Covid-19 khác với bệnh cúm thế nào?

Sự bùng phát coronavirus mới đã trở thành tiêu đề trong những bản tin tức nóng gần đây, nhưng đừng quên có một đại dịch virus khác vẫn tấn công các quốc gia trên thế giới: bệnh cúm mùa. Nhưng làm thế nào để so sánh những virus này với nhau, và cái nào thực sự đáng lo ngại hơn?

Cho đến nay, coronavirus mới đã nhiễm đến hơn 100.000 bệnh nhân và làm hơn 3.000 người chết trên toàn thế giới. Nhưng đó không là gì so với cúm. Chỉ riêng ở Hoa Kỳ, cúm đã nhiễm tới khoảng 34 triệu bệnh nhân, 350.000 ca nhập viện và 20.000 ca tử vong trong mùa này, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC).

Điều đó nói rằng, các nhà khoa học đã nghiên cứu cúm mùa trong nhiều thập kỷ. Vì vậy, bất chấp sự nguy hiểm của nó, chúng ta biết rất nhiều về vi rút cúm và những gì sẽ xảy ra mỗi mùa. Ngược lại, rất ít thông tin về coronavirus mới và căn bệnh mà nó gây ra, được đặt tên là COVID-19, vì nó quá mới. Điều này có nghĩa là COVID-19 là một cái gì đó của một quân bài hên xui về mức độ lan rộng của nó và chưa biết bao nhiêu cái chết sẽ gây ra.

Tiến sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Mỹ, nói trong một cuộc họp báo của Nhà Trắng vào ngày 31 tháng 1, “Tôi có thể nói rằng mặc dù có tỷ lệ xác định người mắc và tử vong do cúm nhưng tôi có thể đảm bảo với tất cả các bạn rằng, khi chúng ta bước vào tháng 3 và tháng 4, các ca cúm sẽ giảm. Bạn có thể dự đoán khá chính xác phạm vi tử vong là gì và có phải nhập viện không”, Fauci nói. “Vấn đề bây giờ với COVID-19 là có rất nhiều điều chưa biết.”

Các nhà khoa học đang chạy đua để tìm hiểu thêm về COVID-19, và sự hiểu biết của chúng ta về virus gây ra dịch bệnh này và mối đe dọa mà nó gây ra có thể thay đổi khi có thông tin mới. Dựa trên những gì chúng ta biết cho đến nay, dưới đây là cách so sánh COVID-19 với bệnh cúm.

Triệu chứng và mức độ nghiêm trọng

Cả vi rút cúm mùa (bao gồm vi rút cúm A và cúm B) và COVID-19 đều là các vi rút truyền nhiễm gây bệnh đường hô hấp.

Các triệu chứng cúm điển hình bao gồm sốt, ho, đau họng, đau cơ, nhức đầu, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi, mệt mỏi và đôi khi, nôn mửa và tiêu chảy, theo CDC. Các triệu chứng cúm thường xuất hiện đột ngột. Hầu hết những người bị cúm sẽ hồi phục sau chưa đầy hai tuần. Nhưng ở một số người, cúm gây ra các biến chứng, bao gồm viêm phổi. Cho đến nay, với bệnh cúm mùa này, khoảng 1% người dân ở Hoa Kỳ đã phát triển các triệu chứng đủ nghiêm trọng để nhập viện, tương tự như tỷ lệ mùa trước, theo dữ liệu từ CDC.

Với COVID-19, các bác sĩ vẫn đang cố gắng tìm hiểu bức tranh đầy đủ về các triệu chứng và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các triệu chứng được báo cáo ở bệnh nhân đã thay đổi từ nhẹ đến nặng, và có thể bao gồm sốt, ho và khó thở, theo CDC.

Nhìn chung, các nghiên cứu trên bệnh nhân nhập viện đã phát hiện ra rằng khoảng 83% đến 98% bệnh nhân bị sốt, 76% đến 82% bị ho khan và 11% đến 44% bị mệt mỏi hoặc đau cơ, theo một nghiên cứu đánh giá về COVID -19 xuất bản ngày 28 tháng 2 trên tạp chí JAMA. Các triệu chứng khác, bao gồm đau đầu, đau họng, đau bụng và tiêu chảy, đã được báo cáo, nhưng ít phổ biến hơn.

Trong một nghiên cứu gần đây, được coi là lớn nhất về các trường hợp COVID-19 cho đến nay, các nhà nghiên cứu từ Trung tâm kiểm soát và bảo vệ dịch bệnh Trung Quốc, đã phân tích 44.672 trường hợp được xác nhận tại Trung Quốc trong khoảng thời gian từ ngày 31 tháng 12 năm 2019 đến ngày 11 tháng 2 năm 2020. Trong số đó, 80,9 % (hoặc 36.160 trường hợp) được coi là nhẹ, 13,8% (6.168 trường hợp) nặng và 4,7% (2.087) nguy kịch. Các nhà nghiên cứu viết trong bài báo đăng trên tờ China CDC Weekly rằng “Các trường hợp nguy kịch là những trường hợp biểu hiện suy hô hấp, sốc nhiễm trùng và / hoặc rối loạn chức năng / suy đa tạng”.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), điều quan trọng cần lưu ý là, vì các virus đường hô hấp gây ra các triệu chứng tương tự nhau, nên có thể khó phân biệt các virus đường hô hấp khác nhau chỉ dựa trên các triệu chứng.

Tỉ lệ tử vong

Tỷ lệ tử vong do cúm mùa thường khoảng 0,1% ở Hoa Kỳ, theo tờ New York Times. Tỷ lệ tử vong vì COVID-19 dường như cao hơn so với cúm.

Trong nghiên cứu được công bố vào ngày 18 tháng 2 trên tờ China CDC Weekly, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy tỷ lệ tử vong từ COVID-19 là khoảng 2,3% ở Trung Quốc đại lục. Một nghiên cứu khác với khoảng 1.100 bệnh nhân nhập viện ở Trung Quốc, được công bố vào ngày 28 tháng 2 trên Tạp chí Y học New England, cho thấy tỷ lệ tử vong chung thấp hơn một chút, khoảng 1,4%.

Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong cho COVID-19 dường như thay đổi theo vị trí và tuổi của bệnh nhân, nhiều hơn so với các yếu tố khác. Chẳng hạn, ở tỉnh Hồ Bắc, tâm chấn của vụ dịch, tỷ lệ tử vong đạt 2,9%; tại các tỉnh khác của Trung Quốc, tỷ lệ đó chỉ là 0,4%, theo nghiên cứu của tờ China CDC Weekly. Ngoài ra, người lớn tuổi đã bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Tỷ lệ tử vong tăng vọt lên 14,8% ở những người 80 tuổi trở lên; trong số những người ở độ tuổi 70 đến 79, tỷ lệ tử vong COVID-19 ở Trung Quốc dường như là khoảng 8%; con số này là 3,6% cho những người từ 60 đến 69 tuổi; 1,3% cho 50 đến 59; 0,4% cho nhóm tuổi 40 đến 49; và chỉ 0,2% cho những người từ 10 đến 39 tuổi. Không có trường hợp tử vong ở trẻ em dưới 9 tuổi được báo cáo.

Mặc dù tỷ lệ tử vong vì COVID-19 là chưa rõ ràng, hầu hết các nghiên cứu cho thấy nó cao hơn so với cúm mùa.

Truyền nhiễm virus

Biện pháp mà các nhà khoa học sử dụng để xác định mức độ dễ dàng lây lan của virus được gọi là “hệ số sinh sản cơ bản” hay R0. Đây là ước tính về số người trung bình nhiễm virus từ một người nhiễm bệnh duy nhất, như Live Science đã báo cáo trước đây. Theo The New York Times, vi rút cúm có giá trị R0 khoảng 1,3.

Các nhà nghiên cứu vẫn đang làm việc để xác định R0 cho COVID-19. Các nghiên cứu sơ bộ đã ước tính giá trị R0 của coronavirus mới nằm trong khoảng từ 2 đến 3, theo nghiên cứu đánh giá của JAMA được công bố vào ngày 28 tháng 2. Điều này có nghĩa là mỗi người nhiễm bệnh đã lây lan virus sang trung bình từ 2 đến 3 người.

Điều quan trọng cần lưu ý là R0 không nhất thiết là một số không đổi. Ước tính có thể thay đổi theo vị trí, tùy thuộc vào các yếu tố như tần suất mọi người tiếp xúc với nhau và những nỗ lực để giảm sự lây lan của virus.

Nguy cơ nhiễm trùng

CDC ước tính, trung bình, khoảng 8% dân số Hoa Kỳ bị cúm mỗi mùa.

Tính đến ngày 6 tháng 3, có 260 trường hợp COVID-19 ở Hoa Kỳ, bao gồm cả những trường hợp được phát hiện thông qua giám sát sức khỏe cộng đồng và 48 trong số những người Mỹ đã “hồi hương” tại Hoa Kỳ, những vi rút mới nổi như thế này luôn là mối lo ngại về sức khỏe cộng đồng, theo CDC. Không rõ tình hình với virus này ở Hoa Kỳ sẽ diễn ra như thế nào, cơ quan này cho biết. Một số người, chẳng hạn như nhân viên chăm sóc sức khỏe, có nguy cơ cao bị phơi nhiễm với COVID-19.

Đại dịch

Điều quan trọng cần lưu ý là cúm mùa gây ra dịch bệnh hàng năm, và không nên nhầm lẫn với cúm đại dịch, hoặc sự bùng phát toàn cầu của một loại virus cúm mới rất khác với các chủng thường lưu hành. Điều này xảy ra vào năm 2009 với đại dịch cúm lợn, ước tính đã giết chết từ 151.000 đến 575.000 người trên toàn thế giới, theo CDC. Hiện tại không có đại dịch cúm xảy ra.

Đến nay dịch COVID-19 chưa được tuyên bố là đại dịch. Nhưng vào ngày 30 tháng 1, WHO đã tuyên bố ổ dịch COVID-19 là “tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng đang được quốc tế quan tâm”. Tuyên bố chủ yếu là do lo ngại rằng virus có thể lây lan sang các quốc gia có hệ thống y tế yếu hơn.

Vào ngày 24 tháng 2, Tổng Giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus, cho biết virus “hoàn toàn” có khả năng gây ra đại dịch, và các quốc gia, cộng đồng và cá nhân nên tập trung vào việc chuẩn bị ứng phó cho COVID-19.

Phòng ngừa

Không giống như cúm mùa, trong đó có vắc xin để bảo vệ, hiện chưa có vắc xin cho COVID-19. Nhưng các nhà nghiên cứu tại Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ đang trong giai đoạn đầu phát triển. Họ có kế hoạch khởi động thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 về vắc xin tiềm năng cho COVID-19 trong vòng vài tháng tới.

Nói chung, CDC khuyến nghị những điều sau đây để ngăn ngừa sự lây lan của virus đường hô hấp, bao gồm cả coronavirus và virus cúm:

  • Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước trong ít nhất 20 giây;
  • Tránh chạm vào mắt, mũi và miệng bằng tay không rửa sạch;
  • Tránh tiếp xúc gần với người bị bệnh;
  • Ở nhà khi bạn bị ốm;
  • Làm sạch và khử trùng các vật và bề mặt thường xuyên chạm vào.

Viet’s Post (Theo Live Science)

Tags: , , , , , , ,

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: