm Covid-19 lây từ chồn

Bộ trưởng Nông nghiệp Hà Lan vừa thông báo, một người làm tại trang trại nuôi chồn đã bị nhiễm virus corona.

Vào tháng 4, những người nuôi chồn ở Hà Lan nhận thấy có một số con chồn khó thở ở hai trang trại thuộc vùng Noord-Brabant, gần biên giới với Bỉ. Tới cuối tháng, 2,4% số lượng chồn chết.

Bởi vậy, các nhà chức trách bắt đầu tiến hành một cuộc điều tra trên quy mô rộng. Theo đó, nhiều con chồn có kết quả dương tính với virus corona.

{keywords}

Trang trại nuôi chồn ở Beek en Donk (Hà Lan) phải tạm thời đóng cửa. Ảnh: EPA

Ngày 20/5, Bộ trưởng Nông nghiệp Hà Lan, Carola Schouten, thông báo, một nhân công làm ở trang trại bị lây nhiễm virus corona từ chồn. Tuy nhiên, bà Schouten không tiết lộ chi tiết về tình trạng sức khỏe hiện tại của bệnh nhân.

Lông chồn được bán ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ. Do áp lực của các nhà hoạt động vì quyền của động vật, Chính phủ Hà Lan đã cấm mở các trang trại chồn mới từ năm 2013 và những khu đang tồn tại sẽ phải đóng cửa vào năm 2024.

Hiện tại, ở Hà Lan có 130 trang trại nuôi chồn. Các lệnh giới hạn đã được áp dụng ở các khu bị lây nhiễm, tất cả vật nuôi và phân không được đưa ra khỏi khu vực. Nhân công làm việc tại đây phải mặc đồ bảo hộ.

Những con chồn là trường hợp thú nuôi đầu tiên ở Hà Lan nhiễm Covid-19. Trong khi đó, ở Hong Kong, hai con chó có kết quả dương tính với virus corona, một con đã chết.

Ở Bỉ, một người phụ nữ đã lây bệnh Covid-19 cho con mèo của mình. Ở vườn thú Bronx (New York, Mỹ) có 3 con sư tử, 5 con hổ dương tính nCoV.

Theo Reuters, Daily Mail và Vietnamnet: Read More

Virus HPV nguy hiểm gây ung thư bộ phận sinh dục cả nữ và nam

Khoảng 50% dân số thế giới nhiễm loại virus này tại một thời điểm trong đời nhưng phần lớn mọi người không biết mình mắc bệnh.

Loại virus lây dễ, lẩn tránh giỏi

Virus HPV (Human papillomavirus) là một nhóm lớn, đến nay các nhà khoa học đã tìm ra 210 chủng, trong đó có khoảng 40 chủng gây mụn cóc và ung thư vùng sinh dục cả nam và nữ.

TS Nguyễn Đăng Mạnh, Viện trưởng Viện Lâm sàng các bệnh truyền nhiễm, BV Trung ương quân đội 108 cho biết, virus HPV rất phổ biến ở cả nam và nữ. Khoảng 50% dân số thế giới nhiễm loại virus này tại một thời điểm trong đời nhưng đa phần không biểu hiện thành triệu chứng nên chính người bị nhiễm cũng không biết mình mang virus trong cơ thể.

{keywords}
Virus HPV rất dễ lây lan

Virus HPV lây nhiễm qua đường tình dục hay truyền qua nhau do quan hệ tình dục bằng miệng. Cũng có những trường hợp lây nhiễm HPV qua tiếp xúc gián tiếp như dùng chung dụng cụ sinh hoạt như cắt móc tay hay chung dụng cụ y tế chưa được tiệt trùng, vụ nhiều trẻ ở Hưng Yên cùng mắc sùi mào gà là một ví dụ nhưng chỉ chiếm tỉ lệ rất nhỏ.

Theo TS Mạnh, thông thường khi virus xâm nhập vào, cơ thể sẽ sinh ra miễn dịch để chống đỡ nhưng chỉ trường hợp có miễn dịch đủ khoẻ mới có thể tiêu diệt hoàn toàn virus.

Các trường hợp còn lại, virus vẫn có thể lẩn tránh được trong cơ thể, khi gặp điều kiện thuận lợi là bùng trở lại, qua thời gian gây tổn thương tế bào hay đột biến tạo thành các khối u.

Một người có thể ủ virus HPV trong thời gian dài, đến khi có các triệu chứng của mụn cóc sinh dục mất vài tuần, vài tháng hay nhiều năm, với ung thư còn lâu hơn nữa.

Riêng với mụn cóc sinh dục, có thể có một hay nhiều nốt với nhiều kích thước và hình dạng khác nhau, phổ biến nhất là sùi mào gà do virus HPV6 gây ra và herpes sinh dục.

Để chữa trị mụn cóc sinh dục, bác sĩ có thể phẫu thuật cắt bỏ nốt sùi, triệt đốt bằng điện, lazer, bôi thuốc…

Chỉ tính riêng sùi mào gà, mỗi năm BV Da liễu Trung ương khám và điều trị cho khoảng 7.000 – 8.000 trường hợp. Sau mỗi năm, số ca mắc mới tăng thêm khoảng 10%. Độ tuổi mắc nhiều nhất từ 15-49.

{keywords}
Hình ảnh mụn cóc sinh dục do HPV

PGS.TS Lê Hữu Doanh, Phó giám đốc BV Da liễu Trung ương cho biết, việc chữa trị sùi mào gà cần nhiều lần và không thể diệt tận gốc virus HPV. Khi mắc sùi mào gà, đồng nghĩa virus ở trong cơ thể suốt đời, khi hệ miễn dịch suy yếu là phát triển trở lại.
Gây ung thư ở cả 2 giới

HPV có thể gây ung thư cổ tử cung và một số bệnh ung thư khác bao gồm ung thư âm hộ, âm đạo, dương vật và hậu môn. HPV còn có thể gây ung thư hầu họng nhưng ít phổ biến hơn.

Ung thư có thể xuất hiện sau khi bệnh nhân bị nhiễm HPV nhiều năm đến vài chục năm.

Với ung thư cổ tử cung ở nữ, chiếm 99 % trường hợp do virus HPV. Có 14 chủng HPV có nguy cơ cao gây ra loại ung thư này trong đó 2 type nguy cơ cao nhất là 16 và 18 (chiếm 70%), kế đó là các type 31, 33 và 45.

GS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, nguyên Giám đốc bệnh viện K cho biết, ung thư cổ tử cung tại Việt Nam đang xếp vị trí thứ 10 với gần 4.200 ca mắc mới, tuy nhiên tỉ lệ tử vong lên tới trên 50% với trên 2.400 ca.

So với nhiều loại ung thư khác, tiên lượng điều trị ung thư cổ tử cung khá tốt. Ở giai đoạn sớm, tỉ lệ điều trị thành công lên tới 93%, tuy nhiên ở giai đoạn trễ, tỉ lệ này chỉ còn dưới 15%.

Với nam giới, virus HPV16 và HPV18 có khả năng gây ra khoảng 50% trường hợp ung thư dương vật.

Khi bị ung thư dương vật, biện pháp điều trị chính là phẫu thuật và xạ trị. Càng phát hiện sớm, việc cắt bỏ càng ít, tỉ lệ điều trị khỏi càng cao. Ở những giai đoạn sau, bác sĩ sẽ phải cắt nới rộng phần có khối u, cắt một phần dương vật hoặc hoàn toàn kết hợp nạo vét hạch.

HPV là một loại virus nguy hiểm nhưng các xét nghiệm thông thường không thể phát hiện được loại virus này.

Các xét nghiệm phát hiện HPV hiện chỉ áp dụng với phụ nữ từ 21 tuổi trở lên trong sàng lọc ung thư cổ tử cung.

Trong xét nghiệm Pap, bác sĩ sẽ lấy tế bào cổ tử cung soi dưới kính hiển vi. Nếu nhiễm HPV sẽ thấy sự hiện diện của các tế bào rỗng.

Xét nghiệm HPV thường áp dụng cho phụ nữ từ 30 tuổi trở lên, có thể kết hợp cùng với xét nghiệm Pap. Xét nghiệm này giúp phát hiện các virus gây nhiễm trùng hoặc có thể dẫn tới ung thư.

Hiện nay chưa có thuốc đặc hiệu điều trị HPV, do đó cách đơn giản nhất là tiêm vắc xin ngừa HPV cho cả bé trai và gái độ (bé gái từ 9 tuổi, bé trai từ 12 tuổi) và kéo dài đến 21 tuổi với nam, 26 tuổi với nữ, kể cả đã có quan hệ tình dục. Việc tiêm vắc xin ngừa HPV có thể ngừa được những chủng HPV nguy hiểm như 6, 11, 16 và 18.

Để phát hiện sớm ung thư cổ tử cung, phụ nữ cần định kỳ khám phụ khoa, sàng lọc ung thư cổ tử cung.

Trong sinh hoạt tình dục, cần tuân thủ nguyên tắc một vợ một chồng để hạn chế lây nhiễm HPV. Sử dụng bao cao su chỉ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, không giúp bạn miễn nhiễm hoàn toàn với virus HPV do bao cao su không che phủ được toàn bộ bộ phận sinh dục.

Theo Vietnamnet: Read More

Enzyme đột biến giúp tái chế nhanh chai nhựa PET

Các nhà khoa học đã tạo ra một loại enzyme vi khuẩn đột biến có thể làm phân hủy chai nhựa chỉ trong vài giờ để dùng cho mục đích tái chế. Đây là một loại enzyme vi khuẩn trong phân trộn (ủ từ lá cây) giúp tái chế chai nhựa với chất lượng cao.

(Ảnh: Shutterstock)

Các công nghệ tái chế hiện có thường chỉ tạo ra những loại nhựa dành cho quần áo và thảm. Carbios, công ty tạo ra bước đột phá trên cho biết họ đang nhắm đến việc tái chế với quy mô lớn trong vòng 5 năm. Trên thực tế, Carbios đã hợp tác với những tập đoàn lớn bao gồm Pepsi và L’Oréal để thúc đẩy việc phát triển. Các chuyên gia tư vấn độc lập cho rằng loại enzyme mới này là một bước tiến lớn.

Hàng tỷ tấn chất thải nhựa đã làm ô nhiễm hành tinh, từ Bắc Cực đến rãnh đại dương sâu nhất và đe dọa nghiêm trọng đến môi trường biển. Nhiều chiến dịch đã được tổ chức nhằm kêu gọi con người giảm thiểu sử dụng nhựa, nhưng công ty Carbios cho biết nhựa vẫn là loại vật liệu nhẹ, bền vững và rất hữu ích, vậy nên, việc tái chế nhựa thực sự là điều cần được tính đến.

Loại enzyme mới này đã được công bố trong nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature vào hôm 8/4. Nghiên cứu bắt đầu bằng việc sàng lọc 100.000 vi sinh vật trong các loại phân để tìm ra những ứng cử viên sáng giá nhất, trong đó có cả loại bọ có trong phân trộn được ủ từ lá cây, được phát hiện lần đầu tiên vào năm 2012.

“Nó đã hoàn toàn bị bỏ quên, nhưng hóa ra đây lại là loài sinh vật tốt nhất,” giáo sư Alain Marty tại Đại học Toulouse (Pháp), giám đốc khoa học của Carbios cho biết.

Các nhà khoa học đã phân tích enzyme và tạo ra các đột biến để cải thiện khả năng phá hủy PET, loại nhựa thường dùng để sản xuất chai nước uống. Họ còn làm cho nó ổn định ở 720C, gần với nhiệt độ hoàn hảo để phân hủy nhanh.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng loại enzyme cải tiến này để phân hủy 1 tấn chai nhựa thải, kết quả là 90% khối lượng nhựa đã được phân hủy trong vòng 10 giờ. Sau đó các nhà khoa học đã sử dụng vật liệu phân hủy này để sản xuất ra các chai nhựa mới – đủ tốt để đựng thực phẩm.

Carbios đã thỏa thuận với công ty công nghệ sinh học Novozymes để sản xuất loại enzyme mới với quy mô lớn, sản xuất từ nấm. Phía Carbios cho biết chi phí sản xuất enzyme chỉ bằng 4% chi phí tạo ra nhựa mới từ dầu.

Tuy nhiên, các chai nhựa thải cũng phải được nghiền và làm nóng trước khi thêm enzyme, vì vậy nhựa PET tái chế sẽ đắt hơn nhựa mới. Tuy nhiên ông Martin Stephan, phó giám đốc điều hành của Carbios, cho biết nhựa tái chế chất lượng thấp hiện có được bán với giá cao do thiếu nguồn cung.

“Chúng tôi là công ty đầu tiên đưa công nghệ này ra thị trường,” ông Stephan cho hay. “Mục tiêu của chúng tôi là sẽ sản xuất tái chế với quy mô lớn vào năm 2024, 2025.”

Ông cho biết việc giảm thiểu sử dụng nhựa là một biện pháp giúp giải quyết vấn đề rác thải. “Nhưng tất cả chúng ta đều biết rằng nhựa mang lại rất nhiều giá trị cho xã hội, trong thực phẩm, chăm sóc y tế, giao thông vận tải. Vấn đề nằm ở rác thải nhựa.”

Biện pháp giúp giải quyết vấn đề là tăng cường việc thu gom rác thải nhựa. Bởi hiện tại có khoảng một nửa lượng nhựa đều được thải ra môi trường hoặc trong các bãi rác, ông Stephan cho hay.

Vào năm 2018, một nhóm các nhà khoa học cho biết họ đã vô tình tạo ra một loại enzyme phân hủy chai nước uống bằng nhựa. Một trong những nhóm tạo ra bước tiến này, Giáo sư John McGeehan, giám đốc Trung tâm Đổi mới Enzyme tại Đại học Portsmouth, cho biết Carbios là công ty hàng đầu trong việc chế tạo enzyme để phân hủy PET ở quy mô lớn và thành quả mới là một bước tiến lớn.

“Nó cho thấy khả năng tái chế sinh học trên quy mô lớn của PET. Đây là một sự tiến bộ rất lớn về tốc độ, hiệu quả và khả năng chịu nhiệt,” ông McGeehan cho biết. “Điều này cho thấy một bước tiến đáng kể trong việc tái chế PET theo chu trình khép kín và giúp giảm thiểu sự phụ thuộc của chúng ta vào dầu, cắt giảm khí thải các-bon và việc sử dụng năng lượng, đồng thời khuyến khích thu gom và tái chế chất thải nhựa.”

Các nhà khoa học cũng đang phát triển những biện pháp sinh học nhằm phân hủy các loại nhựa chủ yếu khác. Vào tháng 3 vừa qua, các nhà nghiên cứu người Đức cho biết một con bọ đã ăn chất polyurethane độc hại, trong khi nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng ấu trùng của bướm sáp – thường được nhân giống làm mồi câu cá – có thể ăn các túi polythene.

Theo Trí Thức VN: Read More

Giáo sư Nobel bác bỏ thông tin liên quan đến tuyên bố ‘virus corona nhân tạo’

Giáo sư Tasuku Honjo, người được trao giải thưởng Nobel Y học và Sinh lý học năm 2018, đã bác bỏ thông tin liên quan đến bài đăng trên phương tiện truyền thông xã hội tuyên bố về việc virus corona là “nhân tạo”, “phát minh” trong phòng thí nghiệm.

“Trước những mất mát về kinh tế và sự đau khổ diễn ra trên toàn cầu do đại dịch Covid-19 gây ra, tôi rất buồn khi thấy tên mình và Đại học Kyoto bị sử dụng để truyền bá những thông tin sai lệch”, GS. Honjo nói trong một tuyên bố ngày 28/4.

{keywords}
Giáo sư Nobel bác bỏ thông tin liên quan đến tuyên bố ‘virus corona nhân tạo’

Một bài đăng giả mạo có đề cập đến thông tin GS. Honjo đã có 40 năm nghiên cứu về động vật và virus học. Ông cũng đã làm việc 4 năm trong phòng thí nghiệm Vũ Hán ở Trung Quốc. Bài đăng cũng trích lời khẳng định của GS. Honjo về thông tin: Virus corona không phải tự nhiên. Nó cũng không đến từ dơi. Đó là do Trung Quốc sản xuất”.

Tuy nhiên, GS. Honjo khẳng định ông không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào như vậy. Những thông tin trong bài đăng là bịa đặt.
“Ở giai đoạn này, khi mọi nỗ lực của chúng ta đều dồn vào việc điều trị bệnh, ngăn chặn sự lây lan của virus và lên kế hoạch cho một khởi đầu mới, việc phát đi những tuyên bố vô căn cứ liên quan đến nguồn gốc của dịch bệnh sẽ gây thêm hoang mang một cách nguy hiểm”, GS. Honjo nói.

Trước đó, GS. Honjo có trả lời trên một tờ báo trụ sở tại Nhật Bản, trong đó ông nói rằng căn bệnh này bắt đầu từ Trung Quốc, nhưng nước này cũng sẽ là nơi đầu tiên khỏi bệnh. Ông không đề cập tới bất cứ điều gì liên quan đến virus corona là một loại virus nhân tạo.

Ông Tasuku Honjo là một vị giáo sư nổi tiếng tại Viện nghiên cứu cao cấp của Đại học Kyoto, Nhật Bản. Ông đã được trao giải thưởng Nobel về Y học và Sinh lý học năm 2018 vì phát hiện ra PD- 1 và ý nghĩa của nó đối với liệu pháp miễn dịch ung thư.
“Đây là thời gian cho tất cả chúng ta, đặc biệt là những người luôn cống hiến cho sự nghiệp nghiên cứu khoa học, để cùng nhau chiến đấu với “kẻ thù” chung này. Chúng ta không thể trì hoãn bất cứ giây phút nào trong nỗ lực này để cứu lấy mạng sống của đồng loại”, ông nói.

Viet’s Post (Theo Asian Scientist và Vietnamnet: Read More)

Việt Nam công bố kết quả nuôi cấy virus các ca tái dương tính Covid-19

Kết quả nuôi cấy mẫu virus của các bệnh nhân tái dương tính với Covid-19 cho thấy, virus không phát triển.

Trao đổi với VietNamNet, PGS.TS Lê Thị Quỳnh Mai, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, sau khi ghi nhận 9 bệnh nhân Covid-19 tái dương tính trở lại, Viện đã nhận được 5 mẫu bệnh phẩm gửi đến để nuôi cấy lại virus SARS-CoV-2.

Trong số này có 3 mẫu bệnh phẩm gửi từ BV Bệnh nhiệt đới Trung ương của các bệnh nhân 74, 137, 188; 2 mẫu từ Quảng Ninh chuyển lên của bệnh nhân 52 và 149.

“Chúng tôi mới thực hiện nuôi cấy được 3 mẫu nhưng sau 1 tuần nhận thấy virus trong các mẫu này không phát triển”, PGS Mai thông tin.

{keywords}
Chuyên gia của Viện vệ sinh dịch tễ xem hình ảnh nuôi cấy virus SARS-CoV-2

PGS Mai giải thích, việc virus không phát triển có 2 khả năng.

Khả năng thứ nhất, virus rất yếu, không có khả năng nhân lên, không đủ nồng độ lây nhiễm cho tế bào hay khuyếch đại lên tế bào.

Khi được hỏi liệu sau một thời gian, virus có khả năng nhân lên tiếp và lây cho người khác không, PGS Mai khẳng định rất khó xảy ra.

“Tế bào của vật chủ là ‘món ăn’ virus thích nhất rồi. Chúng ta có thể tưởng tượng, virus trong cơ thể bệnh nhân tái dương tính như người già yếu, mình mời thịt gà họ cũng không ăn được, không sống được nên không có khả năng lây cho người khác”, PGS Mai nói.

PGS giải thích thêm, virus SARS-CoV-2 muốn lây được sang cho người khác cần có 3 yếu tố: Thứ nhất, virus phải khoẻ; thứ hai, phải nhân lên và có nồng độ nhất định; thứ ba, lây cho người yếu, vì nếu người khoẻ, khi virus vào cơ thể sẽ bị đánh bật và bị tiêu diệt luôn.

Khả năng thứ hai, cũng có thể là xác virus, dù rất khó nhưng không thể loại trừ.

Theo PGS Mai, đây chỉ là kết quả nuôi cấy lần đầu, Viện sẽ tiếp tục nuôi cấy thêm 2 lần nữa để có khẳng định chính xác.

Tại Việt Nam, trường hợp đầu tiên dương tính sau khi được công bố khỏi bệnh là bệnh nhân 22, quốc tịch Anh, 60 tuổi, điều trị tại BV đa khoa Đà Nẵng.

Kế đó là các bệnh nhân 188, 137, 36, 52, 149, 74, 207 và 224. Trong đó duy nhất trường hợp 188 có triệu chứng ho khan từng cơn, còn lại được phát hiện dương tính trở lại trong quá trình lấy mẫu xét nghiệm để theo dõi.

Đến sáng 28/4, 3 bệnh nhân 36, 52 và 149 đã có kết quả xét nghiệm âm tính trở lại. Số còn lại đang tiếp tục được cách ly, theo dõi.

Bộ Y tế cho biết, việc các bệnh nhân Covid-19 sau khỏi bệnh dương tính trở lại không phải là cá biệt tại Việt Nam. Ngay tại Hàn Quốc cũng gặp phải tình trạng tương tự, hiện có khoảng 160 bệnh nhân dương tính lại sau trung bình 13,5 ngày ra viện.

Đáng lưu ý, đến nay chưa ghi nhận trường hợp nào lây nhiễm Covid-19 từ những bệnh nhân tái dương tính. Tổ chức Y tế Thế giới đang điều tra về các trường hợp này.

Viet’s Post (Theo Vietnamnet: Read More)

Tại sao người khỏi Covid-19 vẫn có thể nhiễm lại?

WHO cảnh báo, không ít bệnh nhân mắc Covid-19 đã khỏi bệnh nhưng cơ thể không sản sinh kháng thể.

Thông thường, khi bị nhiễm một loại virus, cơ thể sẽ sinh ra kháng thể để tạo miễn dịch giúp người bệnh khó mắc lại bệnh đó. Nhưng những nghiên cứu gần đây cho thấy, nguyên lý này không còn đúng với virus SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19.

Hiện rất nhiều quốc gia sử dụng các bộ kit xét nghiệm huyết thanh để xác định các bệnh nhân mắc Covid-19 có sản sinh kháng thể với virus SARS-CoV-2 sau khi nhiễm bệnh hay không.

Tuy nhiên TS Maria van Kerkhove, chuyên gia bệnh truyền nhiễm của WHO khẳng định: “Đến thời điểm hiện tại, chúng tôi chưa tìm thấy bất cứ bằng chứng nào cho thấy việc sử dụng các xét nghiệm huyết thanh có thể khẳng định một cá nhân có miễn dịch sẽ không tái nhiễm Covid-19”.

{keywords}

Theo nghiên cứu tại Thượng Hải, Trung Quốc, một số bệnh nhân mắc Covid-19 sau khi hồi phục vẫn không thể đo được kháng thể, trong khi một số khác lại có nồng độ kháng thể rất cao.

“Nếu một người có nồng độ kháng thể quá thấp, họ vẫn có thể nhiễm lại virus SARS-CoV-2” TS Maria van Kerkhove lưu ý.

Ngay tại Hàn Quốc, theo báo cáo, hiện đã có hơn 140 trường hợp dương tính trở lại sau khi xuất viện.

WHO cho biết, cơ quan này đang khẩn trương thu thập thêm nhiều bằng chứng để phục vụ phân tích.

TS Mike Ryan, người đứng đầu bộ phận ứng phó khẩn cấp của WHO cũng cho biết, hiện chưa rõ những trường hợp dương tính trở lại do virus trong cơ thể tái kích hoạt hay do bệnh nhân nhiễm virus mới.

Ngoài ra, đến nay WHO chưa xác định được sau khi mắc Covid-19, những trường hợp có sinh kháng thể thì kháng thể này tồn tại được bao lâu.

Mỹ và một số nước châu Âu đang thực hiện xét nghiệm rộng rãi với những trường hợp đã nhiễm Covid-19 để kiểm tra bệnh nhân có đạt được miễn dịch với virus SARS-CoV-2. Việc này có ý nghĩa quan trọng trước khi các quốc gia này ra quyết định dỡ bỏ các biện pháp giãn cách xã hội.

Trong khi đó WHO tiếp tục cảnh báo, Hàn Quốc và Nhật Bản đã phát hiện những trường hợp dương tính trở lại sau khi xuất viện, cho thấy cơ thể có thể đã không sinh ra lượng kháng thể đủ lớn để tạo ra miễn dịch.

Do vậy nguy cơ bệnh nhân tái nhiễm với SARS-CoV-2 vẫn là rất cao nếu các quốc gia nới lỏng các biện pháp giãn cách xã hội quá nhanh.

“Dịch Covid-19 đã tăng rất nhanh nhưng giảm tốc chậm hơn rất nhiều. Vì vậy các biện pháp kiểm soát cần được dỡ bỏ từ từ”, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nói thêm. Ông cũng thông báo, tỉ lệ tử vong do Covid-19 đã cao gấp 10 lần so với dịch cúm mùa H1N1 tấn công thế giới năm 2009.

Viet’s Post (Theo Nikkei Asian, Sky News và Vietnamnet: Read More)

Bệnh nhân 22 người Anh: từ dương tính tới âm tính Covid-19 sau 1 chuyến bay

Bệnh nhân 22, người Anh được xuất viện và cách ly đủ ngày nhưng có kết quả dương tính nCoV khi lên máy bay về nước. Mới đây, người bệnh đã có kết quả âm tính khi xét nghiệm ở Bệnh viện Royal Surrey (Anh).

Tối 17/4, bác sĩ Tôn Thất Thạnh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đà Nẵng, cho biết, vừa nhận được kết quả xét nghiệm của bệnh nhân số 22.

Theo bác sĩ Thạnh, Bệnh viện Royal Surrey của Anh đã lấy mẫu bệnh phẩm (dịch ngoáy họng) của bệnh nhân này để xét nghiệm và có kết quả âm tính nCoV.

{keywords}

Bệnh nhân số 22 ra viện ngày 27/3 sau quá trình điều trị ở Đà Nẵng

Trước đó, ngày 2/3, bệnh nhân số 22 (người Anh, 60 tuổi) đến Đà Nẵng du lịch. Đến ngày 8/3, ông được đưa đến BV Đà Nẵng điều trị sau khi xác định bị nhiễm Covid-19.

Sau quá trình điều trị và 3 lần có kết quả xét nghiệm âm tính nCoV, bệnh nhân ra viện vào ngày 27/3. Sau đó, ông tiếp tục được cách ly tập trung tại khách sạn Sam Grand ở Đà Nẵng thêm 14 ngày, trước khi đến sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM) để bay về Anh ngày 11/4.

Tại đây, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM lấy mẫu xét nghiệm và bệnh nhân 22 dương tính nCoV, tuy nhiên bệnh nhân đã trở về Anh.

Sau khi có thông tin trên, Sở Y tế Đà Nẵng có công văn khẩn gửi Bộ Y tế khẳng định địa phương đã điều trị, cách ly sau điều trị theo đúng quy định, hướng dẫn của Bộ Y tế về phòng, chống Covid-19.

Đồng thời, CDC Đà Nẵng đã xác định và lấy mẫu xét nghiệm 58 người có tiếp xúc gần với bệnh nhân. Tất cả những trường hợp này đều có kết quả âm tính với nCoV.

Viet’s Post (Theo Vietnamnet: Read More)

Sự miễn nhiễm bí ẩn với Covid-19 của đảo du lịch Bali

Hòn đảo nổi tiếng của Indonesia có ít ca nhiễm bệnh trong khi dịch Covid-19 đang hoành hành ở các vùng khác của đất nước này.

Trong đợt dịch kéo dài 3 tháng qua, Bali, khu du lịch nổi tiếng của Indonesia, dường như vẫn chưa bị tác động quá lớn. Tới ngày 17/4, trên đảo có 124 trường hợp nhiễm virus nCoV được công bố, hai người chết.

Trong khi đó, đất nước vạn đảo Indonesia bị coi là quả bom virus corona nổ chậm của cả Đông Nam Á với số lượng bệnh nhân gần 6.000 người, 520 người chết.

“Tôi cũng thấy khá thắc mắc. Chúng ta không có các con số thống kê khác nhưng cũng không có dấu hiệu số người chết tăng đột biến ở đảo”, anh Rio Helmi, một cư dân, nói về số bệnh nhân khá thấp của đảo.

{keywords}

Bãi biển Kuta thường đông nghẹt khách giờ trở nên vắng lặng. Ảnh: Aljazeera

Hiện cũng không có bất cứ các thông tin nào về sự quá tải ở các bệnh viện, nơi hỏa táng hay bằng chứng virus nCoV đang lan tràn trên hòn đảo có 4,2 triệu dân với hàng nghìn người nước ngoài định cư.

Theo người dân địa phương, ngôi làng ven biển Pererenan, địa điểm lướt sóng quen thuộc, chưa có trường hợp nào mắc bệnh Covid-19. Các làng lân cận cũng sạch bóng virus nCoV.

“Chúng tôi không nghe thấy thông tin về số lượng người chết cao ở đây”, anh Jack Daniels nói. Anh là nhà điều hành tour du lịch lâu năm trên đảo và là biên tập của thư điện tử định kỳ Balidiscovery.

Anh Daniels cho hay, hai người chết vì Covid-19 trên đảo đều là người nước ngoài, trong đó có một phụ nữ người Anh có bệnh nền.

Thủ phủ Denpasar của Bali có 3 trung tâm hỏa táng không có vẻ đông hơn thường lệ.

Các bệnh viện tư hiện chỉ cung cấp dịch vụ xét nghiệm sàng lọc. Nhưng một bác sĩ tư cho biết, ông chỉ mới gửi 2-3 trường hợp nghi ngờ tới các bệnh viện công trong nửa tháng qua nhưng không có phản hồi, có thể để đảm bảo thông tin cá nhân của người bệnh.

Trên thực tế, các bệnh viện công từ chối công bố các thông tin có thể sai khác với dữ liệu của Bộ Y tế Indonesia. Theo Bộ này, quần đảo Nusa Tenggara (gần Bali) với 9,8 triệu dân cũng chỉ có 38 người nhiễm nCoV và 2 người chết vì Covid-19.

Ngày 13/4, Tổng thống Joko Widodo tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và kêu gọi các quan chức minh bạch hơn trong việc cung cấp thông tin. Thủ đô Jakarta và các tỉnh lân cận West Java, Banten áp dụng một loạt các giới hạn hoạt động xã hội mới.

Bộ trưởng Y tế Terawan Agus Putranto cũng được yêu cầu nâng số xét nghiệm nCoV lên 10.000 ca mỗi ngày.

{keywords}

Ngành du lịch, nguồn thu chính của Bali, bị trì trệ khi khách du lịch không được nhập cảnh, mọi lễ hội bị hủy bỏ. Ảnh: EPA

Tình hình của Bali gây khó hiểu bởi vào tháng 1, số lượng khách Trung Quốc tới đây tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái. Đó cũng là thời điểm tâm dịch Vũ Hán (Trung Quốc) bị phong tỏa. Tuy nhiên, khách Trung Quốc vẫn tiếp tục tới Bali cho tới ngày 5/2 khi chính quyền đảo cấm nhập cảnh tất cả những người từng ở Trung Quốc trong 14 ngày trước đó.

Tất cả khách nước ngoài ngừng tới Bali vào ngày 31/3. Hiện tại, người dân trên đảo được yêu cầu ở nhà, làm việc từ xa và tuân theo các quy định giãn cách xã hội. Chỉ các cửa hàng thực phẩm và đồ thiết yếu được mở. Phần lớn các nhà hàng, quán bar đóng cửa, chỉ cung cấp dịch vụ đem đồ tới nhà. Các lễ hội, sự kiện đều bị hủy bỏ.

Tuy nhiên, vẫn có tới 20.000 người Bali làm việc trong ngành công nghiệp du thuyền quốc tế bị coi là nơi tiềm ẩn virus. Họ trở về đảo mà không bị cách ly.

Năm 2019, một nửa trong số 5 triệu du khách tới Bali là người Australia và Trung Quốc. Các nhà kinh tế và chuyên gia du lịch cho rằng phải mất một năm để ngành công nghiệp này phục hồi.

Theo các nguồn tin ngoại giao, vẫn còn 5.000 người Australia ở Bali. Nhiều người đang kinh doanh ở đây hoặc tận hưởng những ngày tháng hưu trí. Ngoài ra cũng còn rất nhiều người nước ngoài đủ mọi quốc tịch khác nhau sinh sống ở đây.

Ngày 1/4, Hiệp hội Nhà hàng và Khách sạn Indonesia đã công bố danh sách 1.149 khách sạn phải đóng cửa do dịch bệnh, trong đó có 270 khu nghỉ ở Bali. Các quan chức cho hay, bản danh sách sẽ dài thêm mỗi ngày khi tỷ lệ kín phòng ở những khách sạn đang mở chỉ còn dưới 10%.

Hiệp hội Khách sạn Bali bác bỏ các thông tin trên mạng xã hội rằng những khu nghỉ hạng nhất trên đảo được rao bán. Nhưng họ thừa nhận rất nhiều khách sạn trong 170 khu nghỉ 4-5 sao đang tạm thời đóng cửa.

Ngoài dịch Covid-19, các nhân viên y tế ở Bali còn phải đối mặt với sự bùng nổ của một dịch bệnh khác: sốt xuất huyết. Căn bệnh này cũng có một số triệu chứng giống Covid-19.

Những cơn mưa gần đây đã khiến cho tỷ lệ nhiễm sốt xuất huyết ở Bali tăng lên, riêng khu Ubud có tới 2.000 ca.

Viet’s Post (Theo Asia Times, Bali.com và Vietnamnet: Read More)

Bác sĩ gốc Việt ở Canada qua đời vì Covid-19

Giáo sư Huy Hao Dao, 44 tuổi, làm trong lĩnh vực y tế cộng đồng đã qua đời vì Covid-19. Hiện vẫn chưa xác định được nguồn lây nhiễm virus nCoV của người bác sĩ này.

Bác sĩ Huy Hao Dao, 44 tuổi, làm việc tại Khoa Khoa học Y tế Cộng đồng, Đại học Sherbrooke, Longueuil, Quebec, Canada. Từ năm 2016 tới 2017, giáo sư công tác tại Viện Y tế Cộng đồng Quebec – nơi đi đầu trong công cuộc ngăn ngừa sư lây lan của virus corona chủng mới (nCoV).

Đây là trường hợp bác sĩ y khoa đầu tiên của Quebec mất vì căn bệnh Covid-19.

{keywords}
Bác sĩ Huy Hao Dao mất ở tuổi 44

Trong buổi báo cáo về tình hình dịch bệnh, bác sĩ Horacio Arruda, Giám đốc Y tế cộng đồng của Quebec, đã xác nhận thông tin trên và bày tỏ sự chia buồn. “Khi tôi nói về số người chết, tôi thấu hiểu nỗi đau đang diễn ra với mỗi gia đình, đồng nghiệp và những người thân yêu của họ”, ông nói.

Dù không nêu tên bác sĩ đã mất, nhưng ông Arruda khẳng định, trường hợp bác sĩ đầu tiên của tỉnh mất vì Covid-19 nhưng không có liên hệ với các bệnh nhân.

“Nhân viên y tế này không làm việc trong bệnh viện hoặc các trung tâm chăm sóc sức khỏe lâu dài. Ông ấy có thể nhiễm bệnh ở một chỗ nào đó khác”, ông Arruda cho hay.

Vị bác sĩ này nói thêm, sự ra đi của bệnh nhân trên là lời cảnh báo “virus có thể tấn công bất cứ nơi nào. Tất cả chúng ta đều rất nhạy cảm và việc tuân thủ các quy định là điều tối quan trọng”, ông nói.

Hiệp hội Y tế Canada cũng bày tỏ sự chia sẻ sâu sắc với gia đình, đồng nghiệp và bạn bè của bác sĩ đã mất. “Cộng đồng y tế tưởng nhớ sự mất mát của một người trong số chúng ta cũng như nhớ tới những người đã mất trên khắp đất nước và thế giới”.

Giáo sư Huy Hao Dao là một trong những bệnh nhân trẻ nhất mất vì Covid-19 ở Quebec. Hiện Quebec đã có 630 người chết vì virus nCoV, trong đó có 3 người dưới 50 tuổi.

Viet’s Post (Theo CBA và Vietnamnet: Read More)

TT Trump: Mỹ đang điều tra nghi vấn virus với phòng thí nghiệm Vũ Hán

Ông Trump cho biết chính phủ Mỹ đang cố gắng xác định liệu virus corona có phải thoát ra từ phòng thí nghiệm ở Vũ Hán.

Nhà virus học nổi tiếng của Séc: COVID-19 có thể bắt nguồn từ phòng thí nghiệm 

Công bố mới trên Tạp chí Nature cho thấy tê tê có thể đã truyền virus corona mới từ dơi sang người

SARS-CoV-2 không phải là từ phòng thí nghiệm hoặc bị thao túng có chủ đích

SARS-CoV-2 gây ra COVID-19 có thể được tái tổ hợp từ 2 vi rút khác nhau

Dơi, rắn hay tê tê đã truyền virus corona mới cho người?

Nguồn gốc của virus corona chủng mới gây bệnh Covid-19 đến nay vẫn còn là một bí ẩn.

Tướng Mark Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, hôm 14/4 cho biết tình báo Mỹ chỉ ra rằng virus có khả năng hình thành ngoài tự nhiên, không phải được tạo ra trong phòng thí nghiệm ở Trung Quốc, nhưng không khả năng nào hoàn toàn chắc chắn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong họp báo ở Nhà Trắng hôm 15/4. Ảnh: Reuters.

Fox News hôm 15/4 nói virus được tạo ra tại phòng thí nghiệm ở Vũ Hán không phải để làm vũ khí sinh học, mà là một phần trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm chứng minh rằng năng lực của họ trong việc xác định và chống virus tương đương hoặc tốt hơn khả năng của Mỹ.

Đài này và các đơn vị truyền thông đề cập đến phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, nơi diễn ra các thí nghiệm về virus, và cho rằng tiêu chuẩn an toàn lỏng lẻo ở đó đã dẫn đến việc một người nào đó đã bị nhiễm virus rồi đi tới một chợ đồ tươi sống gần đó, nơi virus bắt đầu lây lan.

Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 15/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump được hỏi về việc giới chức và truyền thông cho rằng virus có thể thoát ra từ phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, và ông nói đã nghe về vụ việc này.

“Chúng tôi đang kiểm tra rất kỹ lưỡng về tình huống này”, ông nói, theo Reuters.

Khi được hỏi ông có nêu vấn đề trong các cuộc trò chuyện với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hay chưa, ông Trump nói: “Tôi không muốn bàn luận những gì tôi đã nói với ông ấy về phòng thí nghiệm, tôi chỉ không muốn nói đến, hiện tại việc này không phù hợp”.

Hồi tháng 2, Viện Virus học Vũ Hán đã bác bỏ tin đồn rằng virus corona chủng mới có thể được tổng hợp nhân tạo tại một trong các phòng thí nghiệm của viện này hoặc có thể đã thoát ra từ một cơ sở như vậy.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, trong cuộc phỏng vấn Fox News Channel sau cuộc họp báo của ông Trump, nói “chúng tôi biết loại virus này có nguồn gốc ở Vũ Hán, Trung Quốc”, và rằng Viện Virus học cách chợ đồ tươi sống nói trên chỉ vài cây số.

“Chúng tôi thực sự cần chính phủ Trung Quốc nói ra sự thật” và giúp giải thích “chính xác virus này đã lây lan như thế nào”, ông Pompeo nói.
Các nhà khoa học trên thế giới đồng thuận rằng SARS-CoV-2, tên chính thức của virus, có nguồn gốc từ loài dơi. Ông Trump và các quan chức khác cũng đã bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc về việc Trung Quốc công bố chính thức số người chết vì virus chỉ khoảng 3.000 người, trong khi Mỹ có số người chết lên tới hơn 20.000 và đang tiếp tục tăng.

Ông quay lại vấn đề này hôm 15/4, nói rằng Mỹ có nhiều ca tử vong hơn “vì chúng ta báo cáo nhiều hơn”.

“Bạn có thực sự tin vào những con số ở đất nước rộng lớn được gọi là Trung Quốc này, và họ có một vài ca nhiễm và một vài người chết; có ai thực sự tin điều đó không?”, ông nói.

Viet’s Post (Theo Fox News, Reuters và Zingnews)

Anh thử nghiệm vắc xin phòng Covid-19 trên 500 người sau khi thành công trên tinh tinh

Trong tuần tới, Đại học Oxford (Anh) sẽ bắt đầu thử nghiệm vắc xin trên người với hy vọng có thể phổ biến rộng rãi vào mùa thu.

Đại học Oxford (Anh) là một trong hàng trăm tổ chức trên thế giới đang chạy đua để mau chóng tìm được vắc xin phòng Covid-19. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 70 loại đang được phát triển.

Mới đây, trường đại học danh tiếng của Anh đã làm dấy lên hy vọng khi đặt niềm tin sẽ sớm có liều ngăn ngừa vào tháng 9. Họ cho rằng kết quả nghiên cứu của mình có tới 80% thành công.

Các thử nghiệm áp dụng trên nhiều loại động vật khác nhau, trong đó có tinh tinh, đã cho kết quả khả quan.

{keywords}

Hàng trăm tổ chức đang nghiên cứu tìm vắc xin ngừa Covid-19. Ảnh: Buzz

Vào tuần tới, Đại học Oxford sẽ tiến hành thử nghiệm giai đoạn một trên người. Hiện đã có 510 người, từ 18 tới 55 tuổi, được xét duyệt tham gia.

“Chúng tôi thực hiện một quy trình khá cẩn trọng nhưng nhanh gọn để đánh giá hiệu quả vắc xin mà chúng tôi đang phát triển”, Giáo sư Adrian Hill cho hay.

Đại học Oxford cũng cố gắng để quyên tiền giúp thúc đẩy việc sản xuất vắc xin. Với quy mô của mình, đơn vị này sẽ chỉ sản xuất được số liều giới hạn.

“Bạn cần một công nghệ cho phép sản xuất không chỉ hàng triệu mà phải là hàng tỷ liều trong một năm”, Giáo sư Hill nói.

Các loại thuốc và vắc xin sẽ thử nghiệm trong ba giai đoạn trước khi được cấp phép sử dụng trên con người. Giai đoạn đầu kiểm tra độ an toàn, giai đoạn hai quyết định liều lượng. Giai đoạn ba liên quan tới hàng trăm, đôi khi hàng nghìn người, ở nhiều khu vực khác nhau trong một thời gian dài.

Ngoài Đại học Oxford, ba nhóm nghiên cứu khác (một nhóm ở Trung Quốc và 2 nhóm ở Mỹ) cũng bắt đầu thử nghiệm trên người.

Thông thường, để một loại vắc xin ra thị trường cần mất tới 10-15 năm. Tuy nhiên, trong tình trạng khẩn cấp này, ngành công nghiệp dược phẩm hy vọng có thể rút ngắn thời gian. Họ đặt niềm tin vắc xin có thể lưu hành vào năm tới.

Viet’s Post (Theo Daily Mail và Vietnamnet: Read More)

Nghiên cứu xác nhận mất khứu giác (mất mùi) là một triệu chứng phổ biến của COVID-19

Một nghiên cứu mới ủng hộ quan điểm cho rằng mất mùi hoặc vị (mất khứu giác và vị giác) có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của COVID-19.

Mất khứu giác đột ngột có thể là triệu chứng của “Người mang mầm bệnh” COVID-19 

Các giai thoại về mất khứu và vị giác liên quan đến COVID-19 đã được báo cáo trên toàn thế giới, nhưng không có nghiên cứu chính thức, và các nhà khoa học cũng không thể xác định mức độ phổ biến của triệu chứng trong số những người mắc bệnh. Giờ đây, một nghiên cứu mới được công bố trực tuyến ngày 12 tháng 4 trên tạp chí International Forum of Allergy & Rhinology đã phát hiện ra rằng mất mùi và vị giác dường như là triệu chứng ban đầu phổ biến ở những bệnh nhân bị nhiễm virus nhẹ.

Những người bị mất mùi thường vẫn có thể cảm nhận được các vị khác nhau, như mặn hoặc ngọt, nhưng không thể xác định được các hương vị cụ thể, theo trang web tham khảo y tế Merck Manual. Do đó, những người bị mất mùi thường được báo cáo mất vị giác.

“Dựa trên nghiên cứu của chúng tôi, nếu bạn bị mất mùi và vị giác, bạn có nguy cơ bị nhiễm COVID-19 cao gấp 10 lần so với các nguyên nhân nhiễm trùng khác”, Tiến sĩ Carol Yan, bác sĩ tai mũi họng và bác sĩ phẫu thuật đầu và cổ tại Đại học California, San Diego Health, cho biết trong một tuyên bố.

Mặc dù sốt vẫn là triệu chứng đầu tiên phổ biến nhất của COVID-19, “nghiên cứu này hỗ trợ nhu cầu nhận biết mùi và mất vị giác là dấu hiệu ban đầu của COVID-19”, Yan nói. Cùng với sự mệt mỏi, mất mùi và vị giác dường như là triệu chứng đầu tiên phổ biến ở một nhóm bệnh nhân khá lớn, cô nói thêm.

Yan và các đồng nghiệp đã sàng lọc dữ liệu từ 1.480 bệnh nhân có triệu chứng giống cúm đã trải qua xét nghiệm COVID-19 tại Đại học California, San Diego Health vào tháng 3. Trong số 102 bệnh nhân có kết quả dương tính với virus, 59 người đã tham gia vào nghiên cứu mất mùi. Thêm 203 người thử nghiệm âm tính cũng tham gia vào nghiên cứu, cho phép các nhà nghiên cứu nhận ra liệu mất mùi có phải đặc trưng đối với bệnh nhân COVID-19 hay không.

Trong số các bệnh nhân dương tính với COVID-19 trong nghiên cứu, khoảng 68% cho biết họ bị mất mùi và 71% báo cáo mất vị giác, so với chỉ 16% và 17% bệnh nhân âm tính, tương ứng. Trong số các bệnh nhân COVID-19 bị mất mùi hoặc vị giác, sự giảm cảm giác thường là “sâu sắc, không nhẹ”, theo tuyên bố của Đại học California, San Diego. Tuy nhiên, phần lớn bệnh nhân đã phục hồi khứu giác và vị giác trong khoảng 2 đến 4 tuần, là khoảng thời gian họ hồi phục sau khi bị nhiễm trùng.

“Trong số các bệnh nhân COVID-19 bị mất mùi, hơn 70% đã báo cáo sự cải thiện về cảm nhận mùi tại thời điểm khảo sát và trong số những người không báo cáo sự cải thiện, nhiều người chỉ được chẩn đoán gần đây”, Yan nói.

Không có người tham gia nghiên cứu phải yêu cầu nhập viện hoặc hỗ trợ thở xâm lấn, chẳng hạn như đặt nội khí quản. Nếu các biện pháp cách ly xã hội không được áp dụng, những cá nhân như vậy có khả năng lây nhiễm sang những người khác trong cộng đồng của họ, mặc dù không gặp phải các triệu chứng dữ dội. Mất mùi vị nên được ghi nhận là dấu hiệu tiềm năng của COVID-19 ở những người cảm thấy khỏe mạnh, bởi vì những người có triệu chứng nhẹ góp phần lớn vào sự lây lan của virus, Yan nói.

“Chúng tôi hy vọng rằng với những phát hiện này, các tổ chức khác sẽ làm theo và không chỉ liệt kê mất mùi vị như là một triệu chứng của COVID-19, mà còn sử dụng nó như một biện pháp sàng lọc virus trên toàn thế giới”, cô nói.

Cuối cùng, bài báo nghiên cứu gốc kết luận ở những người cấp cứu có triệu chứng giống cúm, rối loạn chức năng hóa trị có liên quan chặt chẽ với nhiễm Covid ‐ 19 và nên được xem xét khi sàng lọc các triệu chứng. Hầu hết sẽ phục hồi chức năng hóa trị trong vòng vài tuần song song với việc khắc phục các triệu chứng liên quan đến bệnh khác.

Viet’s Post (Theo LiveScience)

Bài nghiên cứu gốc: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/alr.22579

%d bloggers like this: